Wielu ekspertów zakładało, że Rosja będzie potrzebowała lat, by odbudować potencjał wojskowy nadwyrężony wojną w Ukrainie. Tymczasem ze Szwecji płyną coraz bardziej niepokojące sygnały. Według najnowszego raportu tamtejszej Komisji Obrony Rosja może w stosunkowo krótkim czasie podjąć działania mające sprawdzić spójność i determinację państw NATO.

O sprawie informują szwedzkie media, powołując się na najnowszy raport Komisji Obrony. Dokument przedstawia aktualną ocenę sytuacji bezpieczeństwa. Autorzy wskazują, że sytuacja w regionie Morza Bałtyckiego nadal się pogarsza, a Rosja zwiększa swoją aktywność wojskową.

W raporcie napisano, że rosyjskie działania militarne mające na celu sprawdzenie jedności NATO oraz wiarygodności artykułu 5 mogłyby nastąpić już w niedalekiej przyszłości. Warunkiem byłoby przekonanie Kremla, że okoliczności polityczne są dla niego korzystne. Co istotne, według szwedzkiej oceny nie musi to oznaczać pełnoskalowego konfliktu ani przewagi militarnej Rosji nad Sojuszem.

To kolejne tego typu ostrzeżenie pojawiające się w ostatnich miesiącach. Podobne oceny przedstawiali wcześniej przedstawiciele innych państw NATO oraz szwedzkie dowództwo wojskowe.

Jak przypominają szwedzkie media, wcześniejsze analizy często zakładały, że wojna na Ukrainie znacząco ograniczy zdolności Rosji do prowadzenia operacji poza tym krajem. Nowa ocena jest jednak bardziej ostrożna.

Według raportu część kluczowych elementów rosyjskich sił zbrojnych, w tym lotnictwo, marynarka wojenna, systemy dalekiego zasięgu oraz potencjał działań hybrydowych, nie została w takim stopniu osłabiona jak wojska lądowe walczące na froncie. Autorzy zwracają również uwagę na tworzenie nowych jednostek wojskowych w pobliżu granic NATO.

---

Świat w ogniu. Wojny po 1945 roku

W dokumencie pojawia się także temat relacji transatlantyckich. Komisja Obrony podkreśla, że Stany Zjednoczone pozostają kluczowym partnerem bezpieczeństwa, jednak Europa powinna przygotować się do przejęcia większej odpowiedzialności za własną obronę.

Szwedzcy eksperci uważają również, że zarówno rozbudowa sił zbrojnych, jak i obrony cywilnej powinna przyspieszyć. Ich zdaniem najbliższe lata będą wymagały szybszych decyzji dotyczących personelu, sprzętu oraz infrastruktury. W ocenie autorów raportu czas staje się dziś jednym z najważniejszych czynników wpływających na bezpieczeństwo europejskich państw.

Źródła: svt.se, Polsat News

W Polsce trudno znaleźć miejscowość pozbawioną kościoła. W dużych miastach jest ich często kilkanaście, w średnich ośrodkach zwykle kilka, a na wsiach przynajmniej jedna parafia znajduje się na miejscu lub w najbliższej okolicy. W kraju, gdzie dominującym wyznaniem pozostaje katolicyzm, taka sieć placówek może okazać się ważna nie tylko w codziennym życiu religijnym. W przypadku wojny, powodzi czy innych sytuacji kryzysowych kościoły i parafie mogą stać się jednym z lokalnych punktów organizacji pomocy.

Z takiego założenia wychodzi Konferencja Episkopatu Polski, która przygotowuje ogólnokrajowe wytyczne dotyczące funkcjonowania jednostek kościelnych podczas nadzwyczajnych zdarzeń. Biskupi pracują nad specjalnym poradnikiem dla parafii, a jeszcze tej jesieni rozpoczną się szkolenia dla osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w diecezjach.

---

W Polsce trudno znaleźć miejscowość pozbawioną kościoła.Mach240390, CC BY 3.0 DEEDWikimedia Commons

---

Informację ogłoszono po zakończeniu 405. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski w Łomży. Już kilka miesięcy temu powołano specjalny zespół roboczy zajmujący się opracowaniem zasad postępowania jednostek kościelnych w sytuacjach kryzysowych.

Jak wyjaśnił przewodniczący zespołu ks. Jarosław Mrówczyński, powstaje obecnie vademecum dla administratorów jednostek kościelnych. Dokument ma pomóc parafiom działać według podobnych procedur podczas wojny, klęsk żywiołowych oraz innych nieprzewidzianych zagrożeń.

Jesienią mają rozpocząć się specjalistyczne szkolenia organizowane z inicjatywy Ministerstwa Obrony Narodowej, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Akademii Pożarniczej oraz Akademii Wojskowej. Wezmą w nich udział delegaci diecezjalni odpowiedzialni za ochronę ludności oraz zabytków.

Biskupi zostali poproszeni o wyznaczenie osób zajmujących się tymi zagadnieniami na terenie swoich diecezji. W pracach zespołu uczestniczą również przedstawiciele administracji państwowej, Caritas Polska oraz zgromadzeń zakonnych.

Przedstawiciele Episkopatu podkreślają jednocześnie, że nie chodzi o tworzenie alternatywnego systemu ochrony ludności. Kościół ma wspierać działania państwa, wykorzystując swoją strukturę organizacyjną i doświadczenie zdobyte podczas wcześniejszych kryzysów.

- To jest obowiązek spoczywający na organach państwowych - w sensie centralnym, ale również i lokalnym. Kościół z racji na swoją strukturę, na logistykę, na ludzi, którzy są już w jakiś sposób doświadczeni w radzeniu sobie z sytuacjami nadzwyczajnymi, ma taki potencjał - zastrzegł duchowny.

Według ks. Mrówczyńskiego w części parafii pojawiają się już oddolne inicjatywy związane z bezpieczeństwem i obronnością. Zdaniem duchownego pokazują one zaangażowanie mieszkańców, ale mogą też prowadzić do chaosu i dezinformacji. Właśnie dlatego Episkopat chce przygotować jednolite zasady postępowania dla całego kraju.

W internecie pojawiła się nowa, niezwykle niebezpieczna forma cyberprzemocy wymierzonej w dzieci i młodzież. Nastolatkowie zaczęli wykorzystywać popularne serwisy sprzedażowe, takie jak Vinted, do celowego ośmieszania i hejtowania swoich rówieśników. Proceder polega na "wystawianiu kolegów na sprzedaż" poprzez tworzenie fałszywych ofert. Nie chodzi jednak o prawdziwy handel ludźmi, lecz o degradację ofiary.

Ogłoszenia te zawierają zdjęcia konkretnych osób, przypisaną im cenę, mającą dodatkowo uprzedmiotowić człowieka, oraz opisy pełne nienawiści. Agresorzy wyśmiewają w nich wygląd nastolatków lub sugerują przynależność do mniejszości ze względu na orientację seksualną.

Eksperci zwracają uwagę na poważny problem z funkcjonowaniem platform sprzedażowych. Mimo że ich regulaminy zabraniają ofert niezgodnych z prawem, to w wielu przypadkach algorytmy portalu tego nie rozpoznają. Nie są w stanie wykryć, że na sprzedaż wystawiony jest człowiek. W efekcie algorytm nieświadomie promuje krzywdzące materiały i wyświetla je wysoko.

"To pokazuje, że automatyczne systemy rekomendacji nie zawsze rozpoznają przemocowy charakter treści, a tym samym mogą przyczyniać się do jej dalszego rozpowszechniania" - zaznacza Natalia Fabisiak. Administratorzy platformy Vinted zostali powiadomieni o krzywdzących ofertach i na bieżąco usuwają ręcznie zgłoszone naruszenia. Podobne ogłoszenia mogą jednak zacząć pojawiać się również w innych serwisach, takich jak OLX czy Facebook Marketplace.

Skala zjawiska cyberprzemocy w Polsce jest alarmująca. Z najnowszego raportu "Nastolatki" opublikowanego przez NASK wynika, że jedna trzecia dzieci i młodzieży doświadczyła w internecie wyzwisk, a niemal jedna czwarta padła ofiarą wyzywania i/lub ośmieszania.

"Zarówno długotrwałe, jak i jednorazowe doświadczanie cyberprzemocy, to prawdziwa tragedia dla dzieci i nastolatków" - tłumaczy Martyna Różycka, kierowniczka Dyżurnet.pl. Ekspertka dodaje, że konsekwencje takich działań mogą być dramatyczne: "od lęku, obniżonej samooceny, przez izolowanie się pokrzywdzonych od społeczeństwa i objawy depresyjne, aż po zachowania samobójcze. Skutki mogą być odczuwalne nie tylko od razu, ale mogą wpływać nawet na dorosłe życie zarówno osoby poszkodowanej, jak i sprawcy."

Wobec faktu, że cyberprzemoc przenosi się wszędzie tam, gdzie budują się społeczności cyfrowe - w tym na platformy handlowe i gamingowe - pilnie potrzebna jest świadoma reakcja dorosłych. Rodzice i opiekunowie powinni natychmiast zgłaszać wulgarne czy poniżające wpisy do administratorów stron oraz do zespołu Dyżurnet.pl. Niezbędna jest także stała edukacja dzieci o konsekwencjach takich zachowań oraz upewnienie się, że wiedzą one o możliwościach uzyskania bezpłatnej, anonimowej pomocy psychologicznej za pośrednictwem specjalistycznych linii wsparcia.

Jeśli padłaś lub padłeś ofiarą cyberprzemocy, możesz uzyskać pomoc. 

Wypełnij formularz na stronie Dyżurnet.pl.
Zadzwoń pod numer 801 615 005.
Napisz na adres dyzurnet(@)dyzurnet.pl.

Jeżeli doświadczasz kryzysu psychicznego, skorzystaj z bezpłatnego i anonimowego telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży pod numerem 116 111.  Jest on prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę we współpracy z NASK i działa całą dobę, 7 dni w tygodniu.

Polska firma Asseco zaprezentowała podczas Kongresu Bezpieczeństwo Polski własny system do detekcji i monitorowania dronów - Polski Antydron. Innowacja ta wykorzystuje sensory akustyczne instalowane na istniejące infrastrukturze oświetleniowej.

Czujniki można umieścić na latarniach ulicznych, które jednocześnie zapewnią źródło zasilania jednostek. W ten sposób tworzona jest prosta w montażu i skalowalna sieć, która wykrywa nisko latające bezzałogowce.

Polski Antydron to rozwinięcie już istniejącej, skalowalnej Platformy Internetu Rzeczy firmy Asseco, z której korzystają między innymi przedsiębiorstwa z branży telekomunikacyjnej. Innowacyjną sieć czujników cechuje minimalne zużycie energii, możliwość integracji z innymi sensorami (np. do detekcji termicznej) i trudna wykrywalność - system ma charakter pasywny, nie emituje sygnałów. Dodatkowo jest odporny na zakłócenia, a w przypadku uszkodzeń części infrastruktury zapewnia ciągłość działania, bo "eliminuje pojedyncze punkty awarii".

Jak podaje Asseco w komunikacie na temat systemu Polski Antydron, dane dźwiękowe zbierane przez czujniki są wysyłane do Platformy Internetu Rzeczy Asseco poprzez wykorzystanie sieci komórkowej. Następnie, przeprowadzając analizę z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, system rozpoznaje, jaki obiekt został zidentyfikowany i monitoruje jego ruch w przestrzeni powietrznej. W ten sposób można śledzić trajektorię lotu BSP, a także tworzyć symulacje jego możliwej dalszej trasy. Co istotne, system generuje również automatyczne alerty dla użytkownika, gdy wykryje nieuprawniony lot w określonych strefach bezpieczeństwa.

---

Firma Asseco Poland S.A. opracowała swój system wykrywania bezzałogowych statków powietrznych.Asseco Polandmateriał zewnętrzny

---

Polski Antydron firmy Asseco został zaprojektowany z myślą o dwojakim zastosowaniu - zarówno militarnym, jak i cywilnym. Jak podaje firma, system może być wykorzystywany do ochrony terenów wojskowych i kluczowej infrastruktury, takiej jak mosty, lotniska czy sieci energetyczne.

Ponadto, analizując hałasy, system może informować nie tylko o BSP, ale i np. o niezarejestrowanym zgromadzeniu czy nielegalnych wyścigach w miastach i gminach. Jednocześnie ulokowanie czujników wysoko na latarniach ulicznych ma wykluczać rejestrowanie rozmów przechodniów.

System przechodzi ważne testy i wyczekuje na swój komercyjny debiut. W założeniu rozwiązanie to mogłoby umożliwić monitorowanie obszaru całego kraju.

- Ważnym etapem prac nad Polskim Antydronem jest wyeliminowanie false positives, czyli przypadków, gdy system myli dźwięk kosiarki czy skutera z tym wydawanym przez dron. Przeprowadziliśmy szereg testów, które pozwoliły uniknąć fałszywych alarmów, dzięki czemu użytkownik ma otrzymywać alerty tylko w potwierdzonych przypadkach - powiedział Grzegorz Bartler, Wiceprezes Zarządu w Asseco Poland.

Dla wielu osób odpowiedź na takie pytanie może to być sporym zaskoczeniem, ale w świetle prawa - nie. Zgodnie z przepisami RODO (art. 9), do kategorii tzw. danych wrażliwych zalicza się m.in. informacje o stanie zdrowia, pochodzeniu etnicznym czy poglądach.
Numer PESEL traktowany jest jako dane zwykłe (podobnie jak imię i nazwisko), przez co nie podlega tej szczególnej ochronie prawnej.

Brak statusu "danych wrażliwych" nie oznacza jednak, że PESEL można traktować lekkomyślnie. Wręcz przeciwnie. Jeśli twój 11-cyfrowy numer wpadnie w niepowołane ręce - na przykład w wyniku wycieku z bazy danych - oszuści mogą go z łatwością wykorzystać. Właśnie dlatego tak ważna jest ostrożność oraz korzystanie z dostępnych form ochrony, takich jak zastrzeżenie numeru PESEL w mObywatelu.

Statystyki są alarmujące. Ponad połowa z nas boi się kradzieży danych, prawie co drugi Polak zetknął się z próbą ich wyłudzenia, a aż 15% faktycznie padło ofiarą oszustów.
Te obawy są w pełni uzasadnione, ponieważ przejęcie ważnych informacji przez przestępców może mieć bardzo poważne skutki.

Największym i najczęstszym zagrożeniem jest oczywiście utrata pieniędzy. Skradziony numer PESEL to dla złodzieja gotowy klucz do zaciągnięcia na pożyczek online na twoje dane.
Niestety, mechanizm wyłudzenia sprawia, że przestępca znika z gotówką, a ty - jako niczego nieświadoma ofiara - musisz borykać się z wezwaniami do zapłaty i żmudnym udowadnianiem swojej niewinności przed instytucjami finansowymi.

Naszą najlepszą tarczą przed kradzieżą tożsamości jest codzienna ostrożność. I wcale nie chodzi tu tylko o cyberbezpieczeństwo.
Twój PESEL może zostać skradziony choćby podczas wizyty w aptece. Wystarczy, że farmaceuta poprosi o podyktowanie numeru do recepty, a ktoś stojący w kolejce uważnie go wysłucha i zapamięta.

Zamiast podawać dane na głos, znacznie bezpieczniej jest po prostu pokazać kod e-recepty w aplikacji na telefonie.

Ta sama zasada dotyczy wizyt w urzędach czy bankach. Najprostszym i najskuteczniejszym patentem jest zapisanie PESEL-u na kartce i podanie jej pracownikowi. Nigdy nie wiesz, kto stoi za twoimi plecami i czy akurat nie nasłuchuje. Zastanawiasz się, czy to nie paranoja? Zdecydowanie nie.
W przypadku ochrony tożsamości nadmierna ostrożność po prostu nie istnieje.

Na Lubelszczyźnie doszło do niecodziennego odkrycia, które natychmiast postawiło na nogi służby wojskowe i śledcze. W jednym z sadów odnaleziono fragment rakiety, a sprawą zajęła się Żandarmeria Wojskowa wraz z prokuraturą.

Znaleziska dokonano w miejscowości Jarosławiec w powiecie zamojskim. Na metalowy element natrafiła osoba prywatna podczas prac w sadzie. Po zgłoszeniu na miejsce szybko skierowano odpowiednie służby, które zabezpieczyły teren i rozpoczęły czynności dochodzeniowe. Jak podkreślono, sytuacja nie stwarza zagrożenia dla mieszkańców.

"Teren został zabezpieczony. Nie ma zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego" - napisała Żandarmeria Wojskowa w poście na platformie X.

Wstępne ustalenia wskazują, że odnaleziony fragment może pochodzić z rakiety użytej do zwalczania rosyjskich dronów. Chodzi o wydarzenia z nocy 9 na 10 września 2025 roku, kiedy obiekty bezzałogowe naruszyły polską przestrzeń powietrzną. Wówczas część z nich została zestrzelona, a ich szczątki spadały w różnych regionach kraju, szczególnie na wschodzie.

W nocy z 9 na 10 września 2025 roku wojsko zestrzeliło drony, które wielokrotnie naruszyły polską przestrzeń powietrzną. Łącznie zarejestrowano 19 przekroczeń granicy. Część z dronów nadleciała bezpośrednio z Białorusi. Do akcji ochrony polskiego nieba włączyły się siły sojusznicze NATO.

Później przez wiele tygodni przeszukiwano teren w celu odnalezienia szczątków zestrzelonych maszyn. Nie znaleziono jednak wszystkich, co udowadnia wczorajsze znalezisko.

Źródłem wycieku ma być National Supercomputing Center in Tianjin, czyli jeden z najważniejszych ośrodków obliczeniowych w Chinach, obsługujący tysiące instytucji, w tym sektor obronny i zaawansowane badania naukowe. Według dostępnych informacji, wykradziony zbiór danych może przekraczać 10 petabajtów, czyli mówimy o równowartości milionów standardowych dysków komputerowych.

Tak ogromny wolumen danych sprawia, że mówimy nie tylko o incydencie cybernetycznym, ale potencjalnie o operacji o znaczeniu wywiadowczym na globalną skalę. Próbki opublikowane w sieci mają zawierać dokumenty oznaczone jako "tajne", a także pliki techniczne, symulacje i wizualizacje systemów wojskowych, w tym bomb i pocisków.

Według deklaracji osoby stojącej za wyciekiem, dane mogą być powiązane z kluczowymi podmiotami chińskiego przemysłu obronnego, jak Aviation Industry Corporation of China, Commercial Aircraft Corporation of China czy National University of Defense Technology.

Eksperci, którzy analizowali fragmenty zbioru, wskazują, że ich zawartość odpowiada temu, czego można oczekiwać po centrum superkomputerowym obsługującym tak szerokie spektrum klientów, od badań kosmicznych po projekty militarne.

Co najbardziej zaskakuje, to sposób przeprowadzenia ataku. Według relacji badaczy cyberbezpieczeństwa, dostęp do systemu mógł zostać uzyskany przez przejętą domenę VPN, a następnie wykorzystano botnet (sieć zainfekowanych urządzeń) do stopniowego pobierania danych.

Kluczowe było rozproszenie operacji, bo zamiast jednorazowego transferu ogromnych ilości informacji, dane były wyciągane równolegle przez wiele systemów, co znacząco utrudnia wykrycie incydentu. Cały proces miał trwać nawet pół roku, co sugeruje poważne luki w monitoringu i zabezpieczeniach infrastruktury.

Grupa działająca pod nazwą "FlamingChina" opublikowała próbki danych na Telegramie i według ekspertów oferuje dostęp do pełnego zbioru za setki tysięcy dolarów, przyjmując płatności w kryptowalutach. Choć autentyczność wycieku nie została oficjalnie potwierdzona, wielu specjalistów uważa go za wiarygodny, a przynajmniej częściowo prawdziwy.

Jeśli informacje się potwierdzą, incydent może ujawnić systemowe problemy z cyberbezpieczeństwem w Chinach. Eksperci od lat wskazują, że zarówno sektor publiczny, jak i prywatny, zmagają się z niedostatecznymi zabezpieczeniami. To szczególnie istotne w kontekście globalnej rywalizacji technologicznej, bo Pekin inwestuje ogromne środki w rozwój sztucznej inteligencji, superkomputerów i technologii wojskowych.

Wojskowi i cywilni pracownicy Royal Navy, Submarine Delivery Agency (SDA) i JFD Ltd przeprowadzali kolejne testy NATO Submarine Rescue System (NSRS) na wodach w Fort William.

Natowski System Ratownictwa Podwodnego to rozwiązanie stworzone na początku XXI wieku przez Wielką Brytanię, Norwegię oraz Francję, służące do ratowania załóg uwięzionych na zatopionych jednostkach. Dzięki użyciu NSRS możliwe jest przeprowadzenie ewakuacji członków załogi z uszkodzonej łodzi podwodnej z głębokości do około 610 metrów.

NSRS jest uznawany za jeden z najbardziej wydajnych systemów na świecie, a został zaprojektowany w taki sposób, by mógł realizować misję ratunkową do 72 godzin od otrzymania wezwania. Regularne ćwiczenia zapewniają utrzymanie gotowości operacyjnej systemu.

Integralnymi elementami NSRS są podsystemy - interwencyjny i ratowniczy. W ich ramach wykorzystywane są pojazd interwencyjny sterowany zdalnie (ROV) oraz załogowy pojazd przeznaczony do ratowania ludzi z zatopionego okrętu (SRV). Projekt angażuje przy tym ponad 150 przeszkolonych pracowników, m.in. nurków, medyków, pielęgniarek i innych.

Zanim rozpoczęto niedawne testy systemu, nastąpił krótki okres konserwacji podwodnego pojazdu ratowniczego Nemo. Na czas ćwiczeń ten statek NSRS został przewieziony do Fort William na specjalnym pojeździe niskopodwoziowym. Do ważącego 35 ton i szerszego niż typowa ciężarówka pojazdu dołączył zespół techników oraz operatorów, którzy uczestniczyli w działaniach podczas ćwiczeń.

Testy prowadzono na szkockim wybrzeżu w mieście Fort William położonym nad brzegami zatoki Loch Linnhe. Tamtejsze wody są głębokie i stanowią "doskonałą okazję dla pilotów pojazdu Nemo do ćwiczenia umiejętności lądowania i dokowania pojazdu do zanurzonego celu", podaje Royal Navy. "Pozwala to również wojskowym operatorom komory ratowniczej na otwarcie włazu ratunkowego pojazdu Nemo w kierunku celu, co stanowi procedurę niezbędną do ewakuacji personelu z łodzi podwodnej".

---

Ćwiczenia NSRS przeprowadzono u wybrzeży Szkocji na wodach Fort William.Royal Navymateriał zewnętrzny

---

Obecnie uznaje się, że rzeczywista dostępność i gotowość NSRS wynosi aż 98 proc.

- NSRS nadal jest najskuteczniejszym systemem NATO w większości możliwych sytuacji ratownictwa okrętów podwodnych i jest światowym liderem w swoim programie szkoleniowym. Ćwiczenia takie jak te dowodzą moim kolegom z okrętów podwodnych, że jesteśmy gotowi do pomocy i chociaż jest niezwykle mało prawdopodobne, że będziemy potrzebni, to zapewnienie, które zapewniamy, będzie pocieszeniem dla tych, których prosimy o działania w głębinach w imieniu Wielkiej Brytanii - powiedział dowódca zespołu NSRS i inżynier, komandor Andy Sharp.

W polskiej Marynarce Wojennej do tego rodzaju zadań wykorzystuje się okręty typu Piast, a docelowo będzie to jednostka programu "Ratownik", która jest budowana w PGZ Stoczni Wojennej w Gdyni. Polski statek ma być w pełni przystosowany do współpracy z NATO Submarine Rescue System.

^{Źródła: Royal Navy, PGZ Stocznia Gdańska, Gospodarka Morska.}

Holenderskie służby wywiadowcze ostrzegły przed szeroko zakrojoną kampanią cyberataków prowadzoną przez rosyjskich hakerów. Celem operacji są konta użytkowników popularnych komunikatorów - Signal i WhatsApp, z których korzystają m.in. urzędnicy państwowi, wojskowi oraz dziennikarze. Według ekspertów działania te mają charakter globalny i mogą prowadzić do przejęcia wrażliwych informacji.

Ataki skierowane są przede wszystkim przeciwko osobom posiadającym dostęp do informacji o znaczeniu politycznym lub wojskowym. Wśród potencjalnych celów znajdują się urzędnicy administracji, żołnierze czy przedstawiciele mediów.

Specjaliści podkreślają, że choć zagrożone komunikatory wykorzystują silne szyfrowanie end-to-end, hakerzy nie próbują łamać samego systemu zabezpieczeń aplikacji. Zamiast tego skupiają się na manipulowaniu użytkownikami, aby sami przekazali dostęp do swoich kont.

Najczęściej stosowaną techniką jest phishing. Atakujący podszywają się na przykład pod oficjalne wsparcie techniczne komunikatora, m.in. chatbota "Signal Support", przekonując użytkowników do udostępnienia kodów weryfikacyjnych lub numerów PIN. Po zdobyciu takich danych konto może zostać przejęte, a prywatne rozmowy oraz czaty grupowe będą możliwe do odczytania.

Inną metodą jest wykorzystywanie funkcji łączenia dodatkowych urządzeń z kontem w komunikatorze. Dzięki temu haker może podłączyć własny sprzęt do konta ofiary i potajemnie odczytywać wiadomości.

Firmy podkreślają, że podstawową zasadą bezpieczeństwa jest nigdy nieudostępnianie kodów weryfikacyjnych czy PIN-ów osobom trzecim. Platformy komunikacyjne przypominają również że ich pracownicy nigdy nie proszą użytkowników o takie dane w wiadomościach.

Rosnąca liczba podobnych kampanii pokazuje, że współczesne cyberataki coraz częściej opierają się nie na łamaniu technologii, lecz na wykorzystywaniu zaufania i nieuwagi użytkowników.

Monumentalne, wielopoziomowe schodkowe studnie budowano głównie od XI do XVIII wieku. Najbardziej znana z nich to Chand Baori w Radżastanie, która jest jedną z najgłębszych i największych studni w Indiach, czy wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO Rani‑ki‑Vav w stanie Gudźarat, wyróżniająca się mistrzostwem skomplikowanych rozwiązań. Z czasem studnie tego typu porzucono, wiele z nich popadło w ruinę. Dziś w obliczu kryzysu takie obie powoli odzyskują dawne znaczenie.

Ponad 3 000 studni schodkowych w Indiach udokumentowano w ramach projektu Stepwell Atlas, wspólnego przedsięwzięcia badaczy i organizacji dziedzictwa kulturowego. Tego typu obiekty w Indiach funkcjonują dziś głównie jako zabytki i atrakcje turystyczne, jednak wiele konstrukcji ma potencjał znów dostarczać czystą wodę. Na ten moment tylko niewielka część studni została odrestaurowana w tym celu.

Głośnym echem odbiło się odrestaurowanie studni schodkowej Bansilalpet w Hajdarabadzie. Została wyremontowana w 2022 roku przez Greater Hyderabad Municipal Corporation i The Rainwater Project, a podczas prac usunięto ponad 2000 ton śmieci i gruzu. Dzięki temu w studni po raz pierwszy od czterech dekad pojawiła się czysta woda. Według "Europe Says" mieszkańcy opisują moment jej powrotu niemal jako święto.

Choć od tamtego czasu staraniem architektki Kaplany Ramesh w stanie Telangan wyremontowano 25 studni schodkowych, Bansilalpet pozostaje jedyną, która dostarcza wodę pitną. W planach jest wyposażenie pozostałych studni w Telanganie o dodatkowe systemy filtracji, aby dostępna w nich woda również nadawała się do picia. "Gdyby woda ze wszystkich studni schodkowych stała się zdatna do picia, zachęciłoby to ludzi do dbania o te systemy" - mówi przytaczana przez "The Guardian" Kalpana Ramesh.

Indie stoją w obliczu najgłębszego kryzysu wodnego w swojej historii. Już 600 mln osób doświadcza poważnego niedoboru, a do 2030 roku zapotrzebowanie na wodę może się podwoić, podaje "The Guardian". Nadmierne zużycie wód gruntowych sprawia, że wiele regionów zbliża się do wspomnianego "dnia zero".

Podejmowane są zatem różne inicjatywy, które mają na celu walkę z kryzysem. Sam rząd stanu Telangan wdraża szeroki program walki z niedoborem wody - realizuje setki tysięcy projektów zbierania deszczówki, planuje wykorzystanie szarej wody, odnawia rzekę Musi i zwiększa pojemność zbiornika Sriram Sagar, a także nakłada kary za marnowanie wody. Deszczówka jest filtrowana i kierowana do warstw wodonośnych.

Odnawianie studni schodkowych i głębinowych jest postrzegane jako praktyczne, niskokosztowe i zrównoważone rozwiązanie, które łączy tradycyjną inżynierię z walką o bezpieczeństwo wodne milionów ludzi. Mimo to potrzebna jest kompleksowa odbudowa całego ekosystemu wodnego oraz większe zaangażowanie społeczności.