Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem video:

Węgiel (traktowany tu zbiorczo jako kamienny i brunatny) w dalszym ciągu stanowi ważną część polskiego miksu energetycznego, z roku na rok jednak coraz mniejszą — według danych Forum Energii, w 2025 r. odpowiadał za 52,8 proc. produkcji prądu w Polsce, przy 55,6 proc. rok wcześniej i 83 proc. w roku 2015.

Czytaj też: Czarne złoto w odwrocie. Paradoksalnie to może być dobra informacja

Czy 2049 r. to realna data?

Także w szczytowych momentach "czarne złoto" odgrywa dziś mniejszą rolę niż kiedyś. Dziennikarz portalu Wysokienapiecie.pl, Bartłomiej Derski, porównał chwile rekordowego zapotrzebowania na moc od 2019 r. do najnowszego rekordu z 3 lutego. Siedem lat temu węgiel odpowiadał za 89 proc. dostaw mocy, w ostatnich dniach natomiast za 53 proc.

Dyskusja na temat odchodzenia od węgla w energetyce oraz społeczno-gospodarczej transformacji regionów, które są z nim związane, trwa od dawna. Od początku roku obowiązuje nowelizacja tzw. ustawy górniczej (ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego), która przyznaje urlopy oraz odprawy dla odchodzących pracowników kopalni Polskiej Grupy Górniczej, Południowego Koncernu Węglowego, Jastrzębskiej Spółki Węglowej oraz Lubelskiego Węgla Bogdanka. Przepisy były od dawna wyczekiwane przez środowiska górnicze i wydają się w ich oczach niezbędnym warunkiem zgody na powolne wygaszanie sektora.

Ustawa milczy na temat harmonogramu zamykania poszczególnych kopalń, ten jednak znajduje się w głośnej umowie społecznej na temat transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego, zawartej między rządem a górniczymi związkami zawodowymi w maju 2021 r. Ostateczny horyzont wygaszenia branży to rok 2049. Zwolennicy przyspieszenia transformacji energetycznej od dawna krytykują tę datę, uznając ją za nierealistyczną przy szybko spadającym zapotrzebowaniu na węgiel.

Będą zmiany w umowie?

Mimo zmiany władzy, politycy aktualnej ekipy rządzącej wiele razy deklarowali publicznie swoje przywiązanie do zapisów umowy. O to, czy dokument będzie realizowany w niezmiennym kształcie, spytaliśmy Mariana Zmarzłego, który jako podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii odpowiada właśnie za górnictwo.

Urzędnik podkreśla, że umowa stanowi "istotny instrument ochronny dla osób objętych skutkami procesu wygaszania górnictwa" — konkrety na ten temat znalazły się właśnie w znowelizowanej w zeszłym roku ustawie.

Równocześnie wiceminister nie potwierdza absolutnej stałości ustaleń sprzed pięciu lat. — Zmieniająca się sytuacja geopolityczna wpływająca na globalny handel, uwarunkowania techniczno-górnicze i geologiczne, a także nadrzędne znaczenie bezpieczeństwa w górnictwie pokazują jak dynamiczne mogą być założenia Umowy społecznej w dłuższej perspektywie. Niewykluczone zatem, że w przyszłości konieczny będzie powrót do rozmów i — po przeprowadzeniu pogłębionych analiz — weryfikacja niektórych zapisów tego dokumentu — mówi.

— Obecnie nie istnieje jeden gotowy scenariusz, który w pełni odzwierciedlałby wszystkie możliwe zmiany mogące wpływać na realizację ustaleń Umowy społecznej aż do 2049 r. — dodaje wiceminister.

Ile węgla będziemy potrzebować?

W raporcie "Co z węglem w Polsce? Między dekarbonizacją a potrzebami gospodarki" Dominik Brodacki, szef działu energetycznego Polityki Insight, stwierdza, że w połowie lat trzydziestych powinno pracować już tylko kilka najbardziej wydajnych zakładów z 19, które wydobywały węgiel kamienny w 2025 r. Wiceminister Zmarzły odżegnuje się jednak od wskazywania kopalń, które mają największy potencjał do dłuższej pracy. — Potencjał wydobywczy kopalń powinien być dostosowany do realnych potrzeb odbiorców — odpowiada.

Z dokumentów takich jak projekty Krajowego Planu w dziedzinie Energii czy Klimatu (KPEiK) albo najnowszego projektu Planu rozwoju sieci przesyłowej Polskich Sieci Elektroenergetycznych na lata 2037-2036 wiemy, że te potrzeby będą spadać.

Według "pragmatycznej" wersji KPEiK, za którą optuje Ministerstwo Energii, w 2040 r. zużycie węgla kamiennego wyniesie 10,1 mln ton (przy 53,2 mln ton w 2020 r.), podczas gdy według Umowy — w wersji wysłanej do notyfikacji w Komisji Europejskiej we wrześniu 2024 r. — ma to być 9,9 mln ton. Rozbieżność w tym przypadku jest niewielka, ale już w "ambitnym" scenariuszu KPEiK za 16 lat będziemy zużywać już tylko 0,7 mln ton węgla. Do mniejszego zapotrzebowania niż zakłada to umowa może też dojść już w 2030 r.

Niektóre szacunki, które w swoim raporcie przytacza Dominik Brodacki, wskazują, że za cztery lata zapotrzebowanie może wynieść zaledwie 7,1 mln ton. "Ambitny" scenariusz KPEiK (w wersji przedstawionej przez Ministerstwo Energii w grudniu zeszłego roku) podaje na 2030 r. liczbę 19,4 mln ton węgla kamiennego, podczas gdy umowa w swoim wniosku notyfikacyjnym opiewa na 26,3 mln ton.

Okres przejściowy najbardziej wymagający?

Wiceminister Zmarzły potwierdza stopniowo ograniczenie zapotrzebowania energetyki na węgiel. — Jednocześnie należy podkreślić, że okres przejściowy transformacji energetycznej będzie najbardziej wymagający — w dalszym ciągu w dużej mierze oparty na węglu kamiennym — do czasu pełnego uruchomienia infrastruktury nowych źródeł energii, takich jak bloki gazowe czy energetyka jądrowa — uzupełnia.

Zastępowanie węgla gazem jako źródłem dyspozycyjnym oraz szczytowym już się dzieje, widać też, że Ministerstwo Energii skłania się ku scenariuszowi "from coal to nuclear". Argumenty za tym ostatnim, tj. rozwojem mocy jądrowych w miejsce węglowych. nie dotyczą tylko energetyki (zapewnienia systemowi sterowalnych źródeł pracujących w tzw. podstawie niezależnie od warunków pogodowych) ale i kwestii społecznych — przyciągnięcia inwestycji i tworzenia nowych, dobrze płatnych miejsc pracy w regionach pogórniczych.

Czytaj też: Czy regiony uzależnione od węgla są skazane na los Detroit? Ekspert wskazuje remedium [WYWIAD]

Co do alternatyw dla górników, wiceminister Zmarzły przyznaje, że "nowoczesne technologie nie zawsze przekładają się na porównywalną liczbę miejsc pracy, choć często generują również nowe formy zatrudnienia". W Business Insiderze pisaliśmy też, że zielone gałęzie przemysłu często oferują mniej atrakcyjne warunki zatrudnienia niż górnictwo.

Co z firmami okołogórniczymi?

Przedstawiciel resortu energii podkreśla, że na czas transformacji energetycznej potrzeba "adekwatnych systemów wsparcia". Przypomina tu o znowelizowanej ustawie. — Akt ten jest nie tylko kluczowy dla zapewnienia stabilności działania spółek węglowych, lecz także umożliwia zastosowanie instrumentów osłonowych i zabezpieczeń socjalnych dla pracowników sektora — mówi.

Zmarzły zaznacza, ze pracownicy branży górniczej są przyzwyczajeni do wykonywania skomplikowanych i obarczonych wyższym ryzykiem zadań. Jak mówi, górnicy odchodzący z kopalń znajdowali do tej pory zatrudnienie m.in. w budownictwie i transporcie, decydują się też na zakładanie własnych działalności gospodarczych. Transformacja to jednak nie tylko historie pojedynczych osób, ale też całych firm. Co stanie się z przedsiębiorstwami związanymi dziś z górnictwem?

—Podmioty funkcjonujące dotychczas głównie w otoczeniu sektora górniczego w naturalny sposób znajdują swoje miejsce m.in. w budownictwie tunelowym, natomiast część wyspecjalizowanych firm będzie poszukiwać możliwości realizacji usług wykonawczych i podwykonawczych w branżach elektrycznej czy maszynowej — odpowiada na to pytanie Marian Zmarzły.

Wiceminister energii przyznaje też, że odnalezienie się firm w powęglowej rzeczywistości nie będzie łatwe. — Poszukiwanie nowych rynków zbytu i obszarów działalności stanowi istotne i wymagające wyzwanie dla przedsiębiorstw związanych z górnictwem, zwłaszcza w kontekście konieczności pozyskiwania zleceń i kontraktów również poza regionem Śląska — mówi. W raporcie Dominika Brodackiego czytamy o możliwości przekształcania kopalń i spółek górniczych w firmy zajmujące się podziemnymi pracami inżynieryjnymi, rekultywacją czy odwiertami.

Prezydent wkracza do gry

W 2025 r. budżetowe wydatki na sektor górnictwa węgla kamiennego, w tym na bieżące funkcjonowanie kopalń i pokrywanie ich strat, wyniosły ponad 9 mld zł. W tym roku kwota powinna być niższa i wynieść ok. 5,5 mld zł. Z kolei obowiązująca od tego roku ustawa górnicza zakłada, że na likwidację kopalń i osłony dla odchodzących pracowników do 2035 r. wydamy ok. 11 mld zł. To dużo?

—Konstrukcja Umowy Społecznej zakłada wzrost obciążeń budżetowych w sytuacji stopniowego ograniczania zapotrzebowania na węgiel przez krajową energetykę. Koszty wynikające z konieczności utrzymania funkcjonowania kopalń przy jednoczesnym inwestowaniu w nowe technologie będą nieuniknione i znaczące — przyznaje Marian Zmarzły.

Czytaj też: Komisja uratuje regiony węglowe? Planowanie sprawiedliwej transformacji

Wiceminister tłumaczy te wydatki koniecznością zachowania okresu przejściowego w polskiej energetyce (z dalszym funkcjonowaniem stopniowo coraz bardziej ograniczanego węgla). Jak mówi, "nie można podejmować działań pochopnych, które mogłyby zagrozić stabilności i bezpieczeństwu funkcjonowania krajowego systemu energetycznego".

5 lutego do sejmu wpłynął zapowiadany wcześniej projekt kolejnej nowelizacji ustawy górniczej, tym razem przygotowany przez prezydenta Karola Nawrockiego. Głowa państwa proponuje w projekcie objęcie tymi samymi uprawnieniami do urlopów czy odpraw górników odchodzących z kopalni prywatnych (ustawa obowiązująca od początku roku pozwala na to tylko pracownikom sektora publicznego). Jak dotąd Ministerstwo Energii nie odniosło się do pomysłu, który według otoczenia prezydenta jest m.in. odpowiedzią na postulaty górników z kopalni PG Silesia.

94 proc. węgla kamiennego zużywanego przez gospodarstwa domowe w UE wykorzystuje się w Polsce — wskazali eksperci Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Jednocześnie 18 proc. ciepła sieciowego zużywanego przez europejskie gospodarstwa wykorzystuje się w Polsce — to najwięcej w całej UE.

Czytaj też: Gaz już tańszy w produkcji prądu od węgla w Polsce. Co to oznacza?

W ocenie ekspertów PIE sposób wykorzystania energii w gospodarstwach domowych w Polsce "istotnie zmienił się" w ostatnich 23 latach względem 2002 r. Poprawie uległy także wskaźniki związane z dostępnością energii — spadł odsetek gospodarstw oceniających swój komfort cieplny jako niewystarczający (o 8,4 pkt. proc.) i niemających dostępu do ciepłej wody (o 14,4 pkt. proc.).

Gaz wypiera węgiel

Jak zauważyli eksperci, gospodarstwa domowe ogrzewają się w znacznie większym stopniu gazem ziemnym (wzrost o 14,1 pkt. proc.) kosztem paliw stałych, tj. węgla kamiennego (spadek o 23,8 pkt. proc.) i drewna opałowego (spadek o 21,1 pkt. proc.). Zwiększył się też udział gospodarstw eksploatujących urządzenia elektryczne, w tym klimatyzatory (o 7,2 pkt. proc.), zmywarki do naczyń (o 40,3 pkt. proc.) czy komputery (o 41,7 pkt. proc.).

Czytaj też: Rynek węgla pod presją. W ciągu roku spadki sięgają ponad 25 procent

"94 proc. węgla kamiennego zużywanego przez gospodarstwa domowe w UE wykorzystuje się w Polsce. Polskie gospodarstwa domowe zużywają 9 proc. energii wykorzystywanej przez wszystkie takie gospodarstwa w krajach UE" — przekazał Instytut.

W ocenie ekspertów, dane GUS obrazują, że gospodarstwa domowe w Polsce, wśród poszczególnych nośników energii, wykorzystują najwięcej ciepła z sieci (18 proc.) i węgla kamiennego (94 proc.). Zaznaczyli, że są one również w czołówce zużycia energii ze źródeł odnawialnych (9 proc.). "Wartości te są większe niż udział polskiego społeczeństwa w ogóle ludności UE, który wynosi 8 proc." — zauważyli.

Dalsza część tekstu pod materiałem wideo

Czytaj też: Wybory w Japonii są ważniejsze, niż się wszystkim wydaje

Firmy liczą straty po spadku wartości Bitcoina

Symbolicznym przykładem skali problemu jest MicroStrategy, firma, która z producenta oprogramowania przeobraziła się w potężny "skarbiec bitcoina". Jej model biznesowy polega na pozyskiwaniu kapitału i masowym skupowaniu kryptowalut.

Spółka właśnie poinformowała o stracie netto w wysokości 12,4 mld dol. w czwartym kwartale 2025 r., a kurs jej akcji spadł w pół roku z 129 do 71 dol. Choć jej dyrektor zapewnia, że firma przetrwa nawet wtedy, gdy bitcoin spadnie do 8 tys. dol., "Wall Street Journal" ostrzega, że setki mniejszych podmiotów, które skopiowały ten model, mogą tego nie wytrzymać.

Podobne zjawiska widać także w Polsce. Przykładem jest spółka BTCS S.A., dawniej Vakomtek, która jeszcze niedawno zajmowała się dystrybucją drobnego sprzętu AGD. Po ogłoszeniu zmiany strategii na blockchain i kryptowaluty jej akcje wystrzeliły z 90 gr do prawie 17 zł, by dziś spaść do około 5 zł. Spółka uspokaja inwestorów, podkreślając swój "Active Treasury", który ma stabilizować wyniki, ale skala zmienności pokazuje, jak ryzykowny jest ten rynek.

Czytaj też: Donald Trump zniósł cła na towary z Indii. Putin ma problem

Co dalej z kursem Bitcoina? Duże wahania to już norma

Zdaniem ekspertów spadki same w sobie nie są niczym nowym. Łukasz Żeligowski, prezes giełdy Kanga Exchange w rozmowie z "Gazetą Wyborczą" przypomina, że dla osób obecnych w krypto od lat wahania rzędu 35–40 proc. to norma. Bitcoin, jak twierdzi, nadal porusza się zgodnie z czteroletnimi cyklami: po gwałtownych wzrostach przychodzi korekta, a potem stopniowa odbudowa.

Według niego rynek może pozostawać pod presją jeszcze przez kilka tygodni, a nawet do trzech miesięcy. Kluczowym poziomem jest przedział 60–65 tysięcy dol. Jeśli nie uda się go utrzymać, możliwy jest spadek nawet w okolice 38 tys.

Sekretarz skarbu USA: nie będziemy ratować Bitcoina

Sekretarz Skarbu Scott Bessent otwarcie przyznał w Kongresie, że administracja nie ma uprawnień do wymuszenia skupu kryptowalut przez banki i że Stany Zjednoczone nie będą ratować bitcoina. Jednocześnie skrytykował część branży za to, że bardziej ceni brak regulacji niż dobre regulacje. W praktyce rynek kryptowalut zderzył się z oporem tradycyjnego sektora bankowego.

Według szacunków amerykańskiego Komitetu Doradczego ds. Emisji Skarbowych zagrożonych odpływem mogłoby być nawet 37 proc. wszystkich depozytów, czyli około 6,6 biliona dol. Chociaż te liczby mogą być zawyżone, nawet JPMorgan przyznaje, że banki stoją przed realnym ryzykiem utraty klientów i będą naciskać na to, by regulacje stablecoinów były restrykcyjne.

Czytaj też: Ukraiński żołnierz: koniec października okazał się dla nas katastrofą

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski podał, że w nocnym ostrzale Rosja użyła ponad 400 dronów oraz około 40 rakiet. Szkody odnotowano w obwodach wołyńskim, iwanofrankiwskim, lwowskim i rówieńskim. "Każdego dnia Rosja może wybrać prawdziwą dyplomację, ale decyduje się na kolejne ataki" – napisał Zełenski w serwisie X. Podkreślił również, że społeczność międzynarodowa powinna odpowiedzieć na te działania, wspierając rozmowy trójstronne.

Zniszczenia kluczowych obiektów energetycznych

Minister energii Ukrainy Denys Szmyhal poinformował, że celem rosyjskich ataków stały się stacje transformatorowe oraz linie napowietrzne o napięciu 750 kW i 330 kW, które stanowią podstawę ukraińskiego systemu energetycznego — podał Bloomberg. Zniszczenia dotknęły również elektrowni w Bursztynie i Dobrotworze. Poważnych uszkodzeń doznały też obiekty energetyki cieplnej.

Czytaj też: "Rosjanie dodają Starlinki do dronów"

Według DTEK, największej prywatnej firmy energetycznej na Ukrainie, był to już dziesiąty masowy atak na elektrociepłownie należące do przedsiębiorstwa od października.

W obwodzie lwowskim ponad 600 tys. gospodarstw domowych zostało pozbawionych prądu – poinformował gubernator Maksym Kozycki. W wyniku ataku na infrastrukturę krytyczną w Dobrotworze około 6 tys. gospodarstw domowych nie ma dostępu do wody i ogrzewania.

Reakcja Polski i międzynarodowe wsparcie

Polska zareagowała na rosyjskie ataki w pobliżu swojej granicy, zamykając przestrzeń powietrzną na wschodzie kraju oraz podrywając myśliwce. Ukraina zwróciła się do Polski o pilną pomoc – przekazał minister Szmyhal. W międzyczasie pracownicy ukraińskiego sektora energetycznego pozostają w gotowości do rozpoczęcia napraw, gdy tylko warunki na to pozwolą.

Ataki zbiegają się z zaplanowanymi rozmowami ukraińskich negocjatorów z przedstawicielami USA w Miami. Spotkanie ma na celu kontynuowanie działań na rzecz zakończenia wojny, jednak Biały Dom nie potwierdził jeszcze tych planów.

Czytaj też: Wybory w Japonii są ważniejsze, niż się wszystkim wydaje

Jak relacjonuje "Gazeta Wyborcza" transakcja miała być zwykłą pożyczką na kilkanaście tysięcy złotych, nawet potwierdzona odręcznie spisaną umową. Dla systemów bankowych wyglądało to jednak jak klasyczny schemat oszustwa.

Dlaczego bank zinterpretował transakcję jako oszustwo?

Kobieta i jej znajomy mieszkali w różnych miastach. Zamiast spotykać się osobiście lub wykonywać przelew, zdecydowali się na wypłatę gotówki kodem BLIK. Ona wygenerowała kod i zaakceptowała transakcję w aplikacji bankowej, a on wypłacił pieniądze w bankomacie.

W tym momencie uruchomiły się jednak mechanizmy bezpieczeństwa. Bank widział, że telefon właścicielki konta znajduje się setki kilometrów od bankomatu, a dodatkowo w chwili zatwierdzania kodu prowadziła ona rozmowę telefoniczną.

To połączenie okazało się kluczowe. Od kilku lat banki intensywnie walczą z oszustwami telefonicznymi i wyłudzeniami opartymi na socjotechnice. Typowy schemat polega na tym, że przestępca dzwoni do ofiary, podszywa się pod policję, bank lub członka rodziny i nakłania ją do wykonania przelewu albo podania kodu BLIK. Dlatego część banków monitoruje, czy w momencie zlecania wypłaty lub przelewu trwa zwykła rozmowa telefoniczna, i przy podwyższonym ryzyku automatycznie blokuje transakcję, a czasem całe konto.

Co istotne, dotyczy to tylko zwykłych połączeń telefonicznych — rozmowy prowadzone przez WhatsApp, Signal czy inne komunikatory nie są w ten sposób widoczne dla banku.

Czytaj też: Donald Trump zniósł cła na towary z Indii. Putin ma problem

Po zablokowaniu transakcji bank sięgnął dodatkowo po nagrania z monitoringu przy bankomacie. Na filmie było widać, że gotówkę wypłaca mężczyzna, a nie właścicielka konta. To praktycznie przesądziło sprawę. Kobieta przekazała bankowi umowę pożyczki i przyznała, że udostępniła kod BLIK osobie trzeciej, co jest formalnym złamaniem regulaminu, i teraz czeka na dalsze decyzje.

Blokada transakcji poprzez użycie BLIK-a. Kiedy można się jej spodziewać?

Nie oznacza to, że każda taka transakcja zawsze zostanie zablokowana. Bankowe systemy działają kontekstowo. Zwykle nie reagują na drobne płatności, na przykład za lekcje online czy zakupy dzieci, często tolerują przekazywanie kodów w rodzinie i zazwyczaj nie blokują jednorazowych niewielkich przelewów "na prezent". Problem zaczyna się wtedy, gdy pojawia się kilka czynników naraz: wysoka kwota, rozmowa telefoniczna, duża odległość między telefonem a bankomatem i wypłata gotówki.

Notowania

WALUTY

GIEŁDA

SUROWCE

Copyright © (treści) 2025 Ringier Axel Springer Polska sp. z o.o.

Systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji z tej strony internetowej (web scraping), jak również eksploracja tekstu i danych (TDM) (w tym pobieranie i eksploracyjna analiza danych, indeksowanie stron internetowych, korzystanie z treści lub przeszukiwanie z pobieraniem baz danych), czy to przez roboty, web crawlers, oprogramowanie, narzędzia lub dowolną manualną lub zautomatyzowaną metodą, w celu tworzenia lub rozwoju oprogramowania, w tym m.in. szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez uprzedniej, wyraźnej zgody Ringier Axel Springer Polska sp. z o.o. (RASP) jest zabronione. Wyjątek stanowią sytuacje, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe.

Notowania

WALUTY

GIEŁDA

SUROWCE

Jeśli rodzic do 30 kwietnia złoży do ZUS poprawnie wypełniony wniosek z wymaganymi dokumentami, otrzyma świadczenie do 30 czerwca. Dzięki temu ciągłość wypłaty 800 plus zostanie zachowana.

Ułatwienia w mZUS i eZUS

Jeśli poprzedni wniosek na okres 2025/2026 złożony został przez mZUS i Zakład przyznał to świadczenie, klient może łatwo utworzyć w aplikacji wniosek na nowy okres. Dane uzupełnią się automatycznie na podstawie poprzedniego wniosku. W razie potrzeby można je edytować.

Podobnie w eZUS. Jeśli dzieci są zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS, rodzic może w kreatorze wniosku automatycznie pobrać ich dane (m.in. PESEL i datę urodzenia). Dzięki temu nie trzeba wpisywać ich ręcznie.

Czytaj też: Wnioski o 800 plus już od 1 lutego. Łatwo przegapić ten termin

Pisma, informacje i decyzje są przekazywane elektronicznie przez eZUS/mZUS. Gdy pojawi się tam ważna informacja dotycząca 800 plus, rodzice otrzymają powiadomienie e-mailem, SMS-em lub w aplikacji.

Ważne terminy 800 plus

Od daty złożenia wniosku z wymaganymi dokumentami zależy termin ustalenia prawa do świadczenia i jego wypłaty. Jeśli rodzic złoży poprawnie wypełniony wniosek z wymaganymi dokumentami do 30 kwietnia, ZUS wypłaci świadczenie do 30 czerwca. Dzięki temu ciągłość wypłaty świadczenia zostanie zachowana.

Pieniądze z programu są wypłacane bezgotówkowo na wskazany przez wnioskodawcę numer rachunku bankowego.

Czytaj też: Apelują o podwyżkę wieku emerytalnego i likwidację 800 plus. Chcą ratować budżet

Świadczenie wychowawcze w wysokości 800 zł przyznawane jest na każde dziecko do ukończenia przez nie 18 lat, bez względu na dochód osiągany przez rodzinę. Według danych ZUS od 1 lutego 2025 r. wpłynęło 4 mln 869 tys. wniosków o świadczenie na ponad 7 mln 415 tys. dzieci.

800 plus dla Ukraińców. Jakie warunki?

ZUS 31 stycznia wstrzymał wypłatę 800 plus dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR. Aby mogli oni zachować prawo do świadczenia, od 1 lutego muszą złożyć nowy wniosek na okres świadczeniowy 2025/2026.

We wniosku trzeba podać obowiązkowy numer PESEL wnioskodawcy i dziecka, wskazać dane o przekroczeniu granicy, potwierdzić legalność pobytu w Polsce, potwierdzić spełnienie warunku aktywności zawodowej i złożyć oświadczenie, że dziecko uczęszcza w Polsce do szkoły lub przedszkola.

— Ostatnie wydarzenia, mam tu na myśli sprawę patoschronisk, oraz publiczna dyskusja na temat sytuacji psów i funkcjonowania schronisk tylko potwierdzają, jak istotny i potrzebny jest realny, systemowy pomysł na ulepszenie systemu ochrony i troski o dobro zwierząt. Ministerstwo Sprawiedliwości traktuje ten temat bardzo poważnie — powiedział Waldemar Żurek.

Szkolenia dla przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości

Minister poinformował o uruchomieniu przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury cyklu szkoleń dotyczących przestępstw wobec zwierząt. Program „K25/26 Ochrona zwierząt – odpowiedzialność karna” skierowany jest do sędziów, prokuratorów, asesorów i asystentów. Szkolenia mają na celu poprawę metodyki postępowania w takich sprawach oraz skuteczniejsze orzekanie środków karnych.

Czytaj też: Tyle miliardów pożerają polskie psy i koty

Żurek podkreślił, że przypadki bezwzględnych wyroków za znęcanie się nad zwierzętami wciąż należą do rzadkości. Jego zdaniem kluczowe jest budowanie większej wrażliwości w systemie wymiaru sprawiedliwości oraz wprowadzenie praktycznych narzędzi umożliwiających skuteczne egzekwowanie prawa.

Mikro schroniska w zakładach karnych

Jednym z najbardziej innowacyjnych projektów jest tworzenie mikro schronisk dla psów w zakładach karnych w Olsztynie i Hajnówce. Zwierzęta odebrane podczas interwencji znajdą tam tymczasowe schronienie, a osadzeni będą mieli szansę zdobyć nowe kwalifikacje jako opiekunowie psów.

W ramach programu, pod okiem behawiorystów, skazani przejdą szkolenia, które pozwolą im lepiej zrozumieć potrzeby zwierząt. Działania te mają nie tylko pomóc zwierzętom, ale także wspierać proces resocjalizacji więźniów. Za nadzór merytoryczny odpowiadają lekarze weterynarii oraz trenerzy spoza Służby Więziennej.

Obecnie więźniowie już angażują się w pomoc zwierzętom, m.in. produkując budy i legowiska. Projekt ma na celu rozwinięcie tej współpracy i wprowadzenie bardziej kompleksowych rozwiązań, łączących resocjalizację z pomocą dla zwierząt.

Ministerstwo otwiera drzwi dla czworonogów

Minister Żurek pochwalił się również, że od stycznia tego roku pracownicy resortu mogą przychodzić do pracy ze swoimi psami. Zgodnie z regulaminem, czworonogi muszą być zdrowe, zaszczepione i dobrze zsocjalizowane.

— Stworzyliśmy jasny regulamin, który dba o komfort zarówno zwierząt, jak i wszystkich osób przebywających w budynku. Psy goszczące w Ministerstwie są zdrowe, zaszczepione i dobrze zsocjalizowane. Na drzwiach gabinetów, w których przebywają czworonogi, pojawiają się specjalne oznaczenia ze zdjęciem psa, co ułatwia komunikację osobom z alergiami lub lękiem przed zwierzętami — wyjaśnił minister.

Żurek wyraził nadzieję, że takie rozwiązanie stanie się inspiracją dla innych instytucji i pracodawców w Polsce.

Prezydent USA Donald Trump podpisał w piątek rozporządzenie wycofujące nałożone w ub.r. dodatkowe 25 proc. cła na towary z Indii w zamian za nieimportowanie rosyjskiej ropy naftowej. To efekt zawartej umowy handlowej i obietnicy indyjskich władz o odcięciu zakupów z Rosji. W umowie jest jeszcze szereg innych ważnych zapisów.

Czytaj też: "Jedyny język, jaki Rosja rozumie". Bruksela zdecydowała

"Indie zobowiązały się do zaprzestania bezpośredniego lub pośredniego importu ropy naftowej pochodzącej z Federacji Rosyjskiej. Oświadczyły, że będą kupować amerykańskie produkty energetyczne od Stanów Zjednoczonych i niedawno zobowiązały się do zawarcia ze Stanami Zjednoczonymi umowy ramowej w sprawie rozszerzenia współpracy obronnej w ciągu najbliższych 10 lat" — napisał Trump w zawartym w dekrecie uzasadnieniu decyzji.

Podpisany dokument wycofuje dodatkowe 25-procentowe cła na towary z Indii, które Trump nałożył w sierpniu ub.r. Według Bloomberga, od tego czasu Indie znacząco ograniczyły import surowca z Rosji. W sobotę prezydent USA twierdził natomiast, że zgodziły się sprowadzać ropę z Wenezueli, by zastąpić dostawy z Iranu.

Zamiast od Rosji Indie kupią ropę od USA

To niemały problem dla zmagającego się z finansowaniem własnej agresji na Ukrainę Kremla. Do Indii płynęło z Rosji w ub.r. 1,6-1,7 mln baryłek ropy dziennie, a wartość tego importu szacuje się na 80-85 mld dol. To aż 33-38 proc. rosyjskiego eksportu ropy naftowej. Chiny sprowadzały około 47 proc. Gazu Indie z Rosji prawie nie sprowadzały.

Redukcja ceł przez USA i nowe porozumienie handlowe między USA a Indiami to zmieni. Ramy porozumienia handlowego prezydent USA ogłosił jeszcze w poniedziałek.

Według nowych warunków, cła na towary z Indii maleją z 50 do 18 proc., zaś Indie mają znieść własne cła w szeregu kategorii do zera. Władze w Delhi zobowiązały się też do zakupu za 500 mld dol. produktów z USA, w tym ropy naftowej i gazu.

Indie były dotąd jedyną spośród największych gospodarek świata, które nie wynegocjowały z administracją Trumpa porozumienia handlowego. Do ogłoszenia dochodzi po tym, gdy w ubiegłym tygodniu zakończyły się wieloletnie negocjacje na temat umowy handlowej Indii z UE.

Gambit Sanae Takaichi, pierwszej kobiety na stanowisku premiera Japonii w historii, może jej się opłacić, ale też uderzyć w nią rykoszetem.

Bijąca rekordy popularności polityczka właśnie ze względu na wysokie poparcie zdecydowała się na rozpisanie nowych wyborów. Dzieje się to raptem 3,5 miesiąca po tym, jak w drugiej połowie października zajęła stanowisko premiera.

Powód? Chce silnej legitymacji społecznej do przeprowadzenia niektórych reform oraz liczy na samodzielne rządy jej Partii Liberalno-Demokratycznej. Może się jednak przeliczyć, jak w 2024 r. Shigeru Ishiba. Wcześniejsze wybory rozpisane przez ówczesnego premiera skończyły się utratą większości przez jego ugrupowanie.

Takaichi buduje swój wizerunek na kontrastach: jest bardziej nacjonalistyczna niż jej mentor i jeden z poprzedników Shinzo Abe, twarda wobec Chin i bezkompromisowa w kwestiach obronności.

Bloomberg zwraca uwagę, że wynik niedzielnych wyborów przesądzi nie tylko o tym, kto będzie rządził w Tokio, ale też o tym, z jaką pewnością Japonia będzie realizować swoje ambicje gospodarcze, bezpieczeństwa i dyplomatyczne w kraju oraz za granicą.

Co się dzieje z gospodarką Japonii?

Kluczem do wygranej w wyborach będzie gospodarka. Japonia, jeden z najmocniej zadłużonych krajów wśród tych wysoko rozwiniętych, mierzy się z długiem publicznym na poziomie 2,5-krotności swojego PKB.

Co więcej, w kraju od dłuższego czasu trwa problem rosnących cen. To nowość, bo akurat w tym kraju przez niemal 30 lat nie wiedzieli, co to inflacja. Dopiero od niedawna życie zaczęło drożeć, wcześniej czymś normalnym była deflacja.

Nic dziwnego, że społeczeństwu się to nie podoba, o czym doskonale wiedzą politycy. Takaichi w festiwalu wyborczych obietnic już zapowiedziała kilkuletnie zawieszenie podatku od sprzedaży żywności. Właśnie po to, by ulżyć obywatelom.

Opozycja idzie jednak jeszcze dalej i domaga się całkowitej likwidacji tego obciążenia.

W obu przypadkach problem jest taki, że ani jedni, ani drudzy nie pokazują źródeł finansowania takiej reformy.

Obawy o stan budżetu

Nie ma przy tym wątpliwości, że takie luzowanie fiskalne nie wpłynie dobrze na stabilność finansów publicznych w Japonii. Mówiąc wprost: zadłużenie będzie jeszcze rosło, choć już dziś należy do największych na świecie.

Groźba rosnącego deficytu osłabia jedna i podbija rentowność obligacji Japonii. Pod koniec ubiegłego miesiąca było to widać aż nadto wyraźnie.

Apogeum wzrostów mieliśmy w drugiej połowie stycznia, gdy rentowności w ciągu jednego dnia skoczyły o blisko 20 pkt bazowych. Pisaliśmy o tym w Business Insider Polska.

Zobacz także: Rynek reaguje na wyprzedaż rządowych obligacji. Zimny pot na czole ministra Domańskiego

Co to oznacza? Mówiąc inaczej, Japonia musi pożyczać pieniądze na rynku po większym koszcie, czyli na wyższy procent. To z jednej strony uderzenie w i tak mocno zadłużoną gospodarkę japońską, ale z drugiej — okazja do zarobku dla inwestorów.

"Financial Times" w weekend tłumaczył, że podstawowa obawa na rynku jest taka, że wobec rosnących rentowności japońskich obligacji rządowych może spowodować efekt domina i w efekcie "zaburzyć gospodarcze status quo na całym świecie".

W jaki sposób? "Blisko 13 proc. amerykańskiego rynku obligacji skarbowych znajduje się w posiadaniu inwestorów z Azji. Jeśli rentowności w Japonii staną się wystarczająco atrakcyjne, to mogą oni przerzucić swoje środki na krajowy rynek. W reakcji wzrosną rentowności w USA, a za nimi pójdą rentowności globalne, pchając zadłużony system finansowy w stronę niestabilności" — czytamy w "Financial Times".

Zobacz także: Japonia w centrum uwagi. Rynki patrzą z niepokojem

Wybory w Japonii. Zasady

Wybory mają na celu wyłonienie 465 członków Izby Reprezentantów — izby niższej japońskiego parlamentu, znanego jako Kokkai. To właśnie ta izba ma decydującą rolę m.in. w uchwalaniu budżetów i wyborze premiera. To odpowiednik polskiego Sejmu.

Spośród 465 mandatów, 289 obsadza się w okręgach jednomandatowych — zwycięża kandydat z największą liczbą głosów w danym okręgu.

Pozostałe 176 miejsc przydzielane jest w systemie proporcjonalnym, gdzie wyborcy głosują na wybraną partię, a mandaty dzielone są proporcjonalnie do uzyskanych głosów w większych regionach. Pozwala to partiom na strategiczne sojusze i taktyczne porozumienia, by zdobywać mandaty.

"Głosowanie ma także poważne konsekwencje geopolityczne. Zwycięstwo Takaichi utrzymałoby kurs na zwiększenie wydatków obronnych i wzmocnienie roli Japonii jako kluczowego sojusznika USA w regionie, zwłaszcza w obliczu rosnących napięć w Azji i ekspansji militarnej Chin. Porażka — i wynikające z niej przetasowania na szczytach władzy — mogłyby te działania spowolnić lub skomplikować" — pisze Bloomberg.

Notowania

WALUTY

GIEŁDA

SUROWCE

Walka o przejęcie Warner Bros. Discovery trwa i nic nie wskazuje, że prędko się zakończy.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo:

O spółkę walczy dwóch graczy. Z jednej strony jest Netflix, który w grudniu ubiegłego roku złożył ofertę przejęcia studiów filmowych oraz platform streamingowych Warner Bros. Discovery za 27,75 dol. za akcję, co oznaczało, że całkowita wartość transakcji wyniesie 72 mld dol.

Czytaj także: Spór o przejęcie Warner Bros. Discovery. Sąd blokuje żądania Paramount

W odpowiedzi konkurencyjną ofertę złożyła spółka Paramount, która za 77,9 mld dol. zaproponowała przejęcie całego biznesu Warner Bros. Discovery.

Po analizie obu ofert rada dyrektorów Warner Bros. Discovery (WBD) wydała rekomendację dla akcjonariuszy, aby zaakceptowali ofertę przejęcia części firmy przez Netflixa. Od tego czasu wszystko wskazywało na to, że tak też właśnie się stanie. Konkurencja jednak nie złożyła broni, a cała transakcja staje się tylko coraz bardziej skomplikowana.

Teraz, jak informuje "The Wall Street Journal", na planszy pojawił się nowy gracz — Departament Sprawiedliwości USA, który sprawdzi, czy fuzja Netflixa z Warnerem mogłaby zagrozić konkurencji na rynku. To może całkowicie wstrzymać transakcję. Dziennik przypomina, że prawo antymonopolowe w USA pozwala organom ścigania na blokowanie transakcji, które mogą prowadzić do powstania monopolu lub znacząco ograniczać konkurencję.

Departament Sprawiedliwości USA już działa i, jak informuje "WSJ", obecnie wysyła zapytania do firm z branży rozrywkowej z pytaniami o potencjalne "działania wykluczające" Netflixa, które mogłyby umacniać jego pozycję rynkową.

Czytaj także: Netflix kupi Warner Bros. Decyzja zapadła

W odpowiedzi na te doniesienia rzecznik Netflixa, którego cytuje Agencja Reutera, informuje, że spółka "nie ma wiedzy o żadnym dochodzeniu w sprawie jej działalności poza standardowym procesem przeglądu fuzji".

Podkreśla, że firma "konstruktywnie współpracuje" z Departamentem Sprawiedliwości w ramach standardowego przeglądu proponowanej umowy.

Dalsza część pod wideo:

Gwałtowny spadek cen akcji Stellantis w piątek momentami sięgał nawet 30 proc. Na zamknięciu giełdy wyniósł 25 proc.

Rewizja strategii ma miejsce po podobnych — i również kosztownych — działaniach Forda i General Motors w ostatnich tygodniach.

Malejące zainteresowanie autami elektrycznymi to problem dla producentów. Koncern stwierdził w oświadczeniu, że przejście na pojazdy elektryczne "musi być uzależnione od popytu, a nie od nakazu" oraz że dąży do tego, by być dla kientów "symbolem wolności wyboru".

Szacowana strata netto za drugie półrocze 2025 r. ma wynieść od 19-21 mld euro, przy przychodach szacowanych na 78–80 mld euro.

Zobacz też: Pieniądze na elektryki mogą się skończyć już niebawem

Donald Trump pokrzyżował plany?

Wielu producentów samochodów w Stanach Zjednoczonych zainwestowało znaczne środki w plany dotyczące pojazdów elektrycznych w odpowiedzi na surowe przepisy środowiskowe wprowadzone przez administrację Bidena. Oczekiwali również, że niektóre stany pójdą w ślady Kalifornii i w ciągu dekady wprowadzą zakaz sprzedaży pojazdów benzynowych.

Administracja Trumpa wycofała jednak przepisy dotyczące emisji, a także wsparcie finansowe dla pojazdów elektrycznych. Podważa również uprawnienia stanów do ustanawiania własnych, surowszych przepisów — zauważa CNN.

Popyt na elektryki rozczarował

Koncern poinformował, że w drugiej połowie 2025 r. zaksięgował odpisy wysokości około 26 mld dol. Prezes Stellantis, Antonio Filosa, stwierdził, że "w dużej mierze odzwierciedlają one koszty przeszacowania tempa transformacji energetycznej".

Podkreślając swoją prognozę niższego popytu na pojazdy elektryczne, Stellantis poinformował, że większość kosztów — 17,37 mld dol. — związana jest z "dostosowaniem planów produktowych do preferencji klientów i nowych przepisów dotyczących emisji w USA".

Zobacz też: Dobre wieści dla miłośników aut spalinowych. Niemcy dopinają swego

Elektryki w Europie

Niedawna zmiana przepisów w Europie również źle wróży przejściu na czystsze samochody - ocenia CNN.

Unia Europejska planowała wprowadzić zakaz sprzedaży nowych pojazdów z silnikami spalinowymi do 2035 r. Jednak w grudniu, po naciskach ze strony producentów samochodów, organ wykonawczy UE stwierdził, że zakaz będzie dotyczył jedynie 90 proc. nowych pojazdów. Oznacza to, że pozostałe 10 proc. nowych samochodów wyprodukowanych po 2035 r. nadal może być hybrydami typu plug-in lub samochodami z silnikami spalinowymi.

Zapotrzebowanie Europejczyków na pojazdy elektryczne jest mniejsze, niż przewidywali producenci samochodów, czemu nie sprzyja niewystarczająca infrastruktura ładowania na kontynencie.

Źródło: CNN

Jak informuje "Financial Times", projekt był tematem grudniowej wizyty podsekretarzyni stanu USA ds. dyplomacji publicznej Sary Rogers m.in. w Londynie, gdzie spotkała się z prawicowymi think tankami i osobami z populistyczno-prawicowej partii Reform UK Nigela Farage'a.

Program ma mieć związek z tegorocznymi obchodami 250. rocznicy niepodległości USA, a pieniądze mają zostać przeznaczone na promocję "amerykańskich wartości", w tym wolności słowa w internecie.

Chodzi m.in. o krytykę europejskich i brytyjskich regulacji cyfrowych, często krytykowanych przez administrację Trumpa. Jak podaje gazeta, Waszyngton ma się skupić na instytucjach w Londynie, Paryżu, Berlinie i Brukseli.

"Administracja USA prowadzi krucjatę, by uratować Europę" — powiedział gazecie jeden z czołowych polityków Reform UK. Przedstawiciele partii zaznaczyli jednak, że ostrożnie podchodzą do jawnych powiązań z ruchem MAGA z powodu niepopularności Trumpa.

Czytaj także: Make Europe Great Again: czy można odłączyć smartfony i laptopy od Big Techów z USA?

Rogers udała się w czwartek w kolejną podróż do Europy i w jej ramach odwiedzi również Polskę — obok Irlandii, Węgier i Niemiec — lecz na razie nie jest jasne, czy wizyta ma związek z tym projektem. Według komunikatu Departamentu Stanu urzędniczka ma "promować wolność słowa i wolność cyfrową, wzmacniać amerykańskie interesy gospodarcze i podkreślać amerykańską doskonałość" poprzez obchody 250. rocznicy USA.

Departament Stanu potwierdza. Będą pieniądze na "promowania amerykańskich interesów i wartości"

Departament Stanu potwierdził doniesienia "FT" na temat planów przekazania dotacji, zaznaczył jednak, że będą one "przejrzystym, prawowitym wykorzystaniem środków na rzecz promowania amerykańskich interesów i wartości za granicą".

"Zadaniem podsekretarzyni Rogers jest wspieranie amerykańskich celów. Wcale się tego nie wstydzimy. Każda dotacja jest w pełni jawna i rozliczalna" — powiedział rzecznik resortu.

Biały Dom już wcześniej zapowiedział w Strategii Bezpieczeństwa Narodowego, że zamierza "kultywować opór" w Europie przeciwko obecnej "trajektorii politycznej" kontynentu oraz wspierać "patriotyczne" partie europejskie.

Czytaj także: Reuters pisze o Karolu Nawrockim. "Nacjonalista, zwolennik MAGA"

W przypadku Starego Kontynentu stosunki USA miałyby skoncentrować się na współpracy z kilkoma państwami "w celu odciągnięcia ich" od Unii Europejskiej. W grupie tych krajów znalazły się: Polska, Austria, Węgry i Włochy.

Dzień wcześniej, w czwartek, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa zdecydował o zastosowaniu tymczasowego aresztu wobec Ziobry. W skierowanym do sądu w połowie listopada 2025 r. wniosku o tymczasowy areszt Prokuratura Krajowa wskazała m.in. na realne ryzyko ucieczki byłego ministra, ukrywania się oraz matactwa procesowego.

Gdzie jest Zbigniew Ziobro?

W piątek stołeczna Policja opublikowała na swojej stronie internetowej list gończy zawierający wizerunek oraz dane osobowe Zbigniewa Ziobry.

Dalsza część pod wideo:

Były szef Ministerstwa Sprawiedliwości przebywa obecnie na Węgrzech, gdzie w grudniu ubiegłego roku uzyskał azyl międzynarodowy. Władze Węgier uznały, że grożą mu prześladowania polityczne.

Jakie zarzuty ma Zbigniew Ziobro?

Według prokuratury, gdy był on szefem MS, miał popełnić łącznie 26 przestępstw, m.in. wydawać swoim podwładnym polecenia łamania prawa, by zapewnić wybranym podmiotom dotacje z Funduszu Sprawiedliwości, ingerować w przygotowanie ofert konkursowych i dopuszczać do przyznawania środków nieuprawnionym podmiotom.

Zobacz też: Przymusowa hipoteka na nieruchomościach Zbigniewa Ziobry. Zapadła decyzja

List gończy i europejski nakaz aresztowania

W czwartek, po decyzji sądu, prok. Piotr Woźniak, który kieruje śledztwem dotyczącym nadużyć przy Funduszu Sprawiedliwości, zapowiedział wszczęcie poszukiwań Zbigniewa Ziobry na podstawie listu gończego i ENA.

"Kolejnym etapem będzie wdrożenie poszukiwań podejrzanego listem gończym oraz europejskim nakazem aresztowania" — powiedział prok. Woźniak w czwartek.

Dodał, że list gończy zostanie sporządzony najprawdopodobniej w piątek po otrzymaniu akt sądowych (i tak się stało), natomiast wniosek o wydanie europejskiego nakazu aresztowania (ENA) ma trafić do sądu okręgowego na początku przyszłego tygodnia.

Zobacz też: Zbigniew Ziobro na Węgrzech. Co powinien zrobić rząd?

Dlaczego sąd zdecydował o areszcie dla Ziobry?

"Sąd podzielił w pełni argumentację zawartą we wniosku uznając, że zachodzi przesłanka ogólna do stosowania środków zapobiegawczych w postaci dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu czynów" — mówił w czwartek dziennikarzom prok. Woźniak.

Dodał, że sąd za zasadne uznał także szczególne przesłanki aresztu, tj. obawę ukrywania się podejrzanego, ryzyko matactwa procesowego oraz realną groźbę wymierzenia surowej kary. Przekazał też, że areszt zastosowano na okres trzech miesięcy.

Notowania

WALUTY

GIEŁDA

SUROWCE