Chiny kupują złoto, a srebro najdroższe w historii. Analizujemy rynkowe skutki decyzji Fedu i SNB, kontrowersje podatkowe w PKP Cargo oraz miliardowe plany dywidendowe rządu. Oto najważniejsze wykresy tygodnia.

1. Optymalizacja podatku Belki na stratnych akcjach. Tak to się robi w PKP Cargo

Wiceprzewodniczący rady nadzorczej PKP Cargo, a wcześniej pełniący obowiązki prezesa spółki, dr Marcin Wojewódka mógł dokonać agresywnej optymalizacji podatkowej. Zaksięgował potężną stratę na sprzedaży akcji PKP Cargo, dzięki której będzie mógł obniżyć podatek Belki. Następnie odkupił wcześniej sprzedane akcje, ale już po niższej cenie po tym, gdy ta runęła na wieść o wcześniejszej sprzedaży.

2. Energetyka czeka na wyrok od URE. Prąd na giełdzie został już odcięty

Przez blisko miesiąc sektor energetyczny na polskiej giełdzie został przeceniony o ponad 20 procent. WIG-Energia, biorąc pod uwagę wszystkie indeksy branżowe na GPW, jest w tym okresie najgorzej radzącym sobie benchmarkiem. Przed falą spadków był najlepszym. W połowie grudnia mija termin zatwierdzenia przez Urząd Regulacji Energetyki (URE) nowych taryf na 2026 r., w tym taryfy dystrybucyjnej, której dotyczy główny motyw przeceny ze strony inwestorów.

3. Rząd liczy na prawie 8 mld zł z dywidend. To wzrost o ponad 55 proc.

Ustawa budżetowa na 2026 r. w ostatecznym brzmieniu została przyjęta przez Sejm 5 grudnia. Znamy zatem ostateczny plan dotyczący dochodów nieopodatkowanych, w tym dywidend od spółek Skarbu Państwa. Prognozowany przez rząd strumień pieniędzy z tego tytułu jest o ponad 55 proc. większy niż w 2025 r., ale czy możliwy do osiągnięcia?

4. Chiny kupują złoto i oferują swoje skarbce. Pierwszy bank przenosi rezerwy

Ludowy Bank powiększył zasoby złota trzynasty miesiąc z rzędu, dążąc do dywersyfikacji rezerw walutowych i zmniejszenia zależności od dolara amerykańskiego. Warto zauważyć, że na przechowywanie części rezerw złota w Chinach zdecydowała się Kambodża, odpowiadając na ofertę skarbcową Chin. Na świecie kolejne państwa deklarują chęć zakupu złota, co sugeruje, że popyt banków centralnych może się utrzymać. 

5. Szwajcarzy pozostali na zerze. Stopy w SNB bez zmian

Szwajcarski Bank Narodowy nie zdecydował się na wprowadzenie ujemnych stóp procentowych. Stawka polityki monetarnej pozostała bez zmian na poziomie 0,00%. 

 6. Czy warto jeszcze kupować polskie obligacje skarbowe? Poniżej 5% to już nie jest okazja

Za nami już najprawdopodobniej większa część cyklu obniżek stóp procentowych w Narodowym Banku Polskim. W ślad w dół powędrowały rentowności polskich obligacji skarbowych. Czy zatem jest jeszcze sens inwestować w te papiery?

7. Turcja ma rozmach. Jedno cięcie tam, to jak 5 cięć w NBP

Bank centralny Turcji dokonał już czwartej w tym cyklu obniżki stóp procentowych. Nadal jednak zarówno nominalne stopy procentowe, jak i oficjalna inflacja CPI nad Bosforem należą do jednych z najwyższych na świecie.

8. Fed rusza ze skupem bonów skarbowych. Stopy ścięte, ale Trump kręci nosem

Jak zwykle zgodnie z życzeniami uczestników rynku Federalny Komitet Otwartego Rynku dokonał kolejnej obniżki stóp procentowych. Tyle tylko, że grudniowa decyzja ponownie nie zapadła jednogłośnie. Tym razem przeciwko było aż trzech członków Komitetu.

9. Kont przybywa szybciej niż klientów. Banki wchodzą w erę „pogłębiania relacji”

Po trzecim kwartale 2025 roku liczba klientów prawie stoi w miejscu, ale liczba kont osobistych rośnie wyraźnie szybciej. Rynek należy do kilku największych banków. Analiza danych za trzeci kwartał nasuwa wniosek, że banki są na etapie „pogłębiania relacji”, a nie „walki o każdy nowy rachunek”.

10. Rekord cen srebra - po raz pierwszy w historii przebiły poziom 60 USD za uncję

Notowania srebra w dolarach pobiły we wtorek nominalny rekord wszech czasów, przebijając barierę 60 USD za uncję i to pomimo umocnienia amerykańskiej waluty. W przeliczeniu na polskie złote biedniejszy kuzyn złota kosztuje już ponad 220 PLN.

11. Sprzedaż detalicznych obligacji skarbowych najniższa od roku. Ale wciąż wyższa niż rok temu

Listopad przyniósł spadek zainteresowania detalicznymi obligacjami Skarbu Państwa. Co prawda ich sprzedaż była wyższa niż rok temu, lecz zarazem odnotowano najsłabszy wynik w 2025 roku. Najprawdopodobniej był to skutek coraz niższych stóp procentowych w NBP.

12. Dino poniżej 40 zł. Analitycy: to okazja na 2026 r.

Kurs Dino znalazł się w grudniu na ponad rocznych minimach, oddając od majowego historycznego szczytu przeszło 30 proc. Katalizatorami przeceny był gorszy sentyment do spółek detalicznych, zwłaszcza w branży spożywczej. Analitycy przekonują, że kurs Dino może odbić, bo model oparty na wzroście organicznym jeszcze długo się nie wyczerpie, a silna pozycja finansowa może w przyszłości przynieść wypłatę dywidendy – pierwszą w historii Dino na GPW.

oprac. WM

Cyberprzestępczość finansowa i kampanie scamowe wykorzystujące wizerunek znanych marek osiągnęły w Polsce rekordową skalę. Zjawisko to nie tylko narasta, ale także gwałtownie ewoluuje pod wpływem nowoczesnych technologii, w tym sztucznej inteligencji.

Na celowniku oszustów znalazły się duże korporacje ze znanymi logotypami i rozpoznawalnymi nazwiskami. Atakujący wykorzystują znajomość marki jako uniwersalny haczyk do złowienia ofiary.

Znane marki na celowniku hakerów

Do często atakowanych koncernów należy ORLEN, największa firma w Polsce. Aby bronić się przed oszustami, firma powołała Cyber Security Incident Response Team (CSIRT), który weryfikuje pojawiające się zdarzenia pod kątem ewentualnych incydentów związanych z cyberbezpieczeństwem.

– Przyglądamy się zarówno wewnętrznym, jak i zewnętrznym potencjalnym atakom – wyjaśnia Paweł Orzechowski, szef Cyber Security Incident Response Team w ORLENIE. – Duża część przypadków, które do nas trafiają, jest wywoływana przez organizacje przestępcze, służby lub tzw. adwersarzy. Wykorzystują oni fakt, że ORLEN jest powszechnie znany. To niezwykle prosty i skuteczny sposób, aby zdobyć zaufanie potencjalnej ofiary – dodaje.

Nadal zdarzają się przypadki wykorzystywania nazwisk osób, które nie są związane z firmą, w celu nakłaniania do rzekomych inwestycji. To pokazuje, jak łatwo przestępcy budują fałszywe poczucie wiarygodności, opierając się na rozpoznawalnych nazwiskach i nie tylko.

– W raportach Komisji Nadzoru Finansowego fałszywe reklamy wykorzystujące takie nazwy, jak Lotos, Baltic Pipe czy rzekome inwestycje energetyczne, nadal znajdują się w czołówce. To przyciąga nieświadomych zagrożenia inwestorów, bo kojarzy się z dużymi, strategicznymi przedsięwzięciami – ostrzega Paweł Orzechowski.

Reklamy znikają – i wracają natychmiast

Ekspert podkreśla, że firma prowadzi stałą współpracę z globalnymi platformami – m.in. Google i Meta, jednak nawet błyskawiczna reakcja na pojedyncze zgłoszenia nie rozwiązuje problemu systemowo.  

– Można zgłosić stronę, Google ją usunie, Facebook skasuje reklamę, ale za chwilę powstaje kolejna. Mechanizm tworzenia reklam działa w czasie rzeczywistym. Kiedy użytkownik otwiera stronę, reklama jest tworzona na bieżąco, co utrudnia weryfikację – wyjaśnia Paweł Orzechowski. – W tym procesie liczy się czas, dlatego szybka wymiana informacji pomiędzy CSIRT-ami i współpraca między instytucjami staje się kluczowa. Coś, co zauważymy u siebie, może pomóc innym organizacjom zawczasu przygotować systemy na podobny atak. To działa również w drugą stronę – dostajemy ostrzeżenia, które pozwalają nam szybciej reagować – dodaje.

Psychologia oszustwa: wystarczy moment nieuwagi

Dlaczego użytkownicy wciąż dają się nabierać na obietnice szybkiego zysku? Odpowiedź jest prosta: większość ataków bazuje na zaskoczeniu.

– Ktoś dzwoni, kiedy jesteśmy zajęci. Opowiada o inwestycji, a my, będąc w biegu, nie zauważamy nawet podejrzanego akcentu czy absurdalnych obietnic. Wystarczy jeden moment zawahania – mówi Paweł Orzechowski. – Dlatego powtarzam: zatrzymajmy się na chwilę. Warto dać sobie 5–10 minut, sprawdzić stronę KNF, zapytać w banku, czy dana firma rzeczywiście istnieje. Żadna legalna instytucja nie obiecuje 30 tys. zł tygodniowo z 900 zł wpłaty. To zwyczajnie nierealne – dodaje.

Ekspert przyznaje jednak, że wiele osób nie zgłasza oszustw ze wstydu. Ludzie obawiają się przyznać, że dali się nabrać. Wydaje im się, że powinni byli wiedzieć lepiej. A przecież celem oszustów jest to, by ofiary działały automatycznie, bez namysłu.

Fałszywe reklamy jak grzyby po deszczu

Rosnąca liczba fałszywych reklam wiąże się z upowszechnieniem narzędzi AI. Dziś nie potrzeba studia, kamer ani aktorów. AI kreuje film z rodziną, lektorem, logotypami, a nawet zmyślonymi opiniami użytkowników. To powoduje, że liczba materiałów wyglądających profesjonalnie, wiarygodnie rośnie lawinowo. Jednocześnie na rynku pojawiają się technologie, które mogą pomóc przeciwdziałać takim atakom.

– Na konferencjach prezentowane są rozwiązania pozwalające w czasie rzeczywistym wykrywać deepfake’i – zarówno głosu, jak i obrazu. Działają jak wtyczki do komunikatorów czy przeglądarek. To dopiero początek, ale duzi gracze na pewno się tą technologią zainteresują – ocenia ekspert ORLENU.

Podkreśla jednak, że nawet najlepsze narzędzia nie zastąpią ostrożności użytkownika. W najbliższym czasie to emocje będą głównym polem walki. Oszuści wiedzą, jak budować presję czasu i wzbudzać chciwość, a AI tylko im to ułatwia.

Po pierwsze i ostatnie: edukacja

Jednym z kluczowych działań prewencyjnych jest edukacja. Dlatego ORLEN prowadzi kampanię społeczną z udziałem rozpoznawalnych sportowców. 

– Zależy nam na dotarciu do jak najszerszej grupy odbiorców. Wspólnie z obszarem sponsoringu sportowego przygotowaliśmy materiały edukacyjne publikowane w social mediach. Znane twarze – skoczkowie czy żużlowcy – przyciągają uwagę i budują zasięg – informuje Paweł Orzechowski. – Sportowcy mówią nie tylko o zagrożeniach – zwracają uwagę, że ich własny wizerunek również jest wykorzystywany przez oszustów. To wzmacnia przekaz. Kiedy sportowiec ostrzega, że ktoś kradnie jego twarz do fałszywych reklam, odbiorcy reagują znacznie mocniej – dodaje.

Zagrożenia będą rosnąć, ale rośnie też świadomość 

Szef CSIRT ORLEN podkreśla, że cyberzagrożenia nie są chwilowym trendem – to długotrwała tendencja, która dotyka wszystkie kraje Europy.

– Po wybuchu wojny w Ukrainie liczba ataków wzrosła. Jesteśmy bliskim sojusznikiem Ukrainy, więc uderzenia w polskie firmy, łańcuchy dostaw czy infrastrukturę mogą służyć także dezinformacji i destabilizacji – zauważa ekspert.

Mimo to należy patrzeć w przyszłość z umiarkowanym optymizmem: walczymy z technologią, ale jednocześnie technologia może pomóc nam zwyciężyć. A najskuteczniejszym narzędziem pozostaje edukacja i świadomość użytkowników.

– Gdy rośnie odporność społeczna, oszustwa stają się mniej opłacalne – podsumowuje Paweł Orzechowski.

Nowe regulacje i technologie mają przyspieszyć walkę z cyberprzestępcami

W walce cyberprzestępcami pomóc mają nowe regulacje – nowelizacja ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa przewiduje m.in. system S46 – centralny mechanizm wymiany informacji o incydentach.

– Dzięki temu już na etapie zgłoszenia, np. na policji, informacja może trafić do systemu, co skróci drogę działania służb i CSIRT-ów. Szybkość w takich przypadkach jest kluczowa, bo operatorzy telekomunikacyjni przechowują dane tylko przez pewien czas – wyjaśnia ekspert ORLENU.

Równolegle Google zapowiedziało bardziej rygorystyczną weryfikację twórców aplikacji, co ma ograniczyć liczbę złośliwych programów w oficjalnych sklepach. W ocenie eksperta to krok w dobrą stronę. Im więcej filtrów po stronie dużych platform, tym trudniej będzie tworzyć masowe kampanie oszustw.

Partnerem publikacji jest ORLEN