• Więcej aktualnych informacji z Polski i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl. Bądź na bieżąco.

Wspaniale znów słyszeć Ziemię. Zawsze wybierzemy Ziemię, zawsze wybierzemy siebie nawzajem - powiedziała specjalistka misji Artemis II Christina Koch.

Podczas sześciogodzinnego pobytu po ciemnej stronie Księżyca astronauci byli świadkami zjawisk, które dotąd można było jedynie sobie wyobrażać. Przez iluminatory Oriona obserwowali wschód i zachód Ziemi.

Całkowicie spektakularne i surrealistyczne. Brakuje przymiotników, by oddać to, co widzimy przez okna - mówił dowódca misji, Reid Wiseman.

Astronauci na żywo obserwowali również rozbłyski świetlne, powstające w wyniku uderzeń meteoroidów w powierzchnię Srebrnego Globu.

Misja Artemis II już przeszła do historii. Statek Orion oddalił się od Ziemi na rekordową odległość 406 771 kilometrów, bijąc dotychczasowy rekord załogowej misji Apollo 13. 

Wykorzystując unikalną perspektywę, załoga postanowiła nadać nazwy dwóm dotąd bezimiennym kraterom. Jeden z nich ochrzczono "Integrity" - na cześć statku kosmicznego. Drugi nazwano "Carroll", by upamiętnić żonę dowódcy misji, która zmarła na raka w 2020 roku. 

To jasny punkt na Księżycu - powiedział astronauta Jeremy Hansen.

Lot Artemis II to pierwsza od czasów programu Apollo załogowa wyprawa w okolice Księżyca. To próba generalna przed planowanym na 2028 rok lądowaniem człowieka na powierzchni naszego naturalnego satelity. 

W skład załogi wchodzą: Christina Koch, Reid Wiseman, Victor Glover oraz Jeremy Hansen. Po niezwykłej podróży wokół Księżyca, załoga Artemis II rozpoczęła już podróż powrotną. Lądowanie na wodach Pacyfiku zaplanowano na piątek.

• Bądź na bieżąco! Wejdź na RMF24.pl.

Załoga misji Artemis II kontynuuje przygotowania do dzisiejszego przelotu wokół Księżyca - pierwszego dla ludzi od czasów Apollo 17 w 1972 roku. Tradycyjnie NASA budzi astronautów muzyką. Tym razem Reidowi Wisemanowi, Victorowi Gloverowi i Christinie Koch z NASA oraz Jeremy’emu Hansenowi z Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej 30 tysięcy kilometrów od Księżyca towarzyszyły dźwięki utworu "Good Morning" Mandisy i TobyMaca.

Załoga otrzymała także specjalną wiadomość nagraną przez astronautę Apollo 8 i Apollo 13, Jima Lovella, przed jego śmiercią w 2025 roku.

"Witajcie, Artemis II! Tu astronauta Apollo, Jim Lovell. Witam w mojej dawnej okolicy! Kiedy Frank Borman, Bill Anders i ja okrążaliśmy Księżyc podczas misji Apollo 8, po raz pierwszy w historii ludzkość mogła zobaczyć Księżyc z bliska oraz spojrzeć na naszą planetę, co zainspirowało i zjednoczyło ludzi na całym świecie. Jestem dumny, że mogę przekazać wam tę pałeczkę, gdy będziecie okrążać Księżyc i przygotowywać grunt pod misje na Marsa dla dobra nas wszystkich. To historyczny dzień i wiem, jak bardzo będziecie zajęci. Ale nie zapomnijcie cieszyć się widokiem. Reid, Victor, Christina, Jeremy oraz wszystkie wspaniałe zespoły wspierające was, powodzenia i szerokiej drogi od nas wszystkich tutaj, na dobrej Ziemi" - powiedział Jim Lovell.

Około godziny 19:56 czasu polskiego załoga Oriona pobiła rekord najdalszej odległości od Ziemi, w jakiej kiedykolwiek znalazł się człowiek. Ten rekord wynosił do tej pory 398 594 km i został ustanowiony przez załogę Apollo 13 w kwietniu 1970 roku podczas awaryjnego powrotu na Ziemię. Orion osiągnie maksymalną odległość od Ziemi o godzinie 01:07 czasu polskiego. Będzie wtedy 405 174 km od naszej planety.

Obserwacje Księżyca zaplanowano od 20:45 naszego czasu. Około siedmiogodzinny przelot obejmuje okres, gdy statek Orion będzie na tyle blisko Księżyca, że załoga będzie mogła dokładnie obserwować cechy geologiczne powierzchni księżycowej. Obserwacje będą prowadzone w parach. Jeden członek załogi będzie fotografował powierzchnię Srebrnego Globu, drugi będzie opisytwał co widzi na włąsne oczy. Druga para będzie w tym czasie wspierać pierwszą, wykonując zdjęcia astronautów przy oknach Oriona, filmując, podając im karty pamięci do aparatów i komunikując się z centrum kontroli lotu. W miarę trwania obserwacji pary będą się wymieniać rolami.

Gdy Orion znajdzie się za Księżycem, około godziny 00:44, misja wejdzie w zaplanowaną przerwę w łączności trwającą około 40 minut. W tym czasie Księżyc blokuje sygnały radiowe niezbędne do utrzymania kontaktu ze statkiem przez sieć Deep Space Network. Krótko po utracie sygnału Orion znajdzie się najbliżej powierzchni Księżyca. Około godziny 01:02 czasu polskiego znajdzie się zaledwie 6 524 km nad powierzchnią.

Pod koniec obserwacji, od godziny 02:35, załoga będzie świadkiem zaćmienia Słońca z kosmosu, gdy Orion, Księżyc i Słońce znajdą się na jednej linii. Astronauci zobaczą, jak Słońce znika za Księżycem na niemal godzinę. W tym czasie będą obserwować w dużej mierze zacieniony Księżyc i wykorzystają okazję do analizy korony słonecznej, zewnętrznej atmosfery Słońca, widocznej wokół krawędzi Księżyca.

NASA opublikowała harmonogram kluczowych wydarzeń przelotu Artemis II wokół Księżyca:

19:56 - Załoga Artemis II ma pobić rekord najdalszej odległości od Ziemi osiągniętej przez ludzi, ustanowiony przez Apollo 13 w 1970 roku.

20:45 - Rozpoczęcie obserwacji Księżyca.

00:44 - Centrum kontroli spodziewa się tymczasowej utraty łączności z załogą, gdy statek Orion znajdzie się za Księżycem.

00:45 - Podczas "Zachodu Ziemi" nasza planeta z perspektywy Oriona zniknie za Księżycem.

01:02 - Orion osiąga najbliższe podejście do Księżyca.

01:07 - Załoga osiąga maksymalną odległość od Ziemi podczas misji Artemis II.

01:25 - "Wschód Ziemi" - załoga będzie świadkiem ponownego pojawienia się Ziemi po przeciwnej stronie Księżyca.

01:25 - Centrum kontroli lotu odzyskuje łączność z astronautami.

02:35 - 03:32 - Podczas zaćmienia Słońca, nasza gwiazda z perspektywy załogi zniknie za Księżycem.

03:20 - Zakończenie obserwacji Księżyca.

19:25 - Orion opuści strefę wpływu grawitacyjnego Księżyca.

• 30 denarów to średnia miesięczna wypłata w Jerozolimie za czasów Jezusa, wystarczająca na utrzymanie 3-osobowej rodziny.
• Za tę kwotę można było kupić podstawowe produkty: chleb, trochę wina, oliwy, mięsa i sera, ale bez luksusów.
• Sól i zając to były prawdziwe rarytasy - sól kosztowała aż 100 denarów za pół kilograma, a zając 200 denarów!
• Zaintrygowany, jak wyglądały ceny i życie codzienne w starożytnej Jerozolimie? Sprawdź pełen artykuł!

Na przełomie er Jerozolima była miastem tętniącym życiem, położonym na ważnych szlakach handlowych. W prowincji Judea, będącej częścią Imperium Rzymskiego, podstawową jednostką płatniczą był denar - srebrna moneta, którą wypłacano żołnierzom i robotnikom. Średnia miesięczna wypłata wynosiła około trzydziestu denarów. 

Za te trzydzieści denarów, zależnie od tego, jaki prowadziło się tryb życia, jak układały się lokalne ceny, czyli siła nabywcza, można było spokojnie się wyżywić i to siebie i rodzinę - mówi prof. Piotr Dyczek z wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego w rozmowie z dziennikarzem RMF FM Michałem Krasoniem.

Wynika więc z tego, że za 30 denarów można było utrzymać trzyosobową rodzinę, choć wymagało to rozsądnego gospodarowania i rezygnacji z wielu przyjemności. Podstawowe potrzeby - żywność, odzież, opłaty - były zaspokajane, ale o szczególnych luksusach nie było mowy. Według eksperta pół denara dziennie wystarczało, by zapewnić rodzinie skromny posiłek zawierający trochę wina, oliwy, mięsa i sera. Codzienne życie toczyło się więc bez większych wygód, a poziom życia znacznie odbiegał od współczesnych standardów.

Porównanie wartości starożytnych pieniędzy z dzisiejszymi jest trudne, ale eksperci próbują szacować, ile mogłyby być warte ówczesne zarobki. Przyjmując współczesną polską średnią pensję jako punkt odniesienia, 30 denarów mogłoby odpowiadać nawet kilkunastu tysiącom złotych - od dwunastu do szesnastu tysięcy. Jednak warto pamiętać, że ceny poszczególnych towarów były bardzo rozbieżne.

Niektóre produkty były stosunkowo tanie i dostępne dla większości mieszkańców, inne - jak sól czy mięso rzadkich zwierząt - osiągały astronomiczne ceny, przez co pozostawały poza zasięgiem przeciętnych rodzin. Różnorodność cen i dostępność towarów sprawiały, że mieszkańcy musieli bardzo dokładnie planować wydatki i często rezygnować z przyjemności.

Jerozolima była jednym z najważniejszych ośrodków handlowych regionu. Na miejscowych targach można było znaleźć niemal wszystko - od lokalnych produktów rolnych, przez egzotyczne przyprawy, po luksusowe tkaniny i rzadkie zwierzęta. Jednak na to, co mogli kupić mieszkańcy, wpływały nie tylko zarobki, ale też aktualne ceny, które potrafiły zaskakiwać.

Dla przykładu, sól - ceniona za właściwości konserwujące i smakowe - była towarem luksusowym. Za pół kilograma soli trzeba było zapłacić aż sto denarów, co stanowiło równowartość połowy miesięcznego żołdu żołnierza. Jeszcze droższy był zając, uznawany za prawdziwy rarytas - kosztował aż dwieście denarów. Dla porównania, bochenek chleba kosztował jedną ósmą denara, co czyniło go produktem dostępnym dla większości mieszkańców.

Chleb był podstawą diety mieszkańców Jerozolimy. Modius (antyczna jednostka miary - red.) pszenicy, czyli około 8 kilogramów zboża, kosztował 60 denarów. Z takiej ilości można było upiec 18 dużych bochenków chleba, co pozwalało rodzinie przeżyć przez dłuższy czas.

Zupełnie inaczej wyglądała sytuacja z solą, która była luksusem dostępnym tylko dla najbogatszych. Jeden funt, czyli mniej więcej pół kilograma soli, kosztowało sto denarów -  podkreśla ekspert. W praktyce oznaczało to, że przeciętny mieszkaniec mógł pozwolić sobie na sól tylko okazjonalnie. Sól była używana nie tylko w kuchni, ale także do konserwacji żywności, co czyniło ją produktem niezwykle cennym.

• Po więcej aktualnych informacji zapraszamy do RMF24.pl

W drugim dniu misji załoga ma nieco więcej czasu dla siebie. Brała już udział w wideokonferencji z Ziemią. Pierwszej z kilku, które odbędą się podczas lotu. Z wyjątkiem dnia 7 lotu - dnia wolnego załogi - i dnia lądowania, planowane jest jedno lub dwa takie połączenia każdego dnia misji. Dowódca misji Reid Wiseman ujawnił, że odbędzie się wideokonferencja z załogą Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Jak podkreślił jeszcze przed startem, po raz pierwszy w historii ludzie równocześnie lecą w kierunku Księżyca i pracują w ISS na niskiej orbicie Ziemi.

W kolejnym, trzecim dniu misji planowane są trzy odpalenia silników wspierających pojazd Orion Europejskiego Modułu Serwisowego, które mają wprowadzić lekkie korekty trajektorii. Kanadyjski astronauta Jeremy Hansen będzie się do tego przygotowywał od rana. Same manewry przewidziane są krótko po posiłku załogi. 

Reszta dnia przebiegnie pod znakiem różnorodnych testów i demonstracji. Astronauci NASA Victor Glover i Christine Koch oraz Hansen zaprezentują procedury resuscytacji krążeniowo-oddechowej (CPR) w przestrzeni kosmicznej. Dowódca misji Reid Wiseman i Glover sprawdzą niektóre elementy medycznego zestawu Oriona, w tym termometr, ciśnieniomierz, stetoskop i otoskop laryngologiczny. 

Koch ma w drugiej połowie trzeciego dnia czas zaplanowany na testowanie awaryjnego systemu łączności Oriona z wykorzystaniem sieci Deep Space Network. Cała załoga zbierze się też, by przećwiczyć scenariusz obserwacji naukowych, które wykonają w 6 dniu lotu, gdy Orion będzie przelatywał za Księżycem. Według planu astronauci mają na własne oczy obserwować szczegóły terenu ciemnej strony Księżyca, mają też wykonywać fotografie. 

Jednym z najbardziej spektakularnych momentów poniedziałkowego przelotu będzie obserwacja zaćmienia Słońca, które nastąpi pod koniec ich przelotu. Przez niemal godzinę Słońce schowa się za tarczą Księżyca, a załoga będzie miała unikatową okazję do obserwacji korony słonecznej, zewnętrznej warstwy atmosfery Słońca, widocznej tylko podczas zaćmień. 

Astronauci będą również wypatrywać błysków światła z ciemnej powierzchni Księżyca, świadczących o uderzeniach meteoroidów w powierzchnię srebrnego Globu, a także unoszącego się pyłu księżycowego. Planowane są także obserwacje głębokiego kosmosu, a także innych planet. Na ten moment załoga musi jednak jeszcze poczekać.

• Statek Orion z czteroosobową załogą misji Artemis II wszedł na trajektorię w kierunku Księżyca po udanym odpaleniu silników Europejskiego Modułu Serwisowego.
• Manewr rozpędzenia przebiegł bez problemów, a załoga nie może już przerwać misji - powrót na Ziemię nastąpi dopiero po okrążeniu Księżyca.
• Najnowsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na rmf24.pl.

W najbliższych dniach astronautów czeka dużo pracy i zapewne coraz większe emocje. Podróż w kierunku Srebrnego Globu upłynie im na monitorowaniu stanu systemów pokładowych, testach aparatury, eksperymentach naukowych, ale też ćwiczeniach fizycznych. 

Od czasu misji Apollo technologia rozwinęła się w niezwykłym stopniu. Ta misja jest okazją, by te nowe możliwości przetestować, wykorzystać, zobaczyć, co można zrobić lepiej, dokładniej. Istotne będą choćby testy łączności, by zapewnić możliwość przesyłania zdjęć, czy obrazów wideo z rozdzielczością, do której obecnie jesteśmy przyzwyczajeni. Doświadczenia tej misji mają pomóc przygotować się do lądowania na Księżycu, budowy tam bazy, a potem lotu jeszcze dalej...

Dbałość o kondycję fizyczną w warunkach mikrograwitacji ma kluczowe znaczenie. Na pokładzie Oriona zabrano innowacyjne urządzenie do ćwiczeń, którego działanie opiera się na kole zamachowym. To kompaktowe, ważące zaledwie 13,5 kg urządzenie, wielkości podręcznej walizki, które pozwala na wykonywanie zarówno ćwiczeń aerobowych, jak i siłowych, takich jak przysiady czy martwy ciąg. 

Mechanizm zapewnia opór proporcjonalny do siły, jaką przykłada astronauta, umożliwiając obciążenia do 180 kg. To ogromna różnica w porównaniu z Międzynarodową Stacją Kosmiczną, gdzie sprzęt do ćwiczeń waży niemal dwie tony. Tutaj dzięki nowatorskiemu urządzeniu załoga może utrzymać formę, nie przekraczając ograniczeń dotyczących masy i objętości ładunku.

Stopniowo astronauci będa też przygotowywać się na spotkanie Srebrnego Globu. Po udanym manewrze wejścia na trajektorię do Księżyca zespół naukowy rozpoczął opracowywanie szczegółowego planu obserwacji powierzchni Księżyca. W Poniedziałek Wielkanocny, podczas około sześciogodzinnego przelotu w pobliżu Srebrnego Globu, astronauci będą dokumentować wybrane struktury geologiczne. Jak pisze NASA, szczególną uwagę poświęcą kraterom, śladom przepływu lawy, szczelinom i grzbietom, które powstały w wyniku ewolucji skorupy księżycowej. Te obserwacje mają kluczowe znaczenie dla zrozumienia historii Księżyca i całego Układu Słonecznego.  

Co ważne, będą to obserwacje "na własne oczy". Człowiek ma jednak unikatowe zdolności zauważania zaskakujących formacji, astronauci są przygotowani, by zauważać, notować, fotografować wszystko, co najciekawsze. Teraz już wiadomo, że jednym z najbardziej spektakularnych momentów będzie obserwacja zaćmienia Słońca, które nastąpi pod koniec ich przelotu. Przez niemal godzinę Słońce schowa się za tarczą Księżyca, a załoga będzie miała unikatową okazję do obserwacji korony słonecznej, zewnętrznej warstwy atmosfery Słońca, widocznej tylko podczas zaćmień. 

Astronauci będą również wypatrywać błysków światła z ciemnej powierzchni Księżyca, świadczących o uderzeniach meteoroidów w powierzchnię srebrnego Globu, a także unoszącego się pyłu księżycowego. Planowane są także obserwacje głębokiego kosmosu, a także innych planet.

• Bądź na bieżąco! Wejdź na RMF24.pl.

Załoga już w pierwszych godzinach po starcie napotkała na nieoczekiwane trudności. Tym razem nie chodziło jednak o skomplikowane systemy nawigacyjne czy napędowe, lecz o toaletę na pokładzie statku Orion. W odróżnieniu od misji Apollo, gdzie astronauci musieli radzić sobie bez toalet, wykorzystując tylko plastikowe woreczki, program Artemis oferuje załodze toaletę na wzór tych, które działają na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, czy pojazdu firmy Space X, Crew Dragon.

Komfort i prywatność tej aparatury była jednym z najbardziej wyczekiwanych udogodnień. Niestety, już na początku misji pojawił się problem z działaniem wentylatora odpowiedzialnego za zasysanie moczu do specjalnego zbiornika. Astronauci musieli korzystać z awaryjnych pojemników. Pod nadzorem specjalistów z centrum kontroli lotów w Houston udało się przeprowadzić naprawę i po kilku próbach przywrócić pełną funkcjonalność toalety. Kontrola lotów zaleciła przy tym, by wentylator włączać wcześniej i wyłączać później, tak by system sprawdzał się lepiej.

Toaleta na pokładzie Oriona to kompaktowa konstrukcja, która według producenta, firmy Lockheed Martin oferuje przestrzeń porównywalną do łazienki w samolocie pasażerskim. Dla astronautów, którzy przez 10 dni będą przebywać w ciasnej kapsule, nawet tak niewielka przestrzeń stanowi cenne miejsce prywatności. Jak podkreślają inżynierowie i sami astronauci, sprawnie działający system sanitarny to nie tylko kwestia komfortu, ale również zdrowia i bezpieczeństwa załogi. Długotrwałe misje wymagają rozwiązań, które pozwolą utrzymać higienę na odpowiednim poziomie, a także zapewnić psychiczny komfort uczestników wyprawy.

Wśród istotnych punktów dzisiejszego programu dnia był manewr podniesienia orbity Oriona z pomocą silnika modułu ICPS (Interim Cryogenic Propulsion Stage). Dzięki temu załoga znalazłą się na trajektorii umożliwiającej przeprowadzenie kolejnych kluczowych testów. Jednym z najważniejszych elementów tej fazy misji była demonstracja operacji zbliżeniowych. Test miał na celu sprawdzenie, jak Orion radzi sobie podczas ręcznego manewrowania w pobliżu innego statku kosmicznego, którego rolę pełnił odłączony wcześniej stopień ICPS.

Przed rozpoczęciem testu przeprowadzono planowaną zmianę systemu komunikacji z sieci Near Space Network na Deep Space Network. Obie sieci współpracują, zapewniając łączność z Orionem od momentu startu, przez lot wokół Księżyca, aż po powrót na Ziemię. Podczas około 70-minutowej demonstracji załoga przeprowadziła szereg manewrów podejścia i oddalania się od ICPS, wykorzystując silniki systemu kontroli orientacji Europejskiego Modułu Serwisowego. Zakończenie testu stanowił automatyczny manewr oddalenia się od ICPS. W tym czasie inżynierowie zbierali dane z kamery dokującej Oriona, które posłużą do opracowania jeszcze dokładniejszych procedur nawigacyjnych podczas przyszłych misji księżycowych, gdzie nie będzie można korzystać z systemu GPS.

Po upewnieniu się, że systemy Oriona funkcjonują zgodnie z założeniami, panele słoneczne generują wystarczającą ilość energii, a warunki termiczne pozostają w przewidywanych granicach, kontrolerzy lotu potwierdzili, że załoga jest bezpieczna i astronauci otrzymali czas na odpoczynek. Następnie załoga ma przygotować się do kolejnego ważnego manewru. Odpalenie silników pomoże tym razem podnieść perygeum, czyli najniższy punkt orbity Oriona, finalizując kształtowanie trajektorii przed późniejszym wejściem na trajektorię w kierunku Księżyca. Te operacje powinny zakończyć się około 15:40 polskiego czasu, załoga dostanie wtedy czas na kolejną drzemkę.

• Bahamy to raj dla turystów, ale pod wodą kryje się poważny problem zanieczyszczeń.
• W organizmach rekinów żyjących w okolicach wyspy Eleuthera wykryto kofeinę, kokainę i leki przeciwbólowe.
• Substancje trafiają do oceanu przez ścieki i zachowania turystów, którzy nieświadomie zatruwają morskie ekosystemy.

Bahamami zachwycają się turyści z całego świata, którzy licznie odwiedzają archipelag, by podziwiać jego błękitne laguny i bogactwo podwodnego życia. W 2025 roku wyspy odwiedziło aż 12,5 miliona osób. Jednak za fasadą tropikalnego raju kryje się poważny problem, który może mieć wpływ na cały ekosystem morski.

Międzynarodowy zespół badaczy z Brazylii i Chile przeprowadził szczegółową analizę 85 rekinów różnych gatunków żyjących w okolicach wyspy Eleuthera. Wyniki ich pracy opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Environmental Pollution. Badacze sprawdzali obecność w organizmach drapieżników nie tylko substancji leczniczych, ale także nielegalnych narkotyków.

W aż 28 przebadanych rekinach wykryto obecność kofeiny, kokainy oraz popularnych leków przeciwbólowych, takich jak acetaminofen (Tylenol) czy diklofenak (Voltaren). Było to pierwsze na świecie potwierdzenie obecności kofeiny i acetaminofenu w organizmach rekinów oraz pierwszy przypadek wykrycia diklofenaku i kokainy u rekinów z Bahamów.

Naukowcy analizowali próbki surowicy m.in. rekinów tygrysich, czarnopłetwych, rafowych karaibskich, pielęgniarzy atlantyckich i cytrynowych. Najczęściej wykrywaną substancją była kofeina, tuż za nią plasowały się leki przeciwzapalne i kokaina. Co ciekawe, niektóre osobniki miały we krwi kilka substancji jednocześnie.

Badacze sugerują, że źródłem zanieczyszczeń mogą być zarówno prądy morskie niosące ścieki, jak i... sami turyści. 

To głównie dlatego, że ludzie tam przyjeżdżają, sikają do wody i zrzucają tam swoje ścieki - wyjaśnia Natascha Wosnick, biolog z Federalnego Uniwersytetu Paraná w Brazylii. Wosnick dodaje, że rekiny, badając otoczenie, gryzą różne przedmioty, co dodatkowo naraża je na kontakt z substancjami chemicznymi.

Szczególnie niepokojący był przypadek młodego rekina cytrynowego, u którego wykryto ślady kokainy. Naukowcy przypuszczają, że mógł połknąć paczkę z resztkami narkotyku, które czasami pojawiają się w okolicy strumieni i wybrzeży. 

Obecność substancji psychoaktywnych i farmaceutyków nie pozostała bez wpływu na zdrowie rekinów. Badacze zaobserwowali zmiany w poziomie trójglicerydów, mocznika oraz mleczanu - markerów biologicznych wskazujących na funkcjonowanie tkanek i metabolizm. Choć nie wiadomo jeszcze, czy te zmiany są dla rekinów szkodliwe, mogą one wpływać na ich zachowanie i zdolność do przetrwania w naturalnym środowisku.

Farmaceutyki i narkotyki coraz częściej trafiają do mórz i oceanów, zwłaszcza na obszarach, gdzie dynamicznie rozwija się turystyka i infrastruktura. Bahamy, postrzegane jako nieskażony raj, okazują się miejscem, gdzie zanieczyszczenia chemiczne są poważnym, choć często bagatelizowanym problemem.

Naukowcy apelują o dalsze badania nad wpływem zanieczyszczeń chemicznych na rekiny i cały morski ekosystem. Ostrzegają, że lekceważenie tego problemu może prowadzić do poważnych konsekwencji nie tylko dla rekinów, ale również dla innych organizmów morskich i dla ludzi, którzy korzystają z zasobów oceanu.

Zanieczyszczenie chemiczne jest bardziej rozpowszechnione, niż wielu ludzi zdaje sobie sprawę - alarmuje Natascha Wosnick. Jej zespół zamierza kontynuować badania zarówno na Bahamach, jak i w innych częściach świata, aby lepiej zrozumieć skalę i skutki tego zjawiska.

Dzisiejszy start to przełomowy moment dla naszego kraju i dla wszystkich, którzy wierzą w eksplorację. Artemis II rozwija wizję wyznaczoną przez prezydenta Donalda J. Trumpa, powrotu ludzkości na Księżyc po raz pierwszy od ponad 50 lat i otwiera nowy rozdział badań Księżyca poza programem Apollo. Na pokładzie Oriona jest czwórka niezwykłych odkrywców, którzy polecą dalej i szybciej niż ktokolwiek z ich pokolenia - powiedział nowy szef NASA, miliarder i prywatny astronauta Jared Isaacman. Artemis II to początek czegoś większego niż jedna misja. Oznacza nasz powrót na Księżyc tak, by na nim w naszej księżycowej bazie pozostać - podkreślił.

Po dotarciu na orbitę Ziemi, Orion rozłożył panele słoneczne, zapewniając załodze energię elektryczną. Rozpoczęły się też testy kluczowych systemów pojazdu. Artemis II to lot testowy i testy właśnie się rozpoczęły. Zespół, który zbudował ten pojazd i przygotował do lotu, dał naszej załodze maszynę, której potrzebują, by udowodnić, co potrafi - dodał zastępca administratora NASA Amit Kshatriya. Przez następne 10 dni Reid, Victor, Christina i Jeremy będą testować Oriona, aby kolejne załogi mogły dotrzeć z jego pomocą na powierzchnię Księżyca. Jesteśmy jedną misją w długiej kampanii, a przed nami jeszcze więcej pracy niż za nami - dodał.

Około 49 minut po starcie, górny stopień rakiety SLS, tzw. ICPS odpalił silnik, by umieścić Oriona na eliptycznej orbicie wokół Ziemi. Drugi zaplanowany zapłon tego stopnia wprowadził Oriona na orbitę okołoziemską sięgającą ponad 70 tysięcy kilometrów od Ziemi. Orion potem oddzielił się od ICPS, a pilot Victor Glover udanie przeprowadził serię testów ręcznego sterowania Orionem w pobliżu górnego stopnia rakiety. IPCS uwolni jeszcze na orbicie cztery CubeSaty - małe satelity z argentyńskiej Comisión Nacional de Actividades Espaciales, Niemieckiego Centrum Kosmicznego, Koreańskiej Administracji Kosmicznej oraz Saudyjskiej Agencji Kosmicznej, które przeprowadzą serię eksperymentów naukowych.

Orion pozostanie na wysokiej orbicie okołoziemskiej przez dobę, podczas której załoga przeprowadzi jeszcze serie testów. Po starcie były pewne problemy z łącznością, wydaje się, że dotyczyły raczej systemów naziemnych, a nie aparatury Oriona. Jeśli wszystkie systemy okażą się ostatecznie sprawne, kontrolerzy misji wydadzą zgodę na przejście do kluczowego etapu misji. Europejski Moduł Serwisowy odpali silnik, który wprowadzi Oriona na trajektorię do Księżyca.

Podczas zaplanowanego wielogodzinnego przelotu wokół Księżyca w poniedziałek 6 kwietnia, astronauci wykonają zdjęcia i dokonają obserwacji powierzchni Księżyca jako pierwsi ludzie, którzy zobaczą niektóre fragmenty jego niewidocznej strony. Chociaż ta strona Księżyca będzie podczas przelotu tylko częściowo oświetlona, warunki te powinny tworzyć cienie, które pozwolą lepiej ocenić rzeźbę terenu, ujawnić grzbiety, stoki i krawędzie kraterów, które często trudno dostrzec przy pełnym oświetleniu. Po przelocie wokół Księżyca astronauci wrócą na Ziemię i będą lądować w Oceanie Spokojnym.

• Najnowsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na RMF24.pl. Bądź na bieżąco.

Około osiem minut po starcie rakieta SLS (Space Launch System) wyniosła statek Orion z czteroosobową załogą w przestrzeń kosmiczną. Po wyłączeniu silników pierwszego stopnia nastąpiła separacja kolejnych segmentów rakiety.

Dziesięciodniowa misja przewiduje, że szóstego dnia lotu Artemis II zbliży się do Księżyca na najmniejszą odległość podczas tej wyprawy.

W skład załogi wchodzą astronauci NASA: Reid Wiseman (dowódca), Victor Glover (pilot), Christina Koch (specjalistka misji) oraz Jeremy Hansen z Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej (specjalista misji). Koch jest pierwszą kobietą, Glover pierwszym Afroamerykaninem, a Hansen pierwszym Kanadyjczykiem, którzy uczestniczą w misji księżycowej.

To pierwszy taki lot od czasu misji Apollo 17 w 1972 roku. Wszystkie późniejsze misje księżycowe były bezzałogowe.

Jak tłumaczy w obszernym tekście nasz redakcyjny kolega Grzegorz Jasiński, tym razem astronauci nie znajdą się na orbicie naszego satelity. Przelecą natomiast kilka tysięcy kilometrów za Księżycem i wrócą w stronę Ziemi.

Trajektoria lotu, zwana trajektorią wolnego powrotu, ma kilka zalet. Po pierwsze i najważniejsze - jest najbardziej bezpieczna. Orion poleci w stronę, gdzie Księżyca jeszcze nie ma. Nasz naturalny satelita okrąża Ziemię i w ciągu tych czterech dni podróży astronautów dopiero przesunie się w miejsce, gdzie oni zamierzają go spotkać. Tam siła grawitacji Księżyca zakrzywi trajektorię ruchu Oriona tak, że zacznie on wracać w stronę Ziemi.

I tu jest ten kluczowy element bezpieczeństwa. Gdyby systemy pojazdu zawiodły, do powrotu nie trzeba odpalać silników, załoga nie odleci w przestrzeń kosmiczną, wróci w stronę Ziemi. Wystarczy, że rakieta zostanie wystrzelona w odpowiednim kierunku, z odpowiednią prędkością i w odpowiedniej chwili.

Artemis II to drugi lot w ramach programu Artemis i pierwszy z udziałem załogi. Jest to także drugi start rakiety SLS oraz trzeci lot statku Orion. Kolejna misja, Artemis III, planowana w przyszłym roku będzie miała na celu przetestowanie systemów dokowania i lądowników księżycowych jeszcze na orbicie Ziemi. Misje Artemis IV i V planowane są na 2028 roku i mają podjąć próbę pierwszego od czasów Apollo 17 lądowania ludzi na powierzchni Księżyca. 

Tym razem astronauci nie znajdą się na orbicie naszego satelity. Przelecą natomiast kilka tysięcy kilometrów za Księżycem i wrócą w stronę Ziemi. 

Transmisję można oglądać tutaj:

Trajektoria lotu, zwana trajektorią wolnego powrotu, ma kilka zalet. Po pierwsze i najważniejsze - jest najbardziej bezpieczna. Orion poleci w stronę, gdzie Księżyca jeszcze nie ma. Nasz naturalny satelita okrąża Ziemię i w ciągu tych czterech dni podróży astronautów dopiero przesunie się w miejsce, gdzie oni zamierzają go spotkać. Tam siła grawitacji Księżyca zakrzywi trajektorię ruchu Oriona tak, że zacznie on wracać w stronę Ziemi. 

I tu jest ten kluczowy element bezpieczeństwa. Gdyby systemy pojazdu zawiodły, do powrotu nie trzeba odpalać silników, załoga nie odleci w przestrzeń kosmiczną, wróci w stronę Ziemi. Wystarczy, że rakieta zostanie wystrzelona w odpowiednim kierunku, z odpowiednią prędkością i w odpowiedniej chwili. 

Kolejna zaleta tej trajektorii wiąże się z ograniczeniem ilości paliwa potrzebnego do wykonania wszystkich manewrów. Rakieta SLS Block 1 (z górnym stopniem ICPS) nie ma dostatecznie dużej mocy, by zapewnić że po wystrzeleniu na trajektorię do Księżyca pojazd Orion wraz z Europejskim Modułem Serwisowym, zachowa dostatecznie dużo paliwa na manewry orbitalne w pobliżu Srebrnego Globu. Zarówno wejście na orbitę księżycową, jak i wystrzelenie pojazdu na trajektorię w kierunku Ziemi wymagałoby paliwa, którego na jego pokładzie nie ma. Paliwo, które jest, zarezerwowano głównie na korekty trajektorii, testy systemów i ewentualne manewry awaryjne.

Taka strategia wiąże się też z innym scenariuszem powrotu na Księżyc. Załoga tym razem ma głównie testować systemy podtrzymania życia, komunikacji, czy ochrony przed promieniowaniem, wszystko to, co w Orionie jest nowe w porównaniu ze starzejącą się już technologią znaną z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Dodatkowo jeszcze kluczowym testem będzie samo lądowanie. Orion będzie wracał z Księżyca znacznie szybciej niż pojazdy dokujące do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, to około 11 km/s, w porównaniu z prędkością nieco poniżej 8 km/s w przypadku np. pojazdów Crew Dragon czy Sojuz. Jest w tej chwili jedynym pojazdem załogowym zdolnym do takiego manewru. 

Za transport astronautów na powierzchnię Księżyca i potem z powrotem na orbitę Srebrnego Globu mają z kolei odpowiadać budowane dopiero pojazdy komercyjnych firm Space X i Blue Origin. Orion będzie miał tam załogę dostarczyć, a potem bezpiecznie sprowadzić na Ziemię. 

W skład załogi Artemis II wchodzi troje astronautów NASA oraz jeden astronauta Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej (CSA). Dowódcą misji jest Reid Wiseman, inżynier systemów komputerowych i doświadczony pilot marynarki wojennej USA, uczestnik misji na ISS. Funkcję pilota pełni Victor Glover, inżynier, pilot testowy marynarki wojennej, uczestnik misji Crew-1 na ISS, gdzie spędził 167 dni i wykonał cztery spacery kosmiczne. Specjalistą misji jest Christina Koch, inżynier elektryk, fizyk, rekordzistka pod względem długości pojedynczego pobytu kobiety w kosmosie (328 dni), która podczas swej misji na ISS uczestniczyła w pierwszym w pełni kobiecym spacerze kosmicznym. Specjalistą misji jest też Jeremy Hansen z CSA, pilot myśliwca CF-18, dla którego będzie to pierwszy lot w Kosmos. 

To lot pełen historycznych odniesień, Glover będzie pierwszym Afroamerykaninem, Koch - pierwszą kobietą, a Hansen - pierwszym nie-Amerykaninem w księżycowej podróży.

Artemis II to drugi lot w ramach programu Artemis i pierwszy z udziałem załogi. Jest to także drugi start rakiety SLS oraz trzeci lot statku Orion. Kolejna misja, Artemis III, planowana w przyszłym roku będzie miała na celu przetestowanie systemów dokowania i lądowników księżycowych jeszcze na orbicie Ziemi. Misje Artemis IV i V planowane są na 2028 roku i mają podjąć próbę pierwszego od czasów Apollo 17 lądowania ludzi na powierzchni Księżyca. 

Jak przypomina portal NASAspaceflight, po zakończeniu programu Apollo w 1972 roku NASA skoncentrowała się na lotach na niską orbitę okołoziemską, realizując przez 39 lat program wahadłowców kosmicznych. Po katastrofie Columbii w 2003 roku rozpoczęto prace nad nowym programem, Constellation, który jednak został anulowany z powodu problemów finansowych i technologicznych. Pozostawiono jedynie kapsułę Orion, a nowym systemem nośnym stała się rakieta SLS.

W 2017 roku, na mocy dyrektywy prezydenckiej, NASA otrzymała zadanie powrotu na Księżyc z wykorzystaniem Oriona, SLS oraz partnerów komercyjnych. Program nazwano Artemis, na cześć greckiej bogini Księżyca i siostry Apolla. Po licznych opóźnieniach, spowodowanych m.in. pandemią COVID-19, w listopadzie 2022 roku odbył się bezzałogowy lot Artemis I, który przetestował kluczowe systemy Oriona i SLS. 

Rakieta SLS to dwustopniowy, superciężki system nośny, wykorzystujący ciekły wodór, ciekły tlen oraz paliwo stałe. Pierwszy stopień wyposażony jest w cztery silniki RS-25, wcześniej używane w wahadłowcach. Dwa pięciosegmentowe boostery na paliwo stałe zapewniają dodatkowy ciąg podczas startu. Drugi stopień, ICPS (Interim Cryogenic Propulsion Stage) bazuje na sprawdzonych rozwiązaniach z rakiet Delta.

Na szczycie rakiety znajduje się statek Orion z europejskim modułem serwisowym (ESM), dostarczającym energię, napęd, zapewniającym też załodze wodę i tlen. Orion został zaprojektowany do lotu czteroosobowej załogi przez 21 dni w trybie autonomicznym lub do pozostawania przez sześć miesięcy po zadokowaniu do innego pojazdu. Kapsuła wyposażona jest w system awaryjnej ewakuacji, który w razie problemów podczas startu pozwoli bezpiecznie oddzielić się od rakiety.

Prace nad Artemis II trwały wiele lat i wymagały zaawansowanych testów oraz integracji komponentów dostarczanych przez firmy i agencje z całego świata. Ostatnie miesiące przed startem upłynęły pod znakiem intensywnych prób, przeglądów i napraw, m.in. wymiany silnika oraz uszczelniania wycieków.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Harrison Schmitt: Myślałem, że wrócimy na Księżyc szybciej

• Satelita sieci Starlink rozpadł się na dziesiątki fragmentów na niskiej orbicie okołoziemskiej.
• Firma SpaceX informuje, że doszło do anomalii, w efekcie czego nastąpiła całkowita utrata łączności z urządzeniem.
• Eksperci z LeoLabs wskazują na prawdopodobną przyczynę rozpadu satelity.
• Więcej ważnych informacji z Polski i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl.

Firma SpaceX informuje, że doszło do anomalii, w efekcie czego nastąpiła całkowita utrata łączności z urządzeniem. Przedsiębiorstwo zaznacza jednocześnie, że incydent nie generuje nowego, bezpośredniego zagrożenia dla pozostałych operacji prowadzonych w przestrzeni kosmicznej.

Zgodnie z oświadczeniem SpaceX, satelita o numerze identyfikacyjnym 34343 doświadczył nieoczekiwanych komplikacji technicznych na wysokości około 560 kilometrów nad Ziemią. Wstępne analizy przeprowadzone przez inżynierów wskazują, że zdarzenie nie stanowi ryzyka dla funkcjonowania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, przebywającej na niej załogi ani dla nadchodzących misji realizowanych przez NASA.

SpaceX deklaruje pełną współpracę z NASA i Siłami Kosmicznymi Stanów Zjednoczonych w zakresie monitorowania wszelkich możliwych do śledzenia odłamków.

Przedsiębiorstwo LeoLabs, operujące globalną siecią radarów do monitorowania ruchu orbitalnego, informuje, że systemy natychmiast wykryły kilkadziesiąt obiektów w bezpośrednim sąsiedztwie uszkodzonego urządzenia. Specjaliści twierdzą, że proces powstawania dodatkowych fragmentów może nadal trwać.

Według ekspertów przyczyną rozpadu było najprawdopodobniej wewnętrzne źródło energii, a nie kolizja z innym ciałem niebieskim lub odpadem kosmicznym. Z uwagi na stosunkowo niską orbitę, na której znajdował się satelita, przewiduje się, że wszystkie szczątki wejdą w gęste warstwy atmosfery i ulegną całkowitemu spaleniu w ciągu najbliższych tygodni.

Analitycy sektora kosmicznego podkreślają, że podobne incydenty dowodzą konieczności ciągłego udoskonalania systemów identyfikacji anomalii w coraz bardziej zatłoczonym środowisku orbitalnym. Przypominają, że w grudniu 2025 roku odnotowano przypadki utraty kontroli nad innym elementem konstelacji i jego stopniowe obniżanie wysokości.

• Więcej informacji z Polski i świata znajdziesz na RMF24.pl.

Na pokładzie kapsuły Orion, zamontowanej na szycie potężnej rakiety Space Launch System (SLS) znajdzie się troje astronautów NASA: Reid Wiseman, Victor Glover i Christina Koch, a także Jeremy Hansen z Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej. Ich misja potrwa 10 dni i obejmie przelot wokół Księżyca. To będzie najdalsza podróż załogowa w historii ludzkości, astronauci oddalą się od naszej planety bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. 

Misja Artemis II miała pierwotnie wystartować 8 lutego. Z powodu problemów technicznych start opóźniono. Kolejne okno startowe otwiera się nocą ze środy na czwartek, potrwa do 6 kwietnia. Jeśli do startu nie dojdzie ze względu na warunki pogodowe na Florydzie lub ewentualne problemy techniczne, kolejne okno startowe otworzy się 30 kwietnia.

Artemis II to pierwszy załogowy lot w ramach programu Artemis, flagowego projektu amerykańskiej agencji kosmicznej, który ma na celu regularne loty na Księżyc. Od czasu misji Apollo 17 w 1972 roku żaden człowiek nie postawił stopy na powierzchni Srebrnego Globu. NASA planuje powtórzyć ten wyczyn w 2028 roku, lądując tym razem w trudnodostępnym rejonie południowego bieguna Księżyca. 

Stany Zjednoczone pozostają jedynym krajem, który umożliwił ludziom lądowanie na innym ciele niebieskim. W latach 1969-1972 odbyło się sześć lądowań w ramach programu Apollo, po powierzchni Srebrnego Globu spacerowało 12 astronautów. Wtedy rywalem w kosmicznym wyścigu był ZSRR, teraz na horyzoncie pojawił się nowy konkurent. Chiny konsekwentnie rozwijają własny program księżycowy, realizując kolejne misje bezzałogowe i deklarując, że do 2030 roku ich astronauci również wylądują na Księżycu. NASA nie ukrywa, że jednym z celów programu Artemis jest wyprzedzenie Chin w tym kolejnym, prestiżowym wyścigu.

Podczas misji Artemis II astronauci przetestują kluczowe systemy kapsuły Orion i rakiety SLS, które w 2022 roku odbyły już podobny lot, lecz bez załogi. Sprawdzone zostaną systemy podtrzymywania życia, interfejsy załogi, nawigacja oraz łączność. To niezbędny krok przed realizacją kolejnych, jeszcze bardziej złożonych misji. 

W 2027 roku planowana jest misja Artemis III, podczas której kapsuła Orion połączy się na orbicie Ziemi z dwoma lądownikami księżycowymi, Blue Moon od firmy Blue Origin oraz Starship od SpaceX. To właśnie te pojazdy mają w przyszłości transportować astronautów na powierzchnię Księżyca. W lutym NASA ogłosiła, że pierwsze załogowe lądowanie na Księżycu odbędzie się w ramach misji Artemis IV w 2028 roku.

W realizacji programu Artemis uczestniczą największe amerykańskie koncerny zbrojeniowe i kosmiczne: Boeing i Northrop Grumman odpowiadają za rakietę SLS, a Lockheed Martin buduje kapsułę Orion. SpaceX i Blue Origin rozwijają własne lądowniki, korzystając z finansowania NASA, lecz na zasadach umożliwiających oferowanie tych pojazdów również innym klientom. 

Coraz bardziej zaawansowane misje programu Artemis mają wyznaczyć standardy dla przyszłej obecności ludzi na Księżycu. To właśnie tam, w perspektywie następnych dekad, mają powstać pierwsze bazy badawcze, a także rozpocząć się eksploatacja księżycowych surowców. Księżyc stanie się również poligonem doświadczalnym przed jeszcze trudniejszymi wyprawami na Marsa.

Początkowa faza lotu będzie przypominać przebieg misji Artemis I, jednak tym razem na pokładzie znajdą się ludzie. Po starcie rakieta SLS wyniesie Oriona na orbitę, po czym odrzucone zostaną boostery, panele modułu serwisowego oraz system awaryjnego przerwania startu. Po wyłączeniu silników głównego stopnia i oddzieleniu się od górnego stopnia, Orion wraz ze stopniem ICPS (interim cryogenic propulsion stage) wykona dwa okrążenia Ziemi.

Pierwsza orbita będzie miała kształt elipsy o wysokości od około 185 do 2 250 kilometrów nad powierzchnią Ziemi i potrwa nieco ponad 90 minut. W tym czasie po raz pierwszy zostanie uruchomiony silnik ICPS, który potem podniesie statek na wyższą orbitę, sięgającą aż 74 000 kilometrów od Ziemi. Dla porównania, Międzynarodowa Stacja Kosmiczna znajduje się na wysokości zaledwie 400 kilometrów.

Po wejściu na wysoką orbitę, Orion odłączy się od górnego stopnia. Ten ostatni zostanie jeszcze wykorzystany jako cel do demonstracji manewrów zbliżeniowych. Astronauci przejdą na sterowanie manualne, by przetestować możliwości pilotażu Oriona podczas zbliżania i oddalania się od ICPS. To kluczowy test przed przyszłymi operacjami dokowania i odłączania się w orbicie księżycowej, które będą niezbędne podczas kolejnych misji Artemis.

Po zakończeniu demonstracji manewrów, załoga przeprowadzi szczegółowe testy systemów pokładowych Oriona. Astronauci zdejmą kombinezony ochronne, które nosili podczas startu i przejdą do codziennych czynności w warunkach mikrograwitacji. W tym czasie sprawdzą działanie systemów podtrzymywania życia, które odpowiadają za produkcję powietrza, usuwanie dwutlenku węgla oraz pary wodnej. Testy będą prowadzone zarówno podczas wysiłku fizycznego, jak i w czasie snu, by potwierdzić pełną funkcjonalność systemów w różnych warunkach metabolicznych. Orion przejdzie także testy systemów komunikacji i nawigacji. Statek na krótko opuści zasięg satelitów GPS i sieci Tracking and Data Relay Satellites, by sprawdzić działanie Deep Space Network - systemu, który będzie kluczowy podczas komunikacji z Ziemią w trakcie lotu wokół Księżyca.

Po zakończeniu wszystkich testów, Orion wykona kluczowy manewr TLI (translunar injection), który skieruje go na trajektorię prowadzącą w stronę Księżyca. Dzięki wcześniejszym manewrom ICPS, do wykonania tego ostatniego pchnięcia wystarczy już tylko napęd modułu serwisowego. Załoga wyruszy w czterodniową podróż wokół Księżyca, podczas której statek zatoczy charakterystyczną ósemkę, oddalając się od Ziemi na ponad 370 000 kilometrów.

W trakcie tej części misji astronauci będą kontynuować testy systemów Oriona, ćwiczyć procedury awaryjne oraz sprawdzać scenariusz tworzenia wewnątrz dodatkowej osłony przed promieniowaniem, na wypadek, gdyby doszło do zwiększenia jego natężenia wskutek np. rozbłysków słonecznych. Statek przeleci około 7 500 kilometrów za niewidoczną stroną Księżyca, skąd załoga będzie mogła podziwiać niezwykły widok, Księżyc na pierwszym planie i Ziemię w tle. W tym czasie załoga ma wykonywać obserwacje i zdjęcia powierzchni Srebrnego Globu. 

Powrót na Ziemię odbędzie się bez użycia napędu, trajektoria lotu została zaplanowana tak, by wykorzystać naturalne siły grawitacji Ziemi i Księżyca. Po okrążeniu Księżyca, Orion zostanie "ściągnięty" z powrotem na Ziemię, gdzie wyląduje na wodach Oceanu Spokojnego u wybrzeży San Diego w Kalifornii. Tam na astronautów będą czekały ekipy NASA i Marynarki Wojennej USA.