Jeszcze rok temu był to zwykły samolot transportowy, dziś - uzbrojony w sześciolufowy karabin maszynowy M134 Minigun - An-28 stał się jednym z najbardziej niezwykłych elementów ukraińskiej obrony powietrznej. Co więcej, jego załoga to nie wojskowi, lecz cywile, którzy dobrowolnie zgłosili się, by nocami polować na rosyjskie drony-kamikadze typu Shahed.

TF1 zarejestrowało jedną z takich nocnych misji, podczas której zestrzelono pięć dronów. Operacje prowadzone są wyłącznie nad terenami niezamieszkałymi, głównie nad polami i lasami, aby zminimalizować ryzyko dla ludności cywilnej.

Pomysł wykorzystania cywilnych maszyn w roli "łowców dronów" pojawił się oficjalnie dopiero latem 2025 roku. W czerwcu władze zezwoliły prywatnym samolotom na wsparcie działań obronnych, a wkrótce potem An-28 przeszedł stosowną adaptację - zamontowano w nim uchwyty pod M134 Minigun, wzmocniono strukturę skrzydeł i przygotowano miejsce dla strzelca.

Jak przyznaje Defense Express, jest to przykład wykorzystania "wszystkich dostępnych zasobów" w walce z rosyjskim terroryzmem. I choć rozwiązanie ma swoje ograniczenia, bo uzbrojenie obsługuje strzelec pokładowy, który otwiera ogień po wizualnym wykryciu celu, a cały proces naprowadzania odbywa się przy wsparciu naziemnych kontrolerów, bez udziału zaawansowanych systemów obserwacyjnych, skuteczność załogi An-28 zaskoczyła nawet wojskowych.

An-28 to samolot zaprojektowany przez biuro Antonowa z myślą o krótkodystansowym transporcie pasażerów i ładunków, który powstawał w Polsce w zakładach WSK Mielec (obecnie PZL Mielec). Solidna konstrukcja pozwoliła jednak na łatwą adaptację do zadań specjalnych, stąd choćby opracowana przez polskiego producenta i Sierra Nevada Corporation nowoczesna wersja MC-145B SOMA (Special Operations Multi-Role Aircraft) wykorzystywana m.in. przez siły specjalne USA.

Ta wielozadaniowa maszyna krótkiego startu i lądowania może operować na nieprzygotowanych lądowiskach, przenosić uzbrojenie podwieszane oraz zrzucać pociski z ładowni. Ukraińska adaptacja An-28 nie jest więc przypadkowa, to improwizacja oparta na solidnych podstawach konstrukcyjnych.

Co dalej? Ukraińskie doświadczenia z An-28 już teraz są analizowane w kontekście dalszego rozwoju lotnictwa lekkiego dla zadań OPL. Toczą się rozmowy na temat pozyskania kolejnych lekkich samolotów bojowych do roli "łowców dronów" i chociaż nie wypalił pomysł pozyskania czeskich L-159, producent oferuje Ukrainie nową maszynę L-39NG Skyfox.

Samolot WC-135R Constant Phoenix o kodzie wywoławczym JAKE27 wystartował dziś około godziny 7.00 czasu uniwersalnego z bazy lotniczej RAF Mildenhall w Wielkiej Brytanii. Maszyna skierowała się na południe i około 9.30 pojawiła się nad miejscem początku swojego patrolu w pobliżu wybrzeży Tunezji i Sycylii. Po tym przez około siedem godzin sprawdzała teren nad Morzem Śródziemnym, zanim zaczęła wracać do bazy Mildenhall. Na moment publikacji artykułu samolot dalej pozostaje w locie.

Przypomnijmy, że WC-135R Constant Phoenix przyleciał z USA do Wielkiej Brytanii pod koniec stycznia. To jeden z najbardziej unikalnych samolotów sił zbrojnych USA. Posiada specjalną aparaturę do mierzenia poziomu radiacji. W założeniu ma monitorować lub wykrywać różne anomalie, występujące m.in. po awariach elektrowni nuklearnych czy testach broni jądrowej. WC-135 pomogły m.in. wykryć Amerykanom skażenie po katastrofie w Czarnobylu w 1986, były aktywne po awarii elektrowni w Fukushimie w 2011 i patrolowały Koreę Północną podczas testów nuklearnych w 2017.

Nie ma dokładnych informacji, dlaczego Amerykanie akurat teraz postanowili przenieść jeden ze swoich trzech WC-135 do Europy. Najbardziej zasadne podejrzenia sugerują przygotowania do możliwej operacji Amerykanów wobec irańskiej infrastruktury nuklearnej. Samolot miałby pomóc w zidentyfikowaniu efektów uderzenia.

Administracja Donalda Trumpa prowadzi obecnie negocjacje z Iranem po ostatnich napięciach na linii Waszyngton-Teheran. Jednym z tematów rozmów ma być porozumienie w sprawie irańskiego programu nuklearnego. Obecnie na Bliskim Wschodzie Amerykanie zebrali ogromne siły militarne, na czele z lotniskowcem USS Abraham Lincoln. Możliwe uderzenie mogłoby skupić się na irańskich instalacjach nuklearnych i rakietowych.

Ukraiński minister poinformował dostawach nowej broni po rozmowach ze swoim kanadyjskim odpowiednikiem. Według niego pociski są już przekazywane w ramach inicjatywy Prioritized Ukraine Requirements List (PURL), czyli zakupu przez kraje NATO broni z zapasów Stanów Zjednoczonych.

Fedorow stwierdził, że ostatnie działania w ramach inicjatywy PURL odegrały decydującą rolę w odparciu zmasowanych rosyjskich ataków powietrznych na Ukrainę. Dostawy nowych pocisków mają pomóc w utrzymaniu obrony.

Ukraina potrzebuje broni przeciwlotniczej do zwalczania rosyjskich ataków, wymierzonych w infrastrukturę energetyczną. Rosjanie chcą rzucić na kolana ukraińskie społeczeństwo, odcinając je od dostępu do ciepła i prądu. Dlatego w styczniu użyli rekordowej liczby bomb i pocisków, o czym pisaliśmy na łamach Interii GeekWeek.

Fedorow nie zdradził, jakiego rodzaju pociski przeciwlotnicze Ukraina otrzymuje od Kanady. Branżowy portal Militarnyi zauważył, że najprawdopodobniej może chodzić o pociski serii AIM, konkretnie AIM-7, AIM-9 oraz AIM-120. To tych pocisków Ukraińcy używają do niszczenia dronów.

AIM-7 Sparrow to kierowany pocisk rakietowy klasy powietrze-powietrze średniego zasięgu. Ukraina zintegrowała je pociski z wyrzutniami Buk. Pocisk może zestrzeliwać cele o maksymalnym zasięgu 20 kilometrów i wysokości od 8 do 15 kilometrów.

AIM-9 Sindewinder to kierowany pocisk rakietowy klasy powietrze-powietrze krótkiego zasięgu z głowicą naprowadzaną na podczerwień. Ukraińcy używają ich na myśliwcach F-16 oraz naziemnych systemach obrony NASAMS. Mają zasięg 30 kilometrów po odpaleniu z platformy powietrznej oraz 12 z platformy naziemnej.

AIM-120 AMRAAM to kierowany pocisk rakietowy klasy powietrze-powietrze średniego zasięgu, wykorzystywany w Ukrainie na myśliwcach F-16 i systemach obrony NASAMS. Ma zasięg około 70 kilometrów po odpaleniu z platformy powietrznej oraz 30 z platformy naziemnej.

Na chwilę przed World Defense Show w Rijadzie, które odbędzie się w dniach 8-12 lutego, zaprezentował przenośny system amunicji krążącej RUS-PE, który już na pierwszy rzut oka wygląda jak izraelskie Hero-90. Wczesne zdjęcia i opisy techniczne opublikowane przez Kałasznikowa pokazują, że rosyjska konstrukcja odtwarza jego układ, metodę startu, koncept misji oraz kluczowe parametry operacyjne.

A mowa choćby o pneumatycznym odpalaniu z tuby transportowo-startowej, aerodynamicznym układzie w kształcie "X", integracji ładunku bojowego z pokładową elektroniką i głowicą śledzącą oraz trybach pracy obejmujących autonomię, półautonomię i sterowanie manualne.

Producent deklaruje, że RUS-PE posiada dwukanałowy, żyroskopowo-stabilizowany seeker optyczny z możliwością wykrywania i śledzenia celów ruchomych i stałych oraz wsparciem automatycznego rozpoznawania celów przez algorytmy sztucznej inteligencji, a podawany czas lotu sięga do 30 minut przy prędkości przelotowej rzędu 140 km/h.

Z punktu widzenia zastosowań operacyjnych system ma pełnić rolę taktycznej przenośnej broni precyzyjnej dla oddziałów lądowych - oferuje szybkie wykrycie, śledzenie i trafienie pojedynczych lub skupionych celów o krótkim i średnim zasięgu, bez angażowania kosztownych platform lotniczych.

Odpalanie z tuby umożliwia dyskretne i relatywnie szybkie rozmieszczenie systemu na polu walki, a tryb półautonomiczny z możliwością ręcznej korekty integrację z lokalnym systemem dowodzenia i kontrolą pola walki na szczeblu taktycznym. Opis ten odpowiada roli operacyjnej Hero-90, zaprojektowanego do precyzyjnych uderzeń na poziomie piechoty.

Czy to oznacza, że Moskwa podpisała umowę z izraelskim producentem tego systemu i będzie produkować RUS-PE lokalnie na licencji, dokładnie jak w przypadku Shahedów/Gierań? UVision nie odniósł się publicznie do prezentacji rosyjskiego systemu, Kałasznikow i rosyjscy urzędnicy też tego nie skomentowali, ale trudno przewidzieć, co przyniosą targi.

Francuski kanał telewizyjny TF1 przeprowadził reportaż z ukraińską załogą samolotu, wykorzystywanego do polowania na rosyjskie drony Shahed. Została uzbrojona w amerykański karabin maszynowy M134 Minigun. Francuscy reporterzy zostali zabrani na jedną z misji, podczas której nagrali zniszczenie rosyjskiego drona. Załoga miała już zestrzelić ich "przynajmniej 150". Co ciekawe nie stanowią zawodowego personelu wojskowego, a cywilnych ochotników.

Po kilku elementach można było zauważyć, że samolot w reportażu to maszyna jedyna w swoim rodzaju. Przypomina PZL AN-28 - wczesną wersję samolotu M28, produkowanego w zakładach WSK PZL Mielec.

Pierwszy AN-28 opuścił zakłady w Mielcu 22 lipca 1984 roku. Ich początkowa produkcja dała polskim inżynierom doświadczenie do opracowania właśnie M28. Nowy samolot został zaprojektowany w latach 90. pod wodzą konstruktora mgr. inż. Adama Warzochy. Modyfikacje względem sowieckiego AN-28 obejmowały m.in. nowe silniki turbośmigłowe i elektronikę.

Powstały dwie główne wersje M28 - Bryza oraz Skytruck. Pierwsza została stworzona na krajowy użytek dla polskich sił zbrojnych oraz Straży Granicznej i posiada silniki PZL-10S. Druga została zaprojektowana z myślą o rynkach zagranicznych i otrzymała silniki Pratt & Whitney Canada PT6A-65B, trafiając m.in. do Wenezueli, USA, Estonii czy Jordanu. Co ciekawe M28 Skytruck dalej sprzedawane, o czym pisaliśmy na łamach Interii GeekWeek.

Nie jest znana historia jak ten konkretny samolot z Mielca trafił na Ukrainę. To pierwszy potwierdzony przypadek zaobserwowania tej maszyny w siłach zbrojnych naszego wschodniego sąsiada. Do roli łowcy dronów nadaje się idealnie, ze względu na możliwość startowania i lądowania nawet bez nawierzchni.

Prawie cztery lata po pełnoskalowej inwazji Rosji, Ukraina coraz bardziej zacieśnia współpracę zbrojeniową z Polską. Podczas wizyty w Kijowie premier Donald Tusk ogłosił podpisanie listu intencyjnego w celu dalszych działań na rzecz wspólnej produkcji broni i amunicji. Niemniej na horyzoncie dalej znajduje się wizja pozyskania ukraińskiej technologii dronów w zamian za dostawy kolejnego sprzętu na Ukrainę.

Przypomnijmy, że polskie władze oferują Ukrainie myśliwce MiG-29 w ramach transakcji za dostęp do technologii dronowych. Nasze samoloty zbliżają się już do końca resursów, przez co nie będą mogły już pełnić dyżurów bojowych. Dla walczącej Ukrainy jednak MiG-29 to dalej podstawowy samolot bojowy.

Na ten moment nie wiadomo jednak czy Ukraina będzie chciała przyjąć polskie MiGi za swoją technologię. Niemniej cały czas trwają dyskusje na temat transferu. Oto co w jego ramach możemy pozyskać.

W kontekście technologii dronowych, możemy mówić najpewniej o bezzałogowcach dalekiego zasięgu. Ukraina rozpoczynała pełnoskalową wojnę z Rosją bez systemów mogących razić tereny Rosji, więc sama zaczęła ją rozwijać. Z dużymi sukcesami.

Obecnie w ukraińskim arsenale jest wiele bezzałogowców, które mają deklarowany zasięg ponad 1000 kilometrów. Są to na przykład AN-196 Lutyj czy UJ-26 Bóbr. Ukraińcy opracowują też coś co nazywają drono-pociskami, czyli bezzałogowcami z napędem rakietowym o zasięgu kilkuset kilometrów. Przykładem takiego rozwiązania jest konstrukcja nazywana Piekło, o której pisaliśmy na łamach Interii GeekWeek.

Bezzałogowce dalekiego zasięgu to broń wykorzystywana do ataków za liniami wroga na kluczową infrastrukturę np. fabryki broni. Stanowi tanie uzupełnienie do klasycznych pocisków rakietowych. Pozyskanie takiej technologii przez Polskę jest o tyle zasadne, że niedawno Sztab Generalny RP zapowiedział potrzebę pozyskania zdolności dalekich ataków w najbliższych latach.

Technologie systemów dronowych od Ukrainy mogą jeszcze dotyczyć dronów morskich np. Sea Baby czy Magura, które Ukraińcy wykorzystują do atakowania celów na Morzu Czarnym. W Polsce już kilka ośrodków prowadzi prace nad tego typu rozwiązaniami, więc pozyskanie technologii państwa, które w nich przoduje, przyspieszyłoby prace.

Obok samych dronów dla Polski, mówi się także o pozyskaniu systemów antydronowych. Pod tym pojęciem może chować się wiele konstrukcji, od już znanych na zachodzie "zagłuszarek" mających zakłócać elektronicznie drony, aż po drony myśliwskie, czyli wyposażone w uzbrojenie mające zestrzeliwać inne bezzałogowce. Jednak bardzo ciekawym rozwiązaniem może byś system laserowy "Trójząb".

Ujawniony w grudniu 2024 roku ukraiński laser może niszczyć amunicję krążącą, bomby lotnicze, rakiety manewrujące i balistyczne w odległości do 3 kilometrów, a śmigłowce, samoloty i drony do 5 kilometrów. Ponadto może być wykorzystany do oślepiania zagrożeń w powietrzu na odległości do 10 kilometrów.

Broń wykorzystująca skupioną energię wiązki lasera jest jednym z najlepszych rozwiązań do niszczenia fal tanich celów jak roje dronów. Jej szczególnym plusem jest stosunek koszt-efekt. Za energię w cenie kilkudziesięciu złotych laser może zniszczyć cele warte tysiące czy nawet miliony dolarów. Sumarycznie koszty energii, jej zabezpieczenie oraz samo urządzenie mogą być jednostkowo tańsze niż niszczone obiekty. Dlatego coraz więcej państw inwestuje w tę technologię m.in. USA, Chiny, Rosja czy właśnie Ukraina. Broń laserowa uznawana jest za przyszłość obrony powietrznej i warto było, aby Polska też zainteresowała się tą technologią.

Z danych zebranych przez europejskie agencje kosmiczne wynika, że rosyjskie satelity wielokrotnie zbliżały się na bardzo małą odległość do europejskich obiektów geostacjonarnych - tych, które utrzymują stałą pozycję nad kontynentem i obsługują nie tylko łączność cywilną, ale też infrastrukturę rządową oraz wojskową. Od momentu swojego wystrzelenia w 2023 roku Łucz-2 miał podejść aż do 17 europejskich satelitów, spędzając w ich sąsiedztwie nawet kilka tygodni. Zachodni analitycy nie mają wątpliwości, że takie zachowanie nie jest przypadkowe.

Najbardziej niepokojący jest jednak fakt, że część europejskich satelitów nadal nie korzysta z szyfrowania danych. Wiele z nich zostało wyniesionych na orbitę ponad dekadę temu, w czasach, gdy zagrożenie cyberatakami z kosmosu wydawało się teoretyczne. Brak nowoczesnych komputerów pokładowych i zabezpieczeń sprawia, że przechwycone dane mogą posłużyć nie tylko do podsłuchu, ale też do manipulacji trajektoriami satelitów.

Rosyjskie działania w przestrzeni kosmicznej wpisują się w szerszy scenariusz wojny hybrydowej prowadzonej przez Moskwę przeciwko Europie, od cyberataków po sabotaż infrastruktury. Tym razem jednak celem stają się satelity, które odpowiadają za transmisję danych, komunikację rządową i sygnały nawigacyjne.

Eksperci zwracają uwagę, że choć Rosja, Stany Zjednoczone i Chiny posiadają technologie zdolne do monitorowania obiektów na orbicie, Moskwa wykorzystuje je najbardziej agresywnie - nie tylko do obserwacji, ale także do gromadzenia danych, które mogą posłużyć do przyszłych zakłóceń lub ataków orbitalnych.

Na razie brak jest też jasnej strategii, jak chronić satelity przed podobnymi incydentami. Dopiero niedawno komisarz UE ds. obrony i przestrzeni kosmicznej Andrius Kubilius zapowiedział uruchomienie programu Govsatcom, który ma zintegrować systemy komunikacji satelitarnej wszystkich 27 państw członkowskich.

Do 2030 roku ma też powstać nowy, bezpieczny system łączności satelitarnej UE dla potrzeb wywiadu wojskowego. To jednak dopiero plan, a w tym czasie Rosja wciąż rozwija jeden z najbardziej zaawansowanych programów szpiegostwa kosmicznego na świecie.

Podczas konferencji dla mediów premier Donald Tusk w towarzystwie prezydenta Wołodymyra Zełenskiego ujawnił najnowszą skalę pomocy militarnej dla Ukrainy. Nasz walczący sąsiad miał już otrzymać 47. pakiet pomocy o wartości około 100 mln złotych.

W nim głównie miała znajdować się amunicja artyleryjska kalibru 155 mm. To podstawowa amunicja używana przez armie NATO. W Ukrainie mogła trafić do jednostek wyposażonych m.in. w armatohaubice Krab.

Jak zdradził premier Tusk, gotowy jest już 48. pakiet pomocy militarnej dla Ukrainy o łącznej wartości około 200 mln złotych. W nim miał znaleźć się przede wszystkim sprzęt pancerny. Mowa tu najpewniej o kolejnych czołgach, których Polska już wcześniej przekazała najwięcej ze wszystkich państw wspierających - aż 318 sztuk.

Na Ukrainę Polska może jeszcze wysłać swoje najstarsze czołgi serii T-72, których nasza armia posiada mniej niż 100. Możliwe jest też przekazanie ich polskiej modyfikacji - PT-91 Twardy - których w naszych zasobach według oficjalnych danych może być 170-200 sztuk. Obie maszyny w planach Wojska Polskiego mają zostać zastąpione nowocześniejszymi maszynami serii M1 Abrams oraz K2 Black Panther.

Premier Tusk ujawnił też nowe informacje w sprawie transferu polskich myśliwców MiG-29 na Ukrainę. Przypomnijmy, że w styczniu wiceminister obrony narodowej Paweł Zalewski potwierdził w mediach, że przygotowywany jest taki transfer. Wyraził przy tym przekonanie, że strona ukraińska chce przyjąć ofertę.

MiG-29 to ciągle podstawowy samolot bojowy Sił Powietrznych Ukrainy. Polska już wcześniej przekazała nieodpłatnie 14 tych samolotów z zasobów lotnictwa wojskowego. Obecnie może chodzić o 10 maszyn, za które Ukraińcy mieliby zapłacić dostępem do technologii od ukraińskiego przemysłu zbrojeniowego, przede wszystkim rozwiniętych technologii dronów

Podczas konferencji zdradzono, że transakcja cały czas jest wstrzymywana przez stronę ukraińską, która teraz wcale może nie chcieć naszych samolotów. Za to może potrzebować innej broni m.in. pocisków obrony powietrznej, co może być przedmiotem dalszej dyskusji.

- MiGi-29 czekają. Z prezydentem Zełenskim będziemy działać elastycznie w ramach aktualnych potrzeb. Jeśli Ukraina utrzyma potrzebę MiGów to jesteśmy w stanie teraz je przekazać, mówiliśmy tu o wymianie i Ukraina jest gotowa do tej wymiany. Mówimy tu o ukraińskich dronach [...]. Ale dziś prezydent Zełenski zwrócił uwagę, że mogą być inne pilniejsze potrzeby względem bezpieczeństwa - podkreślił na konferencji premier Tusk.

Według szacunkowych wyliczeń w Polsce mogło zostać jeszcze około 14 samolotów MiG-29, która stacjonują w 22. Bazie Lotnictwa Taktycznego pod Malborkiem. Wszystkie te maszyny zbliżają się do końca swojej służby, ze względu na koniec resursów. Ostatnie polskie MiGi mogą pozostać w aktywnej służbie do końca 2027 roku.

Prawdopodobnie do Ukrainy mogą zostać wysłane najbardziej wysłużone samoloty, które mogą posłużyć do kanibalizacji na części. W Polsce może zaś zostać utrzymana mikroflota, potrzebna do pełnienia dyżurów bojowych na Bałtyku.

Marynarka Wojenna Chin coraz wyraźniej wzmacnia swoje zdolności. Dopiero co pisaliśmy o udanym treningu bojowym niszczyciela Zunyi Typu 055, który jeszcze kilka lat temu był postrzegany głównie jako okręt obrony powietrznej i walki nawodnej, ale ostatnio wyraźnie zmienił profil misji i obecnie Pekin rozwija go w kierunku pełnoprawnej platformy do zwalczania okrętów podwodnych. Teraz zaś docierają do nas nowe informacje na temat zwodowanego pod koniec grudnia 2024 roku pierwszego dużego okrętu desantowego-doku typu 076 Syczuan.

W chińskich mediach społecznościowych pojawiły się zdjęcia, które mogą potwierdzać, że marynarka wojenna Chin rozpoczęła nowy etap prób morskich tej jednostki. Uwagę obserwatorów zwrócił na nich szczególnie jeden element, który Pekin wyraźnie starał się ukryć przed niepożądanym wzrokiem - chodzi o obiekt na pokładzie okrętu przykryty zieloną plandeką, który według analityków może być zaawansowanym dronem bojowym stealth GJ-21.

Jeśli doniesienia się potwierdzą, będzie to pierwszy przypadek, gdy chiński bezzałogowy samolot bojowy przystosowany do działań morskich weźmie udział w testach z udziałem okrętu tej klasy. To może oznaczać, że Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza (PLA) wchodzi w nową fazę integracji lotnictwa bezzałogowego z dużymi platformami nawodnymi, a to rozwiązanie, które znacząco zwiększa jej zasięg operacyjny na zachodnim Pacyfiku.

Pierwszy w historii chińskiej floty okręt typu 076, nazwany na cześć prowincji Syczuan i oznaczony numerem 51, został zwodowany w Szanghaju i według doniesień może mieć wyporność ponad 40 000 ton. Jednostka jest zdolna do przenoszenia śmigłowców, bezzałogowców i potencjalnie samolotów o stałych skrzydłach.

Jej największym wyróżnikiem jest nowoczesny system katapult elektromagnetycznych, zbliżony technologicznie do tego zastosowanego na lotniskowcu Fujian, który wszedł do służby w listopadzie ubiegłego roku. Katapulty tego typu pozwalają na szybsze starty i większe obciążenie maszyn paliwem i uzbrojeniem, co czyni je idealnym rozwiązaniem dla dronów o dużym zasięgu i masie startowej.

Analitycy zwracają uwagę, że Syczuan może pełnić rolę "lekkiego lotniskowca dla dronów" - pomostu między klasycznym okrętem desantowym a pełnoprawnym lotniskowcem. Taka koncepcja idealnie wpisuje się w chińską strategię rozwoju floty ekspedycyjnej, szczególnie w kontekście ewentualnych działań w rejonie Cieśniny Tajwańskiej.

Prawdopodobnym kandydatem na "tajemniczy obiekt" widoczny na pokładzie okrętu jest zaś GJ-21, czyli morska wersja znanego drona bojowego stealth GJ-11. To bezzałogowy samolot bojowy (UCAV) zaprojektowany z myślą o uderzeniach dalekiego zasięgu, zwiadzie i współpracy z załogowymi myśliwcami.

Według doniesień South China Morning Post, już w 2023 roku w wizualizacji opublikowanej przez China State Shipbuilding Corporation można było dostrzec kilka dronów GJ-21 na pokładzie okrętu tego typu. Nowa wersja UCAV ma być przystosowana do startu za pomocą katapulty elektromagnetycznej i lądowania z użyciem lin hamujących, co umożliwia wielokrotne operacje w warunkach morskich.

GJ-21 jest też pierwszym chińskim dronem bojowym, który według oficjalnych materiałów PLA współpracował w locie z myśliwcem stealth J-20. W przyszłości takie tandemy mogą stanowić podstawę chińskiej koncepcji "mieszanych skrzydeł", łączącej przewagę manewrową myśliwców z odpornością i zasięgiem bezzałogowców.

Jeśli Syczuan faktycznie przeszedł do etapu testów z dużymi dronami stealth, będzie to przełom nie tylko technologiczny, ale i strategiczny. Połączenie katapult elektromagnetycznych z zaawansowanymi bezzałogowcami oznacza, że Chiny są coraz bliżej stworzenia pełnoprawnego systemu lotniskowców bezzałogowych.

Przypomnijmy, że SCALP/Storm Shadow to francusko-brytyjski pocisk manewrujący powietrze-ziemia, przeznaczony do niszczenia bardzo ufortyfikowanych celów. Opracowany został jeszcze pod koniec lat 90. Może dolecieć na odległość ponad 400 kilometrów, aby uderzyć specjalną głowicą penetrującą BROACH o masie 450 kilogramów, mogącą się przebić przez grubą warstwę betonu czy ziemi.

O możliwościach tej broni regularnie można było usłyszeć podczas wojny na Ukrainie. Siły Zbrojne Ukrainy od 2023 roku użytkują SCALP-EG i Storm Shadow, przekazane przez Francję i Wielką Brytanię. Pociski były wykorzystane do ataków na mosty, centra dowodzenia, porty czy okręty, stając się prawdziwą zmorą rosyjskiej armii, o czym regularnie pisaliśmy na łamach Interii GeekWeek.

Sukcesy SCALP oraz jej bliźniaczej wersji z Wielkiej Brytanii Storm Shadow doprowadziły do tego, że w lipcu 2025 roku Paryż i Londyn po około 15 latach wznowiły produkcję tych pocisków. Jednak teraz Francuzi zapowiadają pójście o krok dalej i zmodernizowanie już istniejących pocisków.

Francja ma rozpocząć prace nad wersją Mk2 pocisku manewrującego SCALP w tym roku. Co ciekawe ulepszenia mają objąć także Storm Shadow, utrzymując francusko-brytyjską kooperację. Jak podaje portal Army Recognition konfiguracja Mk2 prawdopodobnie poprawi funkcje naprowadzania, namierzania celów i funkcje związane z planowaniem misji.

Plany modernizacji pocisków SCALP/Storm Shadow zbiegają się z uruchomieniem ich ponownej produkcji w lipcu 2025. Zakłady w Wielkiej Brytanii wznowiły produkcję elementów naprowadzających i sterujących, natomiast zakłady we Francji wznowiły prace nad napędem, montażem i końcową integracją.

Dostawy innych elementów jak głowice bojowe opierają się na międzynarodowej sieci dostaw, które po długiej przerwie w produkcji wymagają ponownej kwalifikacji.

Rozwój pocisków SCALP i Storm Shadow jest również związany z przygotowaniami do wprowadzenia ich następców w ramach programu FC/ASW. Nowe systemy mają wejść do produkcji w latach 2028-2034. Do tego czasu, Francja i Wielka Brytania muszą utrzymać swoje zdolności ataku za liniami wroga.

W dalszej perspektywie decyzje o produkcji i modernizacji pocisków SCALP/Storm Shadow może nie tylko utrzymać niezależność obronną tych europejskich mocarstw atomowych, ale i skusić inne kraje na Starym Kontynencie do zakupu tej broni.

Ukraińskie służby bezpieczeństwa zaprezentowały w nowym filmie rekrutacyjnym czworonożnego robota wyposażonego w karabinek szturmowy. Na nagraniu możemy zobaczyć robo-psa, który samodzielnie porusza się w zamkniętej przestrzeni i prowadzi ogień do celów w symulowanym środowisku. Na jego grzbiecie zamontowano karabinek samopowtarzalny CZ BREN 2 z 60-nabojowym magazynkiem Magpul PMAG D-60, sterowany zdalnie przez operatora SBU.

CZ BREN 2 to modułowy karabinek szturmowy opracowany przez Česką Zbrojovkę Uherský Brod jako rozwinięcie wcześniejszego modelu BREN 805. Broń zaprojektowano z myślą o lekkości, niezawodności i prostocie obsługi w warunkach bojowych. W porównaniu z poprzednikiem BREN 2 ma krótszy, lżejszy zamek, przeprojektowaną komorę spustową i ulepszoną ergonomię, co zwiększa komfort użytkowania i skraca czas reakcji strzelca.

Karabinek wykorzystuje system gazowy z tłokiem o krótkim skoku, dzięki czemu działa pewnie nawet w trudnych warunkach środowiskowych. Konstrukcja jest dostosowana do amunicji 5,56×45 mm NATO lub 7,62×39 mm, co czyni ją elastyczną i uniwersalną. Dzięki połączeniu niskiej masy, dużej precyzji i wysokiej niezawodności, CZ BREN 2 jest obecnie używany przez siły zbrojne Czech, Francji, Węgier i Ukrainy - zarówno w wersjach bojowych, jak i specjalistycznych.

Służba Bezpieczeństwa Ukrainy nie ujawniła, ani kto stoi za konstrukcją robota, ani czy ten konkretny system został już przetestowany w realnych działaniach bojowych. Bo nieuzbrojone robo-psy już wcześniej działały w Ukrainie, w tym słynny model Spot od Boston Dynamics.

Ich aktywność ograniczała się jednak do rozpoznania, wykrywania min, przenoszenia amunicji i leków czy pomagania w oczyszczaniu terenu z niewybuchów. Nie ma jednak wątpliwości, że przekaz nowego filmu jest jasny - SBU szuka młodych specjalistów, inżynierów, programistów i konstruktorów, którzy chcą rozwijać autonomiczne systemy wojskowe.

Uzbrojone robo-psy to coraz częstszy widok, bo podobne projekty testowano wcześniej w Stanach Zjednoczonych czy Chinach, a teraz do tego grona dołącza Ukraina. To jasno wskazuje kierunek rozwoju jej sił, czyli zdalne i autonomiczne systemy, które mają w przyszłości pełnić rolę wsparcia dla żołnierzy w trudnych warunkach walki miejskiej.

8 grudnia na platformie FlightRadar24 można było zauważyć przelot samolotu C-130H Hercules, który wystartował z bazy RAF Mildenhall. Dla polskich obserwatorów znacząca była rejestracja samolotu - 89-1185. Wskazywała, że to jeden z pięciu Herculesów, które polski rząd zakupił od Stanów Zjednoczonych w kwietniu 2021 roku.

C-130 Hercules to średni samolot transportowy, produkowany od 1956 roku przez firmę Lockheed Martin. To jeden z najpopularniejszych wojskowych samolotów, który do dziś służy w armiach ponad 70 krajów. Maszyny tej serii przechodziły przez lata liczne modyfikacje. C-130H posiada szereg ulepszeń obejmujących m.in. nowocześniejszą awionikę, nowy radar oraz mocniejsze silniki turbośmigłowe Allison T56-A-15.

Hercules to też największy samolot wojskowy w polskich Siłach Powietrznych. Może przenosić do 70 pasażerów czy 64 skoczków spadochronowych. Herculesy w polskich siłach zbrojnych służą przede wszystkim do transportu żołnierzy i zaopatrzenia. Polskie Herculesy brały udział w ewakuacji polskich obywateli z Afganistanu w 2021 roku i ewakuacji z Izraela po ataku Hamasu w 2023.

Przypomnijmy, że pięć samolotów C-130H Hercules pozyskano za 14,3 mln dolarów w ramach procedury EDA (Excess Defense Articles), a to znaczy, że to sprzęt już wcześniej wycofany z zasobów lotnictwa USA i kilka lat spędził na pustyni. Przed wejściem do służby musiał przejść specjalny przegląd strukturalny PDM.

Hercules o rejestracji 89-1185 przechodził ten przegląd w portugalskich zakładach OGMA w miejscowości Alverca do Ribatejo. Według medialnych informacji zdobytych przez portal ZBiAM przegląd ten odbywał się już przynajmniej od maja 2023 roku.

Nie jest to pierwszy długi przegląd Herculesów C-130H dla Polski. Jeszcze pod koniec listopada do Powidza przyleciała trzecia maszyna tego typu, która na naprawach w zakładach w Bydgoszczy spędziła ponad trzy lata, co opisaliśmy na łamach Interii GeekWeek.

Czwarty C-130H Hercules w 33. Bazie Lotnictwa Transportowego w Powidzu otrzyma numer 1513, wchodząc na wyposażenie krajowego lotnictwa. Żołnierze czekają jeszcze na jedną maszynę z Wojskowych Zakładów Lotniczych nr 1 w Bydgoszczy. 33. Baza Lotnictwa Transportowego wykorzystuje też jednego starszego Herculesa C-130E.