Zdefiniowanie wypalenia zawodowego nie jest łatwe. Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-11 klasyfikuje wypalenie zawodowe jako syndrom.

Polska wciąż jednak opiera się na ICD-10 (na wdrożenie rewizji klasyfikacji i dostosowanie jej do systemu krajowego mamy czas do 2027 roku), a ta określa wypalenie zawodowe jako osobną jednostkę chorobową. W medycynie to wyodrębniony, konkretny stan patologiczny, który posiada własną nazwę, określony zestaw objawów, patomechanizm oraz charakterystyczny przebieg.

Czym jest wypalenie zawodowe, jeśli chcemy trzymać się zdrowotnych definicji? To można określić jako syndrom wynikający z przewlekłego stresu w miejscu pracy, którym nie udało się skutecznie zarządzać. Co ważne, obejmuje takie elementy jak wyczerpanie, dystans mentalny i cynizm wobec pracy, pojawia się także obniżona efektywność zawodowa. Nie jest to jednak choroba sensu stricto, a kategoria wpływająca na stan zdrowia.

Jak wspomnieliśmy na początku, wypalenie zawodowe nie jest chorobą z definicji. A to oznacza, że formalnie nie ma L4 na wypalenie zawodowe. Wynika to z obowiązujących przepisów i traktowania go bardziej jako syndrom czy przypadłość. Mimo to istnieje możliwość otrzymania L4 na dolegliwości związane z wypaleniem zawodowym.

Kto i jak może liczyć na takie wsparcie od lekarza?

Przede wszystkim lekarz internista lub psychiatra muszą uznać na podstawie objawów, że stan zdrowia pacjenta uniemożliwia dalszą pracę. Dopiero wtedy L4 na wypalenie jest możliwe, choć wypisywane jest na objawy. Jeśli pojawiła się depresja i zaburzenia lękowe, a przewlekły stres prowadzi do problemów kardiologicznych czy bezsenności, zwolnienie lekarskie może zostać wystawione.

Czasami zdarza się, że lekarz kieruje pacjenta na dodatkowe badania, na przykład mierzące poziom kortyzolu czy sprawdzające nadciśnienie. Może się też zdarzyć, że pacjent otrzyma skierowanie na terapię. Psychoterapia może pomóc w radzeniu sobie z wypaleniem zawodowym i uniknięciu powrotu problemu w przyszłości.

Nie ma jednego, z góry narzuconego czasu przebywania na L4, kiedy doświadczamy wypalenia. Tutaj działa zasada indywidualnego podejścia do pacjenta.

Jeżeli nasze objawy są lekkie i krótkotrwałe, to prawdopodobnie internista lub psychiatra wystawią L4 na wypalenie zawodowe na kilka dni lub tydzień. To krótki czas na regenerację, po którym warto spotkać się z lekarzem raz jeszcze, by sprawdzić, czy wolny czas wpłynął pozytywnie na nasz nastrój.

L4 na wypalenie zawodowe może być znacznie dłuższe, kiedy objawy są znaczące. Jeśli z powodu pracy cierpimy na bezsenność, towarzyszy nam depresja i stany lękowe, wtedy zwolnienie lekarskie może trwać kilka miesięcy.

Co jednak istotne, w polskim ustawodawstwie maksymalny czas przebywania na L4 w roku nie może przekroczyć 182 dni. Jeżeli pacjent ubiega się o świadczenie rehabilitacyjne, można wydłużyć okres niezdolności do pracy do jednego roku. Takie L4 na wypalenie jest płatne w 80 proc. podstawy wymiaru wynagrodzenia.

Najczęściej spotkasz się z programem, w którym dofinansowanie obejmuje likwidację barier architektonicznych w mieszkaniu lub budynku.

Oznacza to, że pieniądze mogą zostać przeznaczone na prace, które ułatwiają poruszanie się po domu lub mieszkaniu, poprawiają bezpieczeństwo, umożliwiają korzystanie z łazienki czy kuchni bez pomocy innych osób.

Wysokość wsparcia jest zmienna - dofinansowanie może sięgnąć do 95 proc. kosztów przedsięwzięcia, przy czym wymagany jest wkład własny co najmniej 5 proc.

Obowiązuje też limit kwotowy, tj. maksymalnie do wysokości piętnastokrotności przeciętnego wynagrodzenia.

Zasady w wielu powiatach są podobne, ale w szczegółach mogą się różnić. Zwykle trzeba spełnić trzy warunki jednocześnie:

1. Mieć ważne orzeczenie o niepełnosprawności (stopień może być różny, od lekkiego po znaczny);

2. Wykazać, że występują trudności w poruszaniu się i że planowane prace mają to zmienić;

3. Posiadać tytuł prawny do lokalu (np. własność, użytkowanie wieczyste, najem) - a przy najmie najczęściej potrzebna jest zgoda właściciela na wykonanie prac.

Ważne jest też to, o czym sporo osób dowiaduje się dopiero "po fakcie": dofinansowanie zazwyczaj nie obejmuje kosztów poniesionych przed przyznaniem środków i podpisaniem umowy. Dlatego najpierw zadbaj o formalności, a dopiero potem zatrudnij ekipę remontową.

Najwięcej wniosków dotyczy łazienek, bo to tam bariery są najbardziej odczuwalne. Ale katalog prac jest szerszy, jeśli potrafisz uzasadnić ich sens i związek z niepełnosprawnością.

Najczęściej finansowane zmiany to:

Pamiętaj, że urzędnicy patrzą nie na estetykę, tylko na funkcję. Jeśli element nie ma uzasadnienia w likwidacji bariery (np. drogie luksusowe płytki) będzie trudno go obronić we wniosku.

Wnioski najczęściej obsługują jednostki w twoim powiecie lub mieście, takie jak PCPR albo MOPS/MOPR. W wielu miejscach można też składać dokumenty online przez platformę SOW (System Obsługi Wsparcia).

Przygotuj wniosek i dokumenty, którymi są:

Dobrze napisane uzasadnienie nie musi być długie, ale powinno jasno pokazywać problem i planowany do osiągnięcia efekt po remoncie.

Syros jest tą wyspą, którą wybierają miłośnicy słonecznej Grecji w poszukiwaniu spokoju, słońca i przepysznej kuchni. Jej położenie na Cykladach to gwarancja pięknej pogody, pysznej kuchni i nieziemskich widoków.

Mogłoby się wydawać, że w tym rajskim klimacie nie ma miejsca na nic innego, jak tylko błogie lenistwo. Nic bardziej mylnego. Odpoczynek na Syros można połączyć z aktywnością, która przynosi nie tylko mnóstwo satysfakcji, ale też pożytku.

W samym sercu wyspy, na jej zachodnim wybrzeżu mieści się siedziba Syros Cats - organizacji, która dba o to, aby kocim mieszkańcom Syros niczego nie brakowało.

Na tej części archipelagu żyje ok. 3 tys. bezdomnych kotów. Krzątają się wokół śmietników, na niezagospodarowanych działkach i w opuszczonych budynkach. Słowem: wszędzie tam, gdzie mogą znaleźć pożywienie. Są głodne, często zarażone pasożytami i zaniedbane.

Pracownicy i wolontariusze Syros Cats każdego dnia dbają o to, aby czworonogom niczego nie brakowało. Brakuje za to rąk do pracy. W poszukiwaniu wsparcia organizacja wyszła z propozycją, która wydaje się nie do odrzucenia dla wszystkich, którym los zwierząt nie jest obojętny.

Syros Cats oferuje darmowe zakwaterowanie i śniadania w zamian za opiekę nad kotami. Zapraszamy wolontariuszy - osoby samotne lub pary, sprawne fizycznie, dojrzałe, zdrowe i samodzielne, które chciałyby przyjechać na minimum miesiąc, aby pomagać we wszystkich aspektach opieki nad kotami - czytamy na stronie syroscats.com.

Praca zajmuje ok. 5 godzin dziennie, 5 dni w tygodniu i polega na karmieniu zwierząt - zarówno przebywających na terenie ośrodka, jak i na ulicy oraz plażach; podawaniu odpowiednich leków (m.in. kropel do oczu), czyszczeniu klatek, budek i wybiegu czy praniu.

Poza czynnościami związanymi z opieką i leczeniem, koty potrzebują przytulania, zabawy lub socjalizacji. Może być również potrzebna pomoc przy wizycie u weterynarza.

Organizatorzy wolontariatu podkreślają, że w ośrodku jest zawsze coś do zrobienia - od usuwania chwastów w ogrodzie, które sprzyjają gromadzeniu się kleszczy i komarów, przez prace manualne, po robienie zdjęć do mediów społecznościowych.

Dlatego ważne jest, żeby wolontariusze cechowali się poczuciem obowiązku i odpowiedzialnością. "Szukamy osób, które mają już pewne doświadczenie zawodowe. Jeśli masz mniej niż 25 lat, mało prawdopodobne, abyś mógł/mogła wykazać się poziomem samodzielności i inicjatywy, jakiego potrzebujemy" - brzmi komunikat Syros Cats.

Poza określonym wiekiem i niezaprzeczalną miłością do kotów, wolontariusze muszą być gotowi do zamieszkania w jednym domu z osobami z różnych części świata. Każdy z ochotników ma do dyspozycji własną sypialnię, jednak kuchnia, łazienka i salon są wspólne.

Zazwyczaj w tym samym czasie na terenie ośrodka przebywa czterech wolontariuszy.

Gotowi do pracy kociarze muszą dotrzeć na Syros na własny koszt. Na miejscu mają zagwarantowany nocleg i śniadania. Wolontariat trwa minimum miesiąc. Mile widziani są technicy weterynarii lub osoby mające doświadczenie w pracy z kotami.

W Syros Cats odnajdą się również cyfrowi nomadzi, jednak należy pamiętać, że godziny pracy wolontariuszy są stałe i należy mieć możliwość dostosować do nich inne zajęcia zawodowe.

Wolontariat w Grecji z pewnością wymaga pracowitości i dostępności, jednak poza pracą jest jeszcze możliwość zwiedzania. A uroki wyspy zdecydowanie warto poznać.

Syros jest mniej zatłoczona niż Santorini czy Mykonos, jednak swoim pięknem w niczym im nie ustępuje. Nazywana królową Morza Egejskiego kusi połączeniem weneckiej elegancji z grecką tradycją.

Można tu spacerować po piaszczystych plażach i urokliwych rybackich wioskach. Raczyć się winem z rodzinnych winiarni na północy wyspy oraz dojrzewającymi serami i loukoumią - lokalną wersją lokum.

Znajdziemy tu średniowieczne miasteczko Ano Syros, na terenie którego nie można poruszać się autem oraz zatoki z krystalicznie czystą wodą. A po zakończonej pracy warto zajrzeć do jednej z tawern - tutejsza kuchnia zasługuje na oddzielną opowieść, a na pewno na degustację.

Tasmania to najmniejszy, a zarazem najbardziej zalesiony stan Australii. Leży na Oceanie Spokojnym, ok. 300 km od lądu. Jej krajobraz aż kipi przyrodą.

Liczne jeziora polodowcowe i rzeki współgrają tutaj z zielenią eukaliptusowych i bukowych lasów. Na górskich zboczach dominują z kolei alpejskie wrzosowiska, mchy i porosty. Wśród wysokich traw dumnie przechadza się diabeł tasmański. I bynajmniej nie jest to duma nad wyraz - Tasmania to jego królestwo, gdyż jedynie w tym miejscu występuje w stanie dzikim. Choć nie taki ten diabeł straszny, jak maluje go popkultura. Mimo że po wymarciu tygrysa tasmańskiego został największym mięsożernym torbaczem na świecie, wymiarami przypomina niewielkiego psa.

W wyjątkowości wtóruje mu Astacopsis gouldi. Nie są jednak konkurentami, bo reprezentują zupełnie różne gatunki. Pod łacińską nazwą kryje się bowiem największy rak świata, zwany również homarem tasmańskim.

Matka natura nie żałowała Tasmanii fenomenalnej flory i fauny. Dzika przyroda zajmuje ok. 25 proc. powierzchni wyspy, zachwycając mieszkańców, przyjezdnych, a także artystów. Gdy tam wyruszasz, nie uciekasz od wszystkiego - wracasz do wszystkiego. "Wracasz do tego, co ważne, wracasz do siebie" - pisał w jednym ze swoich esejów Peter Dombrovskis, australijski fotograf i dokumentalista.

Jak u siebie można również poczuć się w tasmańskich miastach, z Hobartem na czele. To jednocześnie stolica i największa aglomeracja na wyspie. Na swoje miejsce do życia Hobart wybrała prawie połowa Tasmańczyków. I trudno się dziwić. Za jego portowym klimatem kryją się nie tylko urokliwe widoki, ale przede wszystkim świeże powietrze i pyszne owoce morza.

Pejzaż zdominował Mount Welllington - góra, na której zboczach znajduje się część miasta. Wizyta na jej szczycie to punkt obowiązkowy wycieczki. Na wysokość 1270 m n.p.m. wejdziecie pieszo, dojedziecie rowerem, autem, a nawet… koniem. Stolicy Tasmanii niemal nie sposób pominąć. To tutaj mieści się główny port lotniczy, dlatego - jeśli zdecydujecie się na podróż do Tasmanii - zwiedzanie wyspy warto zacząć właśnie od Hobartu.

Drugim co do wielkości miastem Tasmanii jest Launceston. Słynie z pięknych parków, ogrodów i XIX-wiecznych willi o angielskim charakterze. Jest spokojne, zadbane i bardzo zielone. Stąd można udać się do Tamar Valley, winiarskiego regionu wyspy.

Bramą na wyspę nazywane jest Devenport. Tu przypływa z Melbourne prom Spirit of Tasmania, dlatego - jeśli będziecie lecieć przez Melbourne - rozważcie tę opcję jako ostatni odcinek podróży. Jednak Devenport to przede wszystkim świetna baza wypadowa do Cradle Mountain - majestatycznego szczytu w parku narodowym, a także dzikiego północnego wybrzeża.

A jeśli o północnym wybrzeżu mowa… Grzechem byłoby przegapić Bays of Fires. To 50 km plaż uznanych przez "Lonely Planet" za jedno z najpiękniejszych miejsc w Australii.

Ich śnieżnobiały pasek kontrastuje z pomarańczowymi kamieniami i przejrzystą wodą. Po dniu na rajskiej plaży warto udać się na zachód słońca do Wineglass Bay w Freycinet National Park - ok. 2,5 - 3 godzin jazdy autem od Bays of Fires. To jeden z najpiękniejszych parków na Tasmanii z zatoką w kształcie kieliszka wina lub - bardziej romantyczna interpretacja - półksiężyca.

Tasmania to również majestatyczne klify Tasman Peninsula i Remarkable Cave, idealne na piesze wędrówki i obserwację dzikich ptaków; dziewicze kaniony w Franklin-Gordon Wild Rivers National Park czy wolnożyjące kangury i wombaty w Narawntapu National Park.

I choć krajobraz wyspy nieco różni się od siebie w zależności od jej regionu, jedno pozostaje niezmienne - dzikość natury wiedzie tu prym przed turystyczną komercją.

Wybierając się do Australii, należy pamiętać, że lato trwa tutaj od grudnia do lutego. Temperatury sięgają wówczas od 25 do 40 st. Celsjusza i to najlepszy czas na zwiedzanie Tasmanii.

Koniecznością przed wyjazdem jest zadbanie o wizę - najlepiej zawnioskować o bezpłatną wizę turystyczną eVisitor na pobyt do trzech miesięcy. Można to zrobić za pomocą rządowej strony internetowej.

Na miejscu najlepiej poruszać się wynajętym autem - w końcu do zobaczenia jest aż 19 parków narodowych i 816 rezerwatów! Z kolei najlepszą i najtańszą opcją noclegową są campingi. Znajdziemy na nich wszystko, co potrzebne do życia (łazienkę, prysznice, pralkę) i do aktywnego zwiedzania w XXI wieku, czyli… Wi-Fi. Wieczory na polu namiotowym to z kolei wspólne grillowanie, które dla Australijczyków stało się niemal sportem narodowym.

Spanie "na dziko" jest w Australii zabronione, z kolei ceny noclegów w hotelach przyprawiają o zawrót głowy. Zdecydowanie lepiej i przyjemniej jest emocjonować się tasmańskimi widokami.

Z Polski na Tasmanię nie da się dolecieć bez przesiadek, a cała podróż zajmuje od 25 do 36 godzin. Najlepiej wybrać się z Warszawy lub Berlina do jednego z portów w Azji (Stambułu, Singapuru, Tokio, Seulu) lub na Bliskim Wschodzie (Dohy, Dubaju). Drugi etap podróży to lot do jednego z australijskich miast: Melbourne, Sydney lub Brisbane.

W Australii warto skorzystać z połączenia krajowego do Hobart (HBA) lub Lanceston (LST). Z Melbourne można dopłynąć na Tasmanię również wspomnianym wyżej promem, jednak jego koszt często przekracza cenę biletu lotniczego. Dobrze jest jednak sprawdzać ofertę na bieżąco - czasem trafiają się duże promocje.

W wielu krajach obowiązują przepisy, które brzmią absurdalnie, niewiarygodnie lub śmiesznie dla obcokrajowców, lecz jeśli nie będą ich przestrzegać, może czekać ich sroga kara.

Od 1992 roku w Singapurze obowiązuje surowy zakaz importu, sprzedaży i żucia gumy. Celem jest utrzymanie czystości oraz uniknięcie aktów wandalizmu w transporcie publicznym - w latach 90. gumy zapychały drzwi metra i niszczyły infrastrukturę. Za posiadanie i żucie gumy grożą wysokie kary finansowe, a w skrajnych przypadkach nawet prace społeczne. To dlatego Singapur uchodzi za jedno z najczystszych miast świata.

W Japonii od 2008 roku obowiązuje tzw. Metabo Law. Jest to prawo, które zobowiązuje firmy i samorządy do kontrolowania obwodu talii obywateli w wieku od 40 do 74 lat. Limitami są 85 cm dla mężczyzn i 90 cm dla kobiet. Jeśli wskaźniki zostaną przekroczone, przewiduje się obowiązkowe zajęcia odchudzające finansowane przez pracodawcę, a w przypadku braku zmian firma podlega grzywnie. Nie karze się tu więc obywatela, otyłość nie jest nielegalna, lecz ustawa odniosła duży sukces. Była to część szerszego programu zwalczającego otyłość - edukacja obywateli także pomogła.

Aby uniknąć opóźnień i przeludnienia na dworcach kolejowych i peronach, w 1910 roku we Francji wprowadzono ustawę zakazującą całowania się w tych miejscach. Obowiązywała ona przez lata, jednak ciężko było ustalić, jakie kary groziły za jej złamanie. Obecnie prawo to już nie występuje, jednak długo figurowało w regulaminach kolejowych.

Hodowanie tylko jednej świnki morskiej jest nielegalne w Szwajcarii od 2008 roku. To zwierzę stadne, a jej izolacja uznawana jest za znęcanie się. To samo dotyczy m.in. papug czy niektórych ryb. Prawo odzwierciedla bardzo rygorystyczne szwajcarskie podejście do dobrostanu zwierząt. W przypadku śmierci jednego ze zwierzęcia, kiedy drugie zostaje samo, ale właściciel nie chce adoptować kolejnego, może wynająć towarzysza dla swojej świnki nie na stałe, ale żeby nie cierpiała ona z powodu samotności.

Od 2008 roku w Wenecji obowiązuje prawo zakazujące karmienia gołębi na terenie całego miasta, również na placu św. Marka, gdzie wcześniej było to dozwolone. Ptaki niszczą zabytki, a ich odchody uszkadzają kamień i marmur. Za złamanie prawa grożą mandaty nawet do 500 euro.

Prawo, które powinno obowiązywać wszędzie na świecie - zakaz plucia na ulicę. W Londynie i wielu brytyjskich dzielnicach uznawane jest to za zachowanie antyspołeczne i podlega karze w wysokości minimum 50 funtów, jednak kwoty sięgają czasem nawet 500. Według władz plucie jest wykroczeniem przeciwko środowisku, więc uznano to za przestępstwo. Celem zakazu jest walka z brakiem porządku i higieny w miejscach publicznych.

Chociaż wiele z tych przykładów może się wydawać dziwnych, każdy z nich powstał z powodu realnych problemów, z jakimi mierzą się dane społeczeństwa.

Afryka Wschodnia miała niegdyś znacznie bardziej bujny krajobraz pełen rzek, jezior i rozległych sawann. W afrykańskim okresie wilgotnym (trwającym od około 9600 do 5300 lat temu) kwitło tam życie. Od tysiącleci jednak przechodzi proces narastającej suszy.

Skutki kilku tysięcy lat suszy są teraz odczuwalne aż do fundamentów kontynentu afrykańskiego. Christopher Scholz, geolog, fizyk i emerytowany profesor Uniwersytetu Columbia, odkrył, że nawet jeziora, które przetrwały do dziś, drastycznie się cofnęły. Jezioro Turkana ma obecnie długość ok. 250 km i sięga głębokości często przekraczających 120 metrów. Kiedyś jednak jezioro miało głębokość nawet 400 metrów, a wokół niego rozciągały się szerokie sawanny. Fauna i ludzkie osady korzystały z obfitych zasobów wodnych.

To właśnie dzięki swoim rozmiarom w Okresie Wilgotnym jeziora wywierały duże ciśnienie na skorupę ziemską, spowalniając ruch płyt tektonicznych. W takich warunkach woda działała jak stabilizujący ciężar, który tłumił ruchy na uskokach skorupy ziemskiej. Kiedy zasoby się skurczyły, naturalna tarcza ochronna zniknęła, a płyty tektoniczne mają więcej swobody do przemieszczania się, co odkrył Scholz i jego zespół wykorzystując symulacje komputerowe. Tempo odsuwania się tych płyt wynosi dziś około 6,35 mm rocznie. Nie jest to dużo w skali ludzkiego życia, jednak ma ogromne znaczenie w skali geologicznej. Według naukowców mniejsza ilość wody zwiększyła roczne tempo oddalania się tektonicznego o około 3 proc. w ciągu ostatnich 5000 lat.

Wschodnia Afryka leży na strefie ryftu, czyli obszarze, gdzie płyty tektoniczne somalijska i nubijska są stopniowo rozciągane i odsuwane od siebie. To właśnie dlatego może tu w przyszłości powstać nowy ocean.

Na Wyspie Południowej jeziora Turkana znajduje się też aktywny wulkan, którego działalność wzrasta wraz z obniżeniem się poziomu wody w jeziorze, ponieważ powoduje to większą dekompresję płaszcza pod wulkanem, w wyniku czego coraz więcej skał topi się i wycieka do komory magmowej.

Proces, który obserwujemy dzisiaj, to początkowy etap bardzo długotrwałego geologicznego cyklu. Według ekspertów, jeśli strefa ryftowa będzie się nadal rozszerzać i pogłębiać, w skali milionów lat może dojść do utworzenia nowego oceanu pomiędzy wschodnią częścią Afryki a resztą kontynentu.

Podczas gdy wszystkie inne miesiące mają na przemian po 30 i 31 dni (z wyjątkiem grudnia i stycznia, które oba mają 31), luty znacząco się wyróżnia. Najkrótszy miesiąc w roku ma 28 dni, a w latach przestępnych nawet 29. Kto tak ułożył kalendarz i skąd ta nieregularność? Da się to naukowo wytłumaczyć. Okazuje się, że korzenie tej anomalii nie tkwią w precyzyjnych obliczeniach astronomicznych, lecz w dawnych rzymskich przesądach i konieczności wynikającej z matematyki.

Historia współczesnego systemu datowania, czyli kalendarza gregoriańskiego, sięga pierwszego kalendarza rzymskiego, który pierwotnie składał się z zaledwie dziesięciu miesięcy - od marca do grudnia. Co ciekawe, początek roku pozostawał wówczas nienazwany, ponieważ brak możliwości uprawy roli w tym okresie sprawiał, że Rzymianie nie uważali tego okresu za istotny. Zwyczajnie nie był on wliczany w rachubę czasu.

Przełom nastąpił za panowania króla Numy Pompiliusza (753-673 p.n.e.), który postanowił zsynchronizować system z rokiem księżycowym, dodając do niego styczeń oraz luty. Proces ten napotkał jednak na barierę kulturową. Antyczni Rzymianie wierzyli, że liczby parzyste przynoszą pecha. Aby uczynić kalendarz bardziej pomyślnym, król odjął po jednym dniu od dotychczasowych miesięcy liczących 30 dni, zamieniając je w miesiące 29-dniowe. Inne liczyły 31 dni.

Dążenie do uzyskania nieparzystej sumy dni w skali całego roku postawiło monarchę przed dylematem. Rok księżycowy (lunarny) liczy około 355 dni, a matematyka jest nieubłagana - suma dwunastu liczb nieparzystych zawsze daje wynik parzysty. Aby zachować pożądaną, nieparzystą liczbę dni w całym cyklu, jeden z miesięcy musiał ostatecznie pozostać podzielny przez 2. Wybór padł na luty, który ze względu na odbywające się w tym czasie obrzędy ku czci zmarłych został uznany za odpowiedni do przyjęcia tego piętna. Uznano, że skoro śmierć sama w sobie jest największym nieszczęściem, to "pechowa liczba" parzysta w tym konkretnym miesiącu bardziej już nie zaszkodzi.

Mimo licznych reform, jakie kalendarz przeszedł na przestrzeni wieków, wliczając w to przejście na system oparty na ruchu Słońca za czasów Juliusza Cezara (100-44 p.n.e.), korekty papieża Grzegorza XIII (z 1582 r.), wprowadzenia miesięcy przestępnych i ostatecznego ukształtowania współczesnego dnia przestępnego, luty zachował swoją wyjątkową, skróconą formę. Dziedzictwo rzymskich wierzeń przetrwało do dziś, czyniąc z drugiego miesiąca roku stałe przypomnienie o starożytnych lękach przed liczbami parzystymi.

Jak widzimy, długość lutego nie wynika z obserwacji astronomicznych, lecz raczej z przesądów i numerologii. Nie jest ona powiązana z cyklem Księżyca, czyli z miesiącem synodycznym trwającym 29,53 dnia, ani też z ruchem naszej planety. Ziemia okrąża Słońce w ciągu ok. 365,24 doby, a jak to podzielimy na miesiące, to już kwestia naszej inwencji.

Podobnie jak w przypadku opisywanego przez nas wcześniej problemu podziału roku na Marsie istnieje tu pewna trudność. Podzielenie roku słonecznego na 12 równych części sprawia, że na każdy miesiąc przypada ok. 30,4 dnia. Tworząc kalendarz, Rzymianie najpierw ustalili długość pozostałych miesięcy na 29 lub 31 dni, a lutemu zostawili to, co było potrzebne do dopełnienia pełnego obrotu Ziemi wokół Słońca. 28 dni to po prostu wynik odejmowania, a nie obserwacji gwiazd. Skąd więc wziął się luty mający 29 dni?

Zazwyczaj co 4 lata luty ma 29 dni. Dlaczego drugi miesiąc roku wydłuża się o kolejny dzień w tzw. lata przestępne? Zmianę tę wprowadzono już w starożytności. Juliusz Cezar wprowadził obowiązujący dawniej kalendarz juliański. Astronomowie wiedzieli już, że Ziemia obiega Słońce w 365,25 doby (dokładnie w 365,24219). Rok kalendarzowy nie był więc zgodny z astronomicznym i coś trzeba było zrobić z tą ćwiartką. Jako że pomnożona przez 4 daje ona jedną dobę, władca Cesarstwa Rzymskiego zarządził dodawanie jednego dnia co 4 lata.

Rok z 366 dniami ustalany jest na lata podzielne przez 4, dlatego najbliższy rok przestępny będzie w 2028 roku. Od tej reguły są jednak wyjątki. Nieprzestępne są lata podzielne przez 100 (np. rok 1900), ale nie w przypadku, gdy są też podzielne przez 400, dlatego też rok 2000 był rokiem przestępnym. Powodem jest niedokładność wspomnianej ćwiartki. Aby nie przesadzić z korektą w jedną lub w drugą stronę, astronomowie doradzili papieżowi Grzegorzowi XIII, by usunąć lata przestępne kończące dany wiek przy zaniechaniu tej praktyki co 400 lat. Gdyby nie ten wyjątek od wyjątku, kalendarz byłby za krótki względem Słońca o około 0,002 dnia.

Dni przestępne wynikają z konieczności korekty naszego kalendarza. Gdybyśmy bowiem ich nie stosowali, doszłoby do desynchronizacji. Na każde 100 lat tracilibyśmy 24 dni. Mimo to kalendarz gregoriański nie jest idealny. Rok z naszego kalendarza jest o ok. 26-30 sekund dłuższy od roku astronomicznego. W związku z tym po ok. 3226 latach nadmiar ten sumuje się do pełnej doby.

Nie ma jeszcze ogólnie przyjętego planu, jak to skorygować. Kalendarz gregoriański ma dopiero 444 lata i błąd nie wpłynął istotnie na nasze odmierzanie dni. Istnieją już jednak pewne środki zaradcze. Do zegarów atomowych dodawane są sekundy przestępne. Proponowane jest także wprowadzenie nowej reguły, zgodnie z którą lata podzielne przez 4000 mają nie być przestępne. Na taką reformę ludzie mają jednak jeszcze sporo czasu.

Po niedawnych zmianach dokonanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, w 2026 roku czekają nas trzy terminy ferii zimowych, zamiast dotychczasowych czterech.

Harmonogram wygląda następująco:

Celem zmniejszenia terminów ferii zimowych z czterech do trzech było zrównoważenie liczby uczniów przebywających na poszczególnych turnusach. Zlikwidowano także nakładanie się terminów ferii w przypadku poszczególnych województw, co miało miejsce przy poprzednim, czteroterminowym podziale.

Zgodnie z danymi zawartymi w eksperymentalnej prognozie IMGW, średnia miesięczna temperatura powietrza oraz miesięczna suma opadów atmosferycznych w styczniu prawdopodobnie nie przekroczy zakresu normy wieloletniej (1991-2020).

Niższych temperatur, również poniżej zera, możemy spodziewać się na wschodzie kraju oraz w górach - tam też zaistnieje największa szansa na opady śniegu i, tym samym, "białe ferie".

Podobnie sprawa wygląda, jeśli chodzi o luty. Temperatury oraz opady nie powinny przekroczyć zakresu normy wieloletniej, choć prawdopodobieństwo śniegu może być nieco mniejsze z powodu tego, że średnia temperatura powietrza w wielu miejscach może być nieco wyższa.

Przedwiośnie może przynieść zjawiska przekraczające wartości zakresu normy wieloletniej. Mowa tutaj o większych opadach w marcu oraz wyższych temperaturach i intensywniejszych opadach w kwietniu.

Co ważne - jak wynika z informacji podanych na stronie IMGW: "Należy pamiętać, że prognoza jest orientacyjna, ma charakter eksperymentalny i dotyczy średniego przebiegu dla całego prognozowanego regionu i danego okresu prognostycznego".