Po giełdowym debiucie SpaceX Elon Musk został pierwszym człowiekiem w historii, którego majątek przekroczył bilion dolarów.

W piątek akcje SpaceX zadebiutowały na giełdzie. W ramach największej oferty publicznej w historii spółka sprzedała ponad 555 mln akcji po 135 dolarów za sztukę, pozyskując około 75 mld dolarów. Jak podała CNN, już po rozpoczęciu notowań kurs wzrósł z 150 do 165 dolarów za akcję. W efekcie wycena firmy przekroczyła 2 biliony dolarów, co stawia SpaceX w gronie największych spółek notowanych w Stanach Zjednoczonych.

Podczas symbolicznego otwarcia notowań w Nowym Jorku i Teksasie Elonowi Muskowi towarzyszyła prezes i dyrektorka operacyjna firmy Gwynne Shotwell. Sam założyciel SpaceX przypomniał, że początki przedsiębiorstwa były bardzo niepewne.

- Oceniałem szanse powodzenia SpaceX na mniej niż 10 proc. Mówiłem ludziom wprost: Słuchajcie, najprawdopodobniej poniesiemy porażkę, ale warto spróbować. Bo jeśli tego nie zrobimy, jeśli nie pojawi się nowa firma wchodząca do sektora kosmicznego, nigdy nie staniemy się cywilizacją zdolną do podróży kosmicznych - powiedział Musk.

Firma została założona w 2002 roku. Jej głównym celem było obniżenie kosztów lotów kosmicznych i rozwój technologii, które w przyszłości mają umożliwić ludziom dotarcie na Marsa.

Według serwisu Gizmodo majątek Muska osiągnął około 1,1 biliona dolarów. To o ponad 800 mld dolarów więcej niż majątek współzałożyciela Google Larry'ego Page'a. Różnica jest tak ogromna, że przewyższa produkt krajowy brutto wielu państw świata, np. Irlandii.

Portal zwraca też uwagę na inną ciekawostkę. Gdyby ktoś od narodzin Jezusa Chrystusa dostawałby milion dolarów dziennie, uzbierałby dziś około 740 mld dolarów. To wciąż znacznie mniej niż obecny majątek Muska.

Dla Elona Muska debiut giełdowy to dopiero początek historii. Podczas uroczystości podkreślił, że nadrzędnym celem firmy pozostaje eksploracja kosmosu. - Celem SpaceX jest umożliwienie ludziom podróży na Księżyc, na Marsa, a później jeszcze dalej - oznajmił.

Trzeba jednak zaznaczyć, że nie tylko Elon Musk odniódł korzyści. Według podanych informacji około 4400 obecnych i byłych pracowników SpaceX stało się dzięki temu milionerami. Trudno przewidzieć, jak zachowają się akcje spółki w kolejnych miesiącach, ale debiut SpaceX już przeszedł do historii rynku finansowego i sektora kosmicznego.

Źródła: PAP, Gizmodo

Co to był za odcinek! Naprawdę rzadko zdarza się sytuacja, w której już po drugim pytaniu wiadomo, kto wejdzie do finału "Awantury o kasę". A właśnie tak wyglądał sobotni program.

Najpierw drużyna niebieskich odpadła po mocnej licytacji i wejściu va banque przy pytaniu z motoryzacji. Chwilę później zieloni zakończyli grę po kategorii "co to jest?". I nagle wszystko stało się jasne.

Żółci awansowali do finału… nie odpowiadając na ani jedno pytanie. Co więcej, weszli tam z pulą aż 26 tysięcy 400 złotych.

I wtedy zaczęła się prawdziwa gra. Drużyna, którą Krzysztof Ibisz porównał do znaku zapytania (bo w zasadzie nie zdążyliśmy jej poznać) okazała się niezwykle mocnym przeciwnikiem dla mistrzów. Grali spokojnie, bardzo dobrze licytowali i walczyli do samego końca. O wszystkim zdecydowało pytanie z fizyki:

"Żadne dwa elektrony w atomie nie mogą mieć takiego samego kompletu czterech liczb kwantowych". Jaką nazwę, od nazwiska jej odkrywcy, nosi ta reguła?

Nie było łatwo. Kapitanka drużyny postawiła na Schrödingera, mistrzowie typowali zasadę nieoznaczoności Heisenberga. Szczerze? Sam pewnie strzelałbym podobnie.

Tymczasem poprawną odpowiedzią był zakaz Pauliego.

Dzięki temu mistrzowie po raz czwarty z rzędu wracają do loży honorowej. Do tej pory wygrali już 188 tysięcy 800 złotych.

Więcej pytań z kategorii "anatomia i medycyna" znajdziesz w naszym quizie z "Awantury o kasę".

---

QUIZ z Awantury o kasę. Kategoria: anatomia i medycyna. Lekarz zdobędzie 7/7, a ty?

W niedzielnym odcinku do gry wkroczyły nowe drużyny. Niebiescy to kuzyni z przyjaciółką. Mateusz jest prawnikiem, Anna psycholożką, Filip studiuje archeologię i filologię klasyczną, a kapitanem drużyny został Cezary - pracownik produkcji w branży drukarskiej.

Zieloni to rodzina i przyjaciele ze Śląska. Michał pracuje w marketingu, Rafał jest analitykiem bankowym i korepetytorem matematyki, Krzysztof to emerytowany policjant, a drużyną dowodzi Aleksander - drukarz cyfrowy.

Żółci stworzyli skład złożony z jednej pary i dwóch przyjaciół. Daniel jest trenerem piłki nożnej, Rafał trenerem bramkarzy, Kacper pracownikiem agencji marketingowej, a kapitanką została Zuzanna - technik farmacji.

Kategorie? "Co to jest?", przysłowia i cytaty, motoryzacja, a także "weź, co chcesz" - między innymi w nich musieli zmierzyć się gracze w niedzielnym odcinku.

Początek był dość spokojny, ale później zrobiło się naprawdę gorąco. Jedno z pytań, warte ponad 18 tysięcy złotych, dotyczyło historii:

W której wielkiej bitwie Brytyjczycy po raz pierwszy wykorzystali czołgi?

Wiecie? Jeśli nie, warto włączyć Polsat o 17:30 i sprawdzić, czy drużyna poradziła sobie z tym pytaniem.

Finał był równie emocjonujący, a może nawet bardziej. Zwłaszcza gdy pula urosła do 40 tysięcy złotych, a pytanie dotyczyło sztuki. W sumie trudno się dziwić - sztuka od dawna potrafi być warta fortunę.

Ostatecznie jednak wszystko rozstrzygnęło pytanie ze sportu, a dokładniej dotyczące zdobywcy Mount Everestu.

I właśnie takie momenty najlepiej pokazują, dlaczego "Awantura o kasę" nadal potrafi trzymać widzów w napięciu do samego końca.

W "Awanturze o kasę" widzieliśmy już wiele niespodziewanych zwrotów akcji, ale ten odcinek od samego początku zapowiadał się wyjątkowo. Drużyny weszły do gry bez kalkulowania i bardzo szybko okazało się, że jedna decyzja może wywrócić cały przebieg programu.

Niebiescy to silne osobowości z Wybrzeża. Jakub pracuje jako informatyk, Krzysztof jest śpiewakiem operowym, Kamil asystentem doradcy podatkowego, a drużyną dowodzi Wojciech - audytor finansowy.

Zieloni to z kolei małżeństwo i znajomi z Krakowa. Krzysztof oraz Maciej pracują w branży IT jako handlowcy, Paweł jest programistą, a Magdalena - adwokatką. Kapitanem drużyny został Maciej.

Żółci tworzą rodzinno-przyjacielski skład. Szymon pracuje jako górnik mechanik w kopalni soli, Marta jest ekspedientką w sklepie z toruńskimi piernikami, Małgorzata dyrektorką szkoły podstawowej, a Katarzyna - inżynierka cyberbezpieczeństwa - pełni rolę kapitanki.

W loży honorowej ponownie zasiedli mistrzowie, których widzowie zdążyli już dobrze poznać. Michał - dziennikarz i lektor radiowy, Przemysław - informatyk, Gustaw - lekarz i kapitan drużyny oraz Maja - tłumaczka przysięgła języka angielskiego wygrali już trzy odcinki programu. Na ich koncie znajduje się 139 tysięcy 500 złotych.

Tym razem rywalizacja rozpoczęła się od kategorii "podpowiedź", która przy dobrej strategii potrafi dać ogromną przewagę. Później pojawiła się motoryzacja i… va banque. I to już przy pierwszym pytaniu.

Odważnie? Zdecydowanie.

Jeszcze większe zaskoczenie przyszło chwilę później. Po drugim pytaniu wszystko było już jasne - poznaliśmy finalistów. To chyba jedna z najbardziej niecodziennych sytuacji w historii "Awantury o kasę".

Jeśli właśnie pojawiła wam się w głowie myśl: "jak to możliwe?", to włączajcie szybko Polsat, bo od 17:30 leci już kultowy teleturniej.

Więcej pytań z kategorii "technologie" i "nauka" znajdziesz z naszym quizie.

---

QUIZ z Awantury o kasę. Kategorie: nauka i technologie. Zdobędziesz 7/7?

Po takim początku finał zapowiadał się wyjątkowo ciekawie - i rzeczywiście nie zawiódł. Drużyny mierzyły się z pytaniami z historii, kulinariów, sztuki, technologii i rozmaitości. Emocji nie brakowało do samego końca.

Jedno z pytań szczególnie mogło zainteresować fanów Geekweeka, bo dotyczyło fizyki:

"Żadne dwa elektrony w atomie nie mogą mieć takiego samego kompletu czterech liczb kwantowych". Jaką nazwę, od nazwiska jej odkrywcy, nosi ta reguła?

Powiem więcej, to pytanie w zasadzie rozstrzygnęło cały odcinek i wyłoniło zwycęzcę w niezwykle równej walce. Zobaczcie koniecznie ten odcinek, warto!

W kolejnym odcinku "Awantury o kasę" znów spotykają się drużyny, które łączy coś więcej niż tylko chęć wygranej. Są przyjaciele, znajomi z różnych miast i rodzina - a każdy z nich przywozi do studia nie tylko wiedzę, ale też swoją historię.

Niebiescy to przyjaciele ze szkoły i grilla. Maciej - programista, Kacper - analityk danych, Wiktor - specjalista ds. bezpieczeństwa finansowego i kapitan drużyny i Iwo - student Uniwersytetu Technicznego w Kopenhadze.

Zieloni to znajomi z różnych miast. Weronika - dyrektor artystyczna w agencji reklamowej, Szymon - menadżer biura coworkingowego, Kacper - teatrolog i tancerz ludowy i Justyna - farmaceutka i nauczycielka hiszpańskiego, kapitanka drużyny.

Żółci to mieszanka relacji: rodzeństwo, małżeństwo i sąsiad z Myślenic. Artur - magazynier w firmie kosmetycznej, Wojciech - specjalista ds. wdrożeń oprogramowania, Paweł - operator maszyn budowlanych i kapitan drużyny oraz Adrianna.- sekretarka w zespole szkół ponadpodstawowych.

A jak pewnie pamiętacie, drużyna mistrzów póki co pozostaje bez większych zmian.A w niej: Szymon - student dziennikarstwa, Karolina - menadżerka ds. mediów społecznościowych, Marysia - architektka, kapitanka drużyny i Nikodem - opiekun pacjenta w stomatologii.

Do tej pory, w dwóch grach, zdobyli 89 tysięcy 300 złotych.

Niedzielny odcinek zaczął się od fizyki, która chyba już samą nazwą odstraszyła graczy - chętnych do licytacji nie było wielu. Za to po wylosowaniu zrobiło się ciekawie. Szybko zeszło na żarty i osobiste wątki, bo okazało się, że kapitan drużyny niebieskiej szuka partnerki, a jego rozmowa z mistrzami zaczęła przypominać… randkę. Tylko czy w ciemno?

W kolejnych rundach pojawiły się pytania z czasów współczesnych, geografii, technologii czy kategorii "co to jest". Droga do finału, jak zwykle, nie należała do najłatwiejszych.

Ale w "Awanturze o kasę" czasem to nie pytania grają pierwsze skrzypce, tylko ludzie. Tym razem uwagę zwrócił Kacper z drużyny zielonych, który popularyzuje folklor - tańczy i uczy tańca. I właśnie to zobaczyliśmy w studiu. Na prośbę Krzysztofa Ibisza obiecał, że po poprawnej odpowiedzi "wytnie hołubca". No i wyciął.

Dla niewtajemniczonych - nie chodzi o żadną wycinankę, tylko o efektowną figurę w tańcach ludowych. To dynamiczny wyskok z uderzeniem obcasów o siebie w powietrzu, często zakończony przytupem. Wymaga koordynacji, siły i pewnej odwagi - czyli dokładnie tego, co przydaje się też w teleturnieju.

Z kolei Wojciech z drużyny żółtych na nagranie programu przyleciał aż z Meksyku. To tylko pokazuje, jak dużą siłę przyciągania ma teleturniej Polsatu, o czym z resztą nie raz odnotowałem opisując dla was poprzedni sezon.

Najczęściej w "Awanturze o kasę" pojawiają się pytania trudne, ale jednak dość standardowe. Tym razem było inaczej. Pierwsze pytanie finałowe niemal rozbroiło mistrzów, którzy je wylicytowali.

Podróżnik wyruszył na południe. Po przejściu 1 km skręcił na wschód i po 1 km zobaczył przed sobą niedźwiedzia, więc skręcił na północ. Po przejściu kolejnego 1 km znalazł się w punkcie wyjścia. Jakiego koloru był niedźwiedź?

Brzmi jak zagadka. I rzeczywiście nią jest. Ale da się ją rozwiązać.

Znacie odpowiedź?

I to nie było ostatnie zaskoczenie tego odcinka. Dlatego warto włączyć Polsat w niedzielę o 17:30 i sprawdzić, kto tym razem wygra.

Nie każda drużyna powstaje przypadkiem. Niebieskich połączyła jedna z najbardziej legendarnych kategorii "Awantury o kasę" - wędkarstwo. Przy stole zasiedli Piotr, przedsiębiorca, Robert - logistyk, Maciej - mechanik samochodowy oraz Daniel, handlowiec z branży IT i jednocześnie kapitan zespołu.

Zieloni to z kolei znajomi z czasów studenckich z Krakowa. Ewelina jest inżynierką materiałową, Michał pracuje jako programista, Mateusz zajmuje się administracją aplikacji, a drużyną dowodzi Bartłomiej - analityk w korporacji.

Żółci stawiają na rodzinne relacje. To wielkopolskie rodzeństwo z kuzynem - Markiem, elektronikiem w koncernie motoryzacyjnym. W skład zespołu wchodzą także Agnieszka, pracowniczka samorządowa w dziale oświaty, Katarzyna - audytorka jakości oraz Krzysztof, główny technolog w firmie meblarskiej i kapitan drużyny.

No i tym razem warto również przypomnieć mistrzów, ponieważ sobotni odcinek będzie ich debiutem w tej roli. Po raz pierwszy w tej roli zasiedli: Szymon - student dziennikarstwa, Karolina - menadżerka ds. mediów społecznościowych, Marysia - architektka, kapitanka drużyny i Nikodem - opiekun pacjenta w stomatologii. W ubiegłym tygodniu zdobyli 39 tysięcy 700 złotych. Czy zachowają togi i birety na dłużej?

Kategorie? Klasyczne, ale zdradliwe: literatura, język polski, anatomia i medycyna, rozmaitości - oraz oczywiście wędkarstwo.

Jedno z pytań szczególnie przykuło moja uwagę. Dotyczyło zdania, które prowadzący wypowiada przynajmniej kilka razu w każdym odcinku kultowego teleturnieju.

"Biorę 500 zł z konta każdej drużyny" - która część tego zdania jest okolicznikiem?

I nagle robi się trudniej, niż mogłoby się wydawać. Bo choć to poziom szkoły średniej, po tylu latach używania codziennej polszczyzny, pełnej "cofania się do tyłu", "spadania w dół" czy "faktów autentycznych" takie pytanie może być dużym wyzwaniem.

Czy któraś z drużyn poprawnie odpowiedziała na to pytanie? Zobaczycie w sobotnim wydaniu "Awantury o kasę" w Polsacie od 17:30. Szkoda tylko, że prowadzący nie zapytał się mistrzów, czy oni znają odpowiedź. A w tym przypadku wcale nie byłaby to złośliwość, ponieważ mimo młodego wieku, mistrzowie zaprezentowali się dość dobrze pod kątem wiedzy w ubiegłym tygodniu.

W drugiej rundzie także nie zabraknie emocji. Tym bardziej, że w pewnym momencie pula przekroczy 37 tysięcy złotych. Kto ją przejmie? Czy uda się to mistrzom, czy całość przejmą ich przeciwnicy?

Analiza przeprowadzona przez naukowców z University of Michigan wskazuje, że aż 7,3 proc. dorosłych Amerykanów, czyli ponad 19 mln osób, miało w swoim życiu myśli o postrzeleniu kogoś. Co więcej, 3,3 proc. deklaruje, że takie rozważania pojawiły się w ciągu ostatnich 12 miesięcy.

To liczby, które wyraźnie rozszerzają dotychczasowe spojrzenie na problem przemocy z użyciem broni. Do tej pory badania skupiały się głównie na faktycznych incydentach, tymczasem nowe dane pokazują, że istnieje ogromna, w dużej mierze "niewidzialna" grupa ryzyka.

A skala realnej przemocy pozostaje ogromna, w 2023 roku odnotowano ponad 116 tys. przypadków napaści z użyciem broni wymagających interwencji medycznej oraz ponad 16 tys. zabójstw. Rok później liczby również pozostawały dramatyczne, dziesiątki tysięcy ofiar i setki rannych dziennie.

Badanie pokazuje, że w części przypadków rozważania nie kończą się wyłącznie na poziomie teoretycznym, bo 1,6 proc. respondentów przyznało, że rozważało zdobycie broni w celu postrzelenia kogoś, a 0,6 proc. deklaruje, że zabrało broń w konkretne miejsce z takim zamiarem. To oznacza, że mówimy nie tylko o impulsach czy chwilowych fantazjach, ale o sytuacjach, w których pojawia się element planowania.

Jednocześnie istnieją też sygnały ostrzegawcze, które mogą stanowić punkt wyjścia do interwencji. Około 1,5 proc. badanych przyznało, że powiedziało komuś o swoich myślach, a część - choć niewielka - zdecydowała się nawet oddać broń do przechowania w czasie kryzysu.

Profil osób częściej zgłaszających tego typu rozważania jest zaskakująco spójny z tym, co wiadomo o sprawcach przemocy - częściej są to osoby młodsze, mężczyźni, mieszkańcy miast i osoby z niższym poziomem wykształcenia.

Co jednak ciekawe, posiadanie broni - które wydaje się automatycznie czynnikiem ryzyka - nie zwiększało istotnie prawdopodobieństwa takich myśli. To sugeruje, że problem ma głębsze podłoże społeczne i psychologiczne i nie sprowadza się wyłącznie do dostępu do broni. Najczęściej wskazywanym celem był zaś "wróg", tj. pojęcie szerokie i niejednoznaczne, obejmujące ponad połowę odpowiedzi.

Na kolejnych miejscach pojawiali się nieznajomi w sytuacjach konfliktowych, urzędnicy państwowi, partnerzy lub byli partnerzy, członkowie rodziny i współpracownicy. Część wskazań - zwłaszcza dotyczących przedstawicieli władz czy służb - może sugerować obecność motywacji politycznych lub ideologicznych, pomimo że w badaniu nie było widać wyraźnego związku z dochodami czy przynależnością polityczną.

Autorzy badania podkreślają, że osoby rozważające użycie broni tworzą słabo rozpoznaną, ale potencjalnie kluczową grupę w kontekście prewencji przemocy, zwłaszcza że ich profil demograficzny pokrywa się z czynnikami ryzyka faktycznych incydentów z użyciem broni.

Jednym z najciekawszych wniosków płynących z badania jest jednak zdaniem naukowców to, że miliony osób dzielą się swoimi myślami z innymi. To potencjalnie kluczowy moment, w którym możliwa jest reakcja - zarówno ze strony bliskich, jak i systemu. W tym kontekście badacze wskazują na znaczenie przepisów typu "red flag", które pozwalają na czasowe odebranie broni osobom uznanym za potencjalnie niebezpieczne.

Jednocześnie podkreślają, że skuteczna prewencja wymaga czegoś więcej niż regulacji prawnych. Kluczowe jest lepsze zrozumienie czynników psychologicznych, społecznych i kontekstowych oraz współpraca wielu środowisk, od systemu ochrony zdrowia po instytucje publiczne.

Naukowcy badali wpływ kofeiny na impulsywność, wykorzystując muszki owocowe - organizm często stosowany w badaniach neurologicznych i behawioralnych ze względu na podobieństwa genetyczne i funkcjonowanie układu nerwowego do ludzi. Eksperyment polegał na podawaniu kofeiny w różnych porach dnia i w różnych dawkach, a następnie sprawdzaniu, jak badane osobniki reagują na bodziec stresowy. 

Wyniki badania opublikowanego w czasopiśmie naukowym iScience pokazują, że kluczowe znaczenie może mieć nie tylko ilość kofeiny, ale również pora jej spożywania. I tak, muszki naturalnie zatrzymują się, gdy są narażone na silny strumień powietrza.

Te, które otrzymywały kofeinę w nocy, znacznie częściej ignorowały zagrożenie i nadal się poruszały, co naukowcy uznali za zachowanie impulsywne. Co ważne, ten efekt nie występował u osobników, które spożywały kofeinę w ciągu dnia, co sugeruje, że kofeina może inaczej wpływać na mózg w zależności od rytmu dobowego.

Badacze zauważyli również różnice między płciami. Przy podobnym poziomie kofeiny w organizmie samice wykazywały znacznie wyższy poziom impulsywności niż samce. Może to oznaczać, że biologiczne różnice w funkcjonowaniu organizmu wpływają na reakcję na kofeinę i niekoniecznie muszą być związane wyłącznie z hormonami.

To odkrycie może mieć znaczenie dla osób pracujących w nocy - lekarzy, ratowników, pracowników zmianowych czy żołnierzy, którzy często sięgają po kofeinę, aby utrzymać koncentrację.

Naukowcy przypominają, że kofeina jest najczęściej używaną substancją psychoaktywną na świecie. Regularnie spożywa ją ogromna większość dorosłych, dlatego nawet stosunkowo niewielkie zmiany w zachowaniu związane z jej działaniem mogą mieć duże znaczenie społeczne, szczególnie w sytuacjach wymagających podejmowania szybkich i odpowiedzialnych decyzji.

Emocje w "Awanturze o kasę" nie zwalniają ani na chwilę. Kolejny odcinek to mieszanka rodzinnych historii, teleturniejowych strategii i pytań, które potrafią wywrócić grę do góry nogami. Na starcie trzy zupełnie różne drużyny - i każda z własnym pomysłem na zwycięstwo.

W niebieskiej drużynie spotykają się dwie pary z Tarnowa. Gabriela i Monika pracują jako nauczycielki wychowania przedszkolnego, Kamil jest menadżerem w branży spożywczej, a Daniel - programista - pełni rolę kapitana i to na nim spoczywa ciężar decyzji przy stole.

Zieloni to z kolei rodzinny skład z Ciechanowa - małżeństwo i teściowie, co samo w sobie zapowiada ciekawą dynamikę. Tadeusz, emerytowany pracownik drukarni, gra u boku Anny, nauczycielki przedszkolnej. Drużyną dowodzi Jarosław, dyrektor w branży szyb samochodowych, a skład uzupełnia Elżbieta, była pracowniczka cywilna Wojska Polskiego.

Żółci stawiają na znajomość i wspólną pasję do teleturniejów. Szymon studiuje dziennikarstwo, Karolina pracuje w mediach społecznościowych, Nikodem zajmuje się opieką nad pacjentami w stomatologii, a liderką zespołu jest Marysia - architektka, która bierze na siebie rolę kapitanki.

Wszystkich łączy jedno... siedem pytań i tylko jedna przepustka do finałowego starcia.

Na końcu tej drogi czekają jednak oni - "Warszawskie Gibalaki", kibice Legii Warszawa, którzy wracają jako mistrzowie. Kapitan Grzegorz i Mieszko pracują w branży cateringowej, Adrian jest handlowcem w sektorze spożywczym, a Tomasz prowadzi firmę zajmującą się monitoringiem pojazdów. To już ich drugi odcinek i jak na razie mają na koncie 40 tysięcy 500 złotych.

---

Zasługujesz na tytuł mistrza? Zdobądź 10/10 w quizie z "Awantury o kasę"

Kategorie? Klasyczny miks: piłka nożna, muzyka klasyczna, sport, rozmaitości - albo ryzykowne "weź co chcesz".

Już na początku robi się ciekawie. Drużyna, która wylicytowała pytanie z piłki nożnej, trafia na temat Legii Warszawa. A to przecież naturalne środowisko mistrzów. Oni nie mieli wątpliwości. Pytanie tylko, czy ich potencjalni rywale również.

Druga runda to już bezpośrednie starcie, a wtedy gra wchodzi na zupełnie inny poziom. Stawki rosną, emocje rosną, a każde pytanie zaczyna ważyć znacznie więcej.

I wtedy pada jedno z tych, przy których wstrzymuje się dech:

Naukowa, łacińska nazwa tego gatunku brzmi Upupa epops. Co to za ptak?

Niby proste, przynajmniej jeśli ktoś jest ornitologiem, albo chociaż miłośnikiem ptaków. Dla reszty to chwila zawahania, szybkie bicie serca, nerwowe spojrzenia i kalkulacje. Bo w puli są już konkretne pieniądze.

Powiem wam, że od tego pytania zrobiło się naprawdę ciekawie. W puli pojawiły się ogromne pieniądze, a los jednej z drużyn zawisł na włosku. Czy udało się odbić od dna? Sprawdźcie sami w niedzielę o 17:30 w Polsacie.

Zmiana czasu na letni powoduje, że dni stają się dłuższe, a poranki (szczególnie w pierwszych tygodniach) są ciemniejsze. Przestawianie zegarków to również spore wyzwanie dla osób, które funkcjonują zgodnie z rytmem dobowym. Taka zmiana może wprowadzać chwilowe zamieszanie, a organizm będzie potrzebował czasu, aby się "przestawić".

To także modyfikacja dla zwierząt domowych - przyzwyczajone do stałych godzin posiłków mogą czuć się zdezorientowane, jeśli będą go otrzymywać o innej porze.

W Polsce zegarki przedstawiamy dwa razy - w marcu oraz w październiku. Praktyka ta budzi sporo kontrowersji i nie brakuje głosów sprzeciwu. Głównym założeniem zmiany czasu było efektywniejsze wykorzystanie światła dziennego. Dlatego też czas letni obowiązuje 7 miesięcy, a kiedy dni stają się krótsze wprowadza się czas zimowy, który trwa 5 miesięcy. Jeszcze kilka dekad temu miało to spore znaczenie, jednak obecnie wraz z rozwojem technologicznym sporo osób wskazuje, że zmiana ta ma więcej wad niż zalet.

Wiele krajów europejskich wprowadziło tę praktykę po wojnie. Pierwszym krajem były Niemcy - zrobili to już w 1916 roku, chcąc zaoszczędzić energię węglową. Następnie dołączyły do nich inne państwa, przyczynił się do tego również kryzys naftowy, mającym miejsce w latach 70. ubiegłego wieku. W Unii Europejskiej zmianę czasu reguluje dyrektywa 2000/84/WE z 2001 roku. Zgodnie z nią wszystkie państwa członkowskie muszą zmieniać czasu dwa razy do roku - to również Unia Europejska wskazuje, kiedy należy to zrobić.

Zmiana czasu na letni zawsze następuje w ostatni weekend marca. W 2026 roku zegarki będziemy przestawiać z 28 na 29 marca. Wskazówki z 2:00 przesunął się na 3:00. W praktyce oznacza to, że będziemy spać godzinę krócej.

Większość urządzeń, w tym telefony czy też laptopy samodzielnie zmienią godzinę. Jednak w standardowych zegarach trzeba będzie to zrobić ręcznie.

Wiele osób zastanawia się, czy w 2026 roku będziemy zmieniać czas po raz ostatni. Choć od 2018 roku temat ten regularnie powraca w debacie publicznej, obecnie - ze względu na obowiązującą dyrektywę unijną - rezygnacja z tego procederu nie jest łatwa. Co prawda Polska zaproponowała wprowadzenie dwuletniego pilotażu, podczas którego czas nie byłby zmieniany, a rozmowy w tej sprawie miały już ruszyć, jednak wciąż brakuje porozumienia pomiędzy Parlamentem Europejskim a Radą UE. Bez nowelizacji unijnych przepisów nie można na stałe skończyć z przestawianiem zegarków.

Polska jednoznacznie opowiada się za odejściem od zmiany czasu - co istotne 4 kwietnia 2025 roku do Sejmu trafił projekt nowelizacji ustawy o czasie urzędowym. Niemniej jednak nasz kraj jest związany przepisami unijnymi. Oznacza to, że nawet gdyby wspominany projekt został zatwierdzony, nie ma pewności, czy Polska - jako jedyne państwo członkowskie - mogłaby jednostronnie zrezygnować z tej praktyki bez naruszania unijnych zobowiązań.

Co istotne, wielu ekspertów oraz obywateli wskazuje na negatywne skutki zmiany czasu, podkreślając przede wszystkim kwestie zdrowotne (zaburzenia rytmu dobowego) oraz organizacyjne (utrudnienia w transporcie i logistyce).

Dla wielu mieszkańców to jeden z najbardziej irytujących odgłosów domowej codzienności: pojedynczy stuk, a po nim krótki dźwięk przypominający toczenie się metalowej kulki. Pojawia się nagle, bez zapowiedzi, często w chwilach ciszy, gdy łatwo zwrócić na niego uwagę. Naturalną reakcją jest próba znalezienia winnego, bo brzmienie sugeruje nieostrożne zachowanie kogoś z góry, a frustracja narasta wraz z kolejnymi powtórzeniami tego samego schematu dźwiękowego. W wielu przypadkach zaczyna się więc od prostych domysłów i rozmów o sąsiedzkiej nieuwadze.

Zaskoczenie przychodzi wtedy, gdy okazuje się, że identyczny odgłos słychać także w innych mieszkaniach. Często zdarza się, że dźwięk pojawia się w lokalach oddalonych od siebie, w różnych pionach, a nawet tam, gdzie nad sufitem nie ma już żadnych lokatorów. To moment, w którym pierwotne wyjaśnienie przestaje wystarczać, bo trudno uznać, że wszyscy sąsiedzi jednocześnie upuszczają metalowe przedmioty w podobny sposób. Powtarzalność zjawiska i jego obecność w wielu miejscach jednocześnie budzą wątpliwości i prowokują pytanie, czy źródło rzeczywiście znajduje się w czyimś mieszkaniu.

Sam charakter dźwięku dodatkowo utrudnia interpretację, bo ludzki słuch chętnie porządkuje bodźce w znane schematy. Krótki, wyraźny stuk łatwo skojarzyć z upuszczeniem przedmiotu, a następujące po nim wygasające odgłosy automatycznie odbierane są jako toczenie po podłodze. Taka sekwencja brzmi znajomo i logicznie, choć nie musi mieć nic wspólnego z realnym ruchem kulki w czyimś mieszkaniu.

W budynkach wznoszonych w technologii wielkopłytowej kluczową rolę odgrywa żelbet, czyli połączenie betonu i stalowego zbrojenia, które razem przenoszą obciążenia i stabilizują całą konstrukcję. Materiały te zaprojektowano tak, by reagowały na zmiany temperatury w zbliżony sposób, jednak w praktyce nie eliminuje to drobnych ruchów i narastania naprężeń w skali całego obiektu. W ciągu doby elementy konstrukcyjne nagrzewają się i chłodzą, a wraz z nimi pracują pręty zbrojeniowe, połączenia między płytami oraz strefy podparcia. Gdy lokalnie dochodzi do nagłego rozładowania tej energii, konstrukcja reaguje krótkim, wyraźnym impulsem akustycznym, który odbierany jest jako pojedyncze uderzenie.

Po tym pierwszym dźwięku często pojawia się wrażenie "toczenia", choć w rzeczywistości nie ma ono związku z ruchem żadnego przedmiotu. Jest to efekt serii drobnych drgań i wygaszających się przemieszczeń, gdy konstrukcja po gwałtownym impulsie wraca do stanu równowagi. Energia nie znika od razu, lecz rozprasza się w kolejnych elementach budynku, dając kilka krótkich, coraz cichszych odgłosów.

Z punktu widzenia bezpieczeństwa najistotniejsze jest to, że sam dźwięk "spadającej kulki" nie oznacza automatycznie problemów konstrukcyjnych. Jest on najczęściej zwykłym efektem pracy materiałów pod wpływem zmian temperatury i sposobu, w jaki żelbet przenosi drgania. To właśnie dlatego zjawisko najczęściej powraca w okresach przejściowych, gdy różnice temperatur między dniem a nocą są największe, a konstrukcja budynku częściej wchodzi w cykl nagrzewania i schładzania.