Władze Estonii otworzyły lodową drogę na Bałtyku

Źródło: Reuters

Tegoroczna zima jest mroźna nie tylko w Polsce, ale w wielu krajach Europy Środkowej i Północnej. Mimo wyższych od kilku dni temperatur w wielu miejscach wciąż leży dużo śniegu, a na zbiornikach wodnych utworzyła się pokrywa lodowa.

Znaczną część Bałtyku pokrył lód

Nie inaczej jest na Bałtyku. Jak powiedział na antenie TVN24 prezenter i synoptyk tvnmeteo.pl Tomasz Wasilewski, pokrywa lodowa na "naszym" morzu należy do największych w historii pomiarów.

- Jest to rekordowe zlodzenie Bałtyku, teraz, na przełomie stycznia i lutego, właściwie w historii pomiarów. Prawie jest rekord, nie ma jeszcze, ale niewiele brakuje - przyznał.

Wasilewski powołał się na fiński instytut meteorologiczny (FMI), który podał, że zlodzenie obejmuje na Bałtyku 144 tysiące kilometrów kwadratowych. Całkowita powierzchnia Morza Bałtyckiego (z cieśniną Kattegat) wynosi około 415 tys. km kw., więc lód pokrywa około jedną trzecią morza. Według FMI najgrubsza warstwa lodu utworzyła się na Botniku Północnym, północnym basenie Zatoki Botnickiej, gdzie ma ona od 30 do nawet 70 centymetrów.

Lodowa droga w Estonii

W związku z dużym zlodzeniem Bałtyku władze Estonii otworzyły w sobotę pierwszą drogę lodową, łączącą wyspy Hiuma i Sarema. Ma długość 17 kilometrów i jest oznaczona znakami drogowymi i gałązkami jałowca. Stanowi niezbędne połączenie między wyspami w czasie, gdy kursy promów są zawieszone z powodu złej pogody.

- To część naszej zimy. Może być świetną zabawą, można nią (drogą - red.) odwiedzić inną wyspę, ale czasami skorzystanie z niej to konieczność, bo nie ma innej opcji - powiedział Hergo Tasuja, burmistrz gminy Hiuma.

Jak podały lokalne media, lodowa trasa jest na bieżąco monitorowana pod względem bezpieczeństwa, a poruszanie się po niej wymaga przestrzegania szeregu zasad. Jednocześnie policja ostrzegła przed korzystaniem z nieoficjalnych dróg.

- To niebezpieczne, bo nikt nie jest w stanie określić, jak gruba jest warstwa lodu na drodze. Nikt jej nie mierzy - wyjaśnił funkcjonariusz policji Maiko Sirts.

Przed zagrożeniem związanym z poruszaniem się po zamarzniętej wodzie ostrzegały w ostatnich dniach także władze polskich miast - między innymi Gdańska, gdzie zamarzła rzeka Motława.

Opracował Krzysztof Posytek

Do uszkodzenia rury doszło w rejonie ulicy Radomskiej i Koszalińskiej. Miejsce awarii widać z daleka, unosi się nad nim kilkumetrowy słup wody i pary.

Rzecznik UM w Sosnowcu przekazał, że do wieczora awaria ma zostać usunięta. Nad przywróceniem ogrzewania pracuje spółka Tauron Ciepło.

- Potwierdzam, doszło do awarii w Sosnowcu, dzisiejsza przerwa w dostawie ciepła dotyczy 15 budynków przy ul. Koszalińskiej. Nasze służby pracują, prowadzą intensywne prace naprawcze – przekazała Małgorzata Kuś, rzeczniczka Tauron Ciepło.

Obecnie w Sosnowcu jest chłodno, ale temperatura jest dodatnia.

Na Kontakt24 otrzymaliśmy informację o zwróconym samolocie linii LOT z Warszawy do Punta Cana w Dominikanie. To Boeing 787-9 Dreamliner.

Krzysztof Moczulski, rzecznik prasowy Polskich Linii Lotniczych LOT, potwierdził zdarzenie. - Lot o numerze LO 6285 wystartował z lotniska w Warszawie, po czym musiał na nie zawrócić z powodu usterki technicznej - przekazał redakcji Kontaktu24. 

- Dla podróżnych podstawiony zostanie inny samolot, który ma wystartować do Punta Cana o godzinie 13:20 czasu polskiego - dodał. 

Do zdarzenia doszło w Mysłowicach

Źródło: Google Earth

Awaria instalacji hydrantowej w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa przy ul. Starokościelnej w Mysłowicach. Z pękniętej rury woda przez kilka, a być może kilkanaście godzin spływała po ścianach, zalewając wnętrze świątyni.

Skutki awarii odkryto w sobotę rano. Jak przekazano, woda na posadzce sięgała łydek. Rzecznik mysłowickiej Państwowej Straży Pożarnej mł. bryg. Wojciech Chojnowski poinformował, że w obiekcie o powierzchni około 2200 metrów kwadratowych poziom wody wynosił miejscami około 10 centymetrów.

Strażacy wypompowali wodę z wnętrza kościoła, jednak część zdążyła wsiąknąć w mury budynku. Trwa szacowanie strat oraz ustalanie dokładnych przyczyn awarii.

Opracowała Natalia Grzybowska /tok

Woda oczywiście w składzie jest, jak najbardziej, nawet jest jej większość, ale rzecz w tym, że te napoje zawierają pewne dodatki. Dzięki tym dodatkom napoje z jednej strony mają uchodzić za zdrowe, bo mają alternatywy słowa "woda" jako nazwę, a z drugiej — korzystają z preferencyjnego VAT.

Absurd podatkowy, czyli ulga za słodzenie sokiem

Zgodnie z obowiązującymi dziś przepisami napoje posiadające dodatek co najmniej 20 proc. soku owocowego są objęte stawką VAT 5 proc. Tymczasem czysta woda bez domieszek jest obciążona podstawową stawką w wysokości 23 proc. To jeden z absurdów polskiego systemu podatkowego.

Czytaj też: Ten nowy system jest w centrum uwagi przedsiębiorców. Andrzej Domański ucina spekulacje

I właśnie mylącym nazewnictwem zajęły się polskie urzędy. Ministerstwo Zdrowia wystosowało niedawno odpowiedź na interpelację posła PiS Edwarda Siarki.

"Odnosząc się do poruszonej w interpelacji kwestii pozycjonowania przez niektórych producentów żywności swoich produktów z dodatkiem cukrów lub soków jako »wody«, należy zaznaczyć, [...] że producenci napojów smakowych mają obowiązek rzetelnie i uczciwie podawać informacje na opakowaniu środków spożywczych. Prawidłowe oznakowanie środka spożywczego pozwala na dokonanie świadomego wyboru przez konsumenta. Ważnym elementem jest czytanie przez konsumentów etykiet i na tej podstawie dokonywanie zakupu odpowiednich produktów. Jest to szczególnie istotne przy napojach smakowych. Na etykiecie tych produktów podany jest ich skład oraz informacje o wartości odżywczej tj. dotyczące chociażby zawartości węglowodanów, w tym cukrów" — czytamy w odpowiedzi resortu zdrowia.

Ministerstwo poinformowało, że nie wpływały do niego skargi na praktyki wprowadzające konsumentów w błąd, ale zarazem ujawniło, że postępowanie jest prowadzone przez UOKiK. "Zgodnie z informacjami uzyskanymi przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Urząd prowadzi aktualnie cztery postępowania wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w związku z działaniami marketingowymi dotyczącymi napojów bezalkoholowych zawierających od 20 proc. do 30 proc. soku owocowego" — czytamy dalej.

Zaznaczono, że woda — w domyśle czysta woda — należy do katalogu produktów spożywczych pierwszej potrzeby i w konsekwencji powinna zostać objęta preferencyjną stawką VAT.

"Zależy nam bowiem na tym, aby woda była napojem pierwszego wyboru w chwili zaspokojenia pragnienia/uzupełnienia płynów. Jako Ministerstwo Zdrowia podkreślamy, że konkurencyjna cena wody butelkowanej jest szczególnie ważnym elementem w promowaniu spożycia tego napoju" — pisze ministerstwo.

Resort finansów chce podwyżek podatków

Ministerstwo Zdrowia kilkukrotnie zwracało się już w tej sprawie do Ministerstwa Finansów. Resort Andrzeja Domańskiego proceduje zresztą już zmiany w przepisach dotyczących podatku VAT. Zgodnie z projektem stawka tego podatku na bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych oraz na napoje energetyczna ma wynosić 23 proc. niezależnie od zawartości w nich soku.

Projekt zawiera jednak wyłącznie podwyżkę podatków i z tego powodu najprawdopodobniej zostanie zawetowany przez prezydenta. Budżet państwa potrzebuje pilnie pieniędzy, bo dziury w finansach państwa przybrały rekordowe rozmiary. Gdyby zawierał jednocześnie obniżkę podatku na czyste wody do 5 proc. i podwyżkę na wody smakowe do 23 proc., wtedy byłaby większa szansa na podpis prezydenta.

Postulat obniżki VAT na wodę był zresztą zgłaszany w ramach konsultacji publicznych projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, który jest procedowany przez Ministerstwo Finansów i Gospodarki od grudnia.

"Rosyjscy zbrodniarze przeprowadzili kolejny zmasowany atak na obiekty energetyczne Ukrainy. Uderzono w podstacje oraz napowietrzne linie (o napięciu) 750 kV i 330 kV – kluczowe elementy ukraińskiej sieci energetycznej. Wróg zaatakował także obiekty produkcyjne: elektrownie cieplne w miejscowościach Bursztyn i Dobrotwór" – napisał Szmyhal w komunikatorze Telegram.

Obie elektrownie znajdują się na zachodzie Ukrainy. Dobrotwór leży około 60 km od granicy z Polską.

Wicepremier powiadomił, że operator systemu przesyłowego Ukrenerho zwrócił się do Polski z prośbą o pomoc w sytuacji awaryjnej.

Reakcja polskiego ministra

Minister energii Miłosz Motyka przekazał w sobotę za pośrednictwem platformy X, że Polska odebrała apel Ukrainy o wsparcie operatorskie dotyczące energii. "Eksport do Ukrainy odbywa się przy zachowaniu bezpieczeństwa polskiego systemu energetycznego. Polskie Sieci Elektroenergetyczne na bieżąco monitorują sytuację i są w kontakcie z sąsiednim operatorem" - zadeklarował.

W sobotę rano Ukrenerho wprowadziło awaryjne wyłączenia w większości regionów Ukrainy z powodu kolejnego ataku rosyjskiego.

Szmyhal przekazał, że bloki energetyczne jednej z elektrowni jądrowych zostały wyłączone przez personel tego zakładu. Obecnie na terytorium całej Ukrainy obowiązuje od czterech do pięciu tur harmonogramów awaryjnych wyłączeń prądu, a w regionach wschodnich i północnych wprowadzono specjalne harmonogramy awaryjnych wyłączeń.

"Atak trwa. Energetycy są gotowi przystąpić do naprawy, gdy tylko pozwoli na to sytuacja bezpieczeństwa" - wyjaśnił wicepremier.

Według Państwowej Służby ds. Sytuacji Nadzwyczajnych (DSNS), w wyniku nocnego ataku rosyjskiego bezzałogowego statku powietrznego w mieście Jagodzin w obwodzie kijowskim wybuchł pożar na terenie magazynu. Ukraińskie media podają, że jest to magazyn firmy Roshen, należącej do byłego prezydenta Ukrainy Petro Poroszenki.

Spółka energetyczna DTEK poinformowała, że w wyniku nowych ataków rosyjskich znacznie ucierpiało wyposażenie elektrowni cieplnych tej firmy w różnych regionach Ukrainy.

To już dziesiąty zmasowany atak na elektrownie cieplne DTEK od października 2025 r. Od początku rosyjskiej inwazji na pełną skalę, czyli od 24 lutego 2022 r., elektrownie cieplne tego przedsiębiorstwa zostały zaatakowane przez Rosję ponad 220 razy - podkreśliła spółka.

Do zdarzenia doszło w powiecie ostrowieckim

W sobotę, około godziny 9, strażacy dostali zgłoszenie o zdarzeniu na przejeździe kolejowym w miejscowości Daniszyn (woj. wielkopolskie). Jak przekazały służby, samochód osobowy marki Toyota uderzył w szynobus. 43-letnia kobieta wraz z 14-letnim dzieckiem opuściła pojazd, w który następnie uderzył pociąg relacji Wrocław-Białystok.

W wyniku zdarzenia dwie osoby zostały ranne. Do szpitala zabrano kierującą samochodem wraz z jej dzieckiem.

Jak poinformowała podkom. Patrycja Neczke z Komendy Powiatowej Policji w Ostrowie Wielkopolskim, kierującą zbadano na zawartość alkoholu - kobieta była trzeźwa.

Policjanci dokładnie wyjaśniają przyczyny i okoliczności tego zdarzenia.

PKP w opublikowanym komunikacie uczulają, że w związku ze zdarzeniem pociągi mogą mieć opóźnienia.

Opracowała Natalia Grzybowska /tok

Czytaj też: Węgiel traci znaczenie w Polsce. Co dalej z umową społeczną górników?

Ukraiński wywiad o coraz większych problemach finansowych Rosji

— Myślę, że potrzebują przerwy. Myślę, że Putin myśli o przerwie — powiedział Zełenski w rozmowie z międzynarodowymi mediami, cytowanej przez agencję Interfax-Ukraina. Jak dodał, Kreml nie chce ogłaszać nowej mobilizacji, obawiając się reakcji społeczeństwa, dlatego szuka innego wyjścia z coraz trudniejszej sytuacji.

Ukraiński prezydent powołał się na dane wywiadu wojskowego (HUR), według których realny deficyt rosyjskiego budżetu w 2025 r. przekroczył 100 mld dol., podczas gdy oficjalnie Moskwa przyznaje się do ponad 80 mld. W 2026 r. luka finansowa ma być jeszcze większa.

Czytaj też: Wybory w Japonii są ważniejsze, niż się wszystkim wydaje

Brak złudzeń Zełenskiego co do działań Rosji. USA wyznaczyły ważny termin

Choć w rosyjskiej retoryce pojawiają się sygnały sugerujące gotowość do rozmów, Zełenski nie wierzy w zmianę intencji Kremla.

— W ich retoryce nastąpiły zmiany. Ale nie wierzę im ani trochę. Myślę, że żywią wobec nas mniej więcej takie same uczucia jak wcześniej, ponieważ nienawidzą Ukrainy — podkreślił.

Prezydent Ukrainy przypomniał, że to Rosja rozpoczęła wojnę, a od jej pierwszych dni towarzyszyły jej tortury, znęcanie się nad ludnością cywilną i masowe zbrodnie. — Przybyli tutaj i zaczęli zabijać Ukraińców. To jest nienawiść — dodał.

Wołodymyr Zełenski przekazał przy tym, że władze USA wyznaczyły Ukrainie i Rosji termin zakończenia wojny. Oba kraje mają zawrzeć porozumienie do czerwca tego roku. — Jeśli termin ten nie zostanie dotrzymany, administracja USA prawdopodobnie wywrze presję na obie strony — powiedział Zełenski.

- Większość odebranych zwierząt to zwierzęta lękowe, które na widok człowieka wręcz "zamrażały się", zastygały w jednym miejscu, oddawały pod siebie mocz, kuliły się... Większość nie potrafi jeść z misek... Traktuje miski jak przedmiot z kosmosu. Jedzenie było dystrybuowane z taczek. To była breja, wodnista karma. Do tego kompletna apatia zwierząt. Zamrożenie psychiczne - mówi Interii dr Magdalena Silska, pełnomocniczka OTOZ Animals, kiedy rozmawiamy o głośnej ostatnio sprawie zamkniętego w styczniu schroniska w Sobolewie.

OTOZ Animals była jedną z tych organizacji, które ruszyły na ratunek znajdującym się tam psom.

- Większość zwierząt, którym pomagaliśmy, wynosiliśmy na własnych rękach. Nawet bardzo duże psy, kilkudziesięciokilogramowe. Nie były w stanie poruszać się na nogach. Nie ze względów motorycznych, tylko przez strach. Pamiętam, jak wynosiłam w kontenerze dwa małe pieski. Zatrzymała nas policja. Powiedzieli, że musimy czekać aż zostaną podpisane odpowiednie umowy, przyjedzie wójt. Trwało to kilka godzin. Kontener okrywaliśmy wtedy kocem. Jeden z tych piesków był tak zablokowany na rzeczywistość, że się nie ruszał. Musiałam go dotykać, sprawdzać. Miałam wrażenie, że po prostu umarł - opowiada nasza rozmówczyni.

- Zbieramy też dane z innych organizacji, cały czas się komunikujemy. Wszyscy mają te same obserwacje. Totalne stany lękowe zwierząt. U niektórych prawdopodobnie to będą lata pracy w tymczasowych domach, bo nie da się tego przepracować w adopcji. Być może niektóre z nich już zawsze będą potrzebowały wsparcia behawiorystycznego - mówi dalej.

Takich sytuacji jest więcej. Dramatyczne historie schronisk pojawiają się regularnie. Często interwencje udaje się podjąć dzięki determinacji obrońców praw zwierząt. Zapytaliśmy ich o przypadki z ostatnich lat, które wspominają najgorzej.

Jeden z naszych rozmówców, który zajmuje się obroną praw zwierząt od dwóch dekad podkreśla, że historię o najgorszych przykładach schronisk należy zacząć od Korabiewic na Mazowszu. Schronisko działało tam od lat 80. W 2003 roku zarejestrowała je Inspekcja Weterynaryjna.

Po interwencji wolontariuszy dotyczącej złej sytuacji zwierząt, w 2011 roku samorząd cofnął zgodę na prowadzenie schroniska ówczesnej zarządczyni obiektu.

Sprawa Korabiewic nie dotyczy tylko schroniska. Najwyższa Izba Kontroli badała wątek przedsiębiorcy, który odławiał psy i przekazywał je do obiektu. Działania mężczyzny oceniała negatywnie. W 2012 roku zarzuciła przekazywanie zwierząt po cofnięciu zgody na prowadzenie działalności, odławianie zwierząt na terenie gmin Nadarzyn i Piaseczno bez zgody na prowadzenie tam takiej działalności i nieprowadzenie rejestru odłowionych zwierząt.

Problemy w Korabiewicach skończyły się w tym samym roku. Wówczas schronisko przejęła Fundacja Viva!

Głośna była też historia schroniska w Krzyczkach koło Nasielska. Zostało zamknięte w 2008 roku, oficjalnym powodem były warunki sanitarne. Wolontariusze o sprawie informowali przez kilka lat. "Prawdziwy szok wywołało odnalezienie za ogrodzeniem schroniska masowego grobu ponad 300 zwierząt" - relacjonowała w 2011 roku "Interwencja".

Kolejna historia dotyczy schroniska w Wojtyszkach. Niegdyś było największym w Polsce ośrodkiem dla bezdomnych psów. Znajdowało się w nim kilka tysięcy zwierząt. Również w tym przypadku wolontariusze zwracali uwagę na złe warunki bytowania zwierząt przez lata.

Sprawa nabrała tempa w 2023 roku, kiedy prokuratura i policja weszły na teren obiektu. Ostatecznie schronisko przejął Dolnośląski Inspektorat Ochrony Zwierząt. Wcześniejsze kierownictwo schroniska - dwie kobiety - usłyszały zarzuty znęcania się nad zwierzętami ze szczególnym okrucieństwem. Sprawa wciąż toczy się w sądzie.

Nasi rozmówcy są jednak zgodni. Ze wszystkich spraw najgorzej wspominają historię schroniska w Radysach na Mazurach.

W 2020 roku na teren obiektu weszły służby. Psy były wygłodzone, w złym stanie, ale przede wszystkim znajdowały się w przepełnionych boksach. W tej sprawie prokuratura postawiła zarzuty o znęcanie się nad zwierzętami trzem osobom. Nie przyznały się do winy. Proces ruszył na początku 2025 roku, w tym będzie mieć swoją kontynuację.

- To było miejsce kaźni i to masowej. Znajdowało się tam czasem nawet około dwóch tysięcy zwierząt. Skumulowanie ich na tak małej powierzchni było absolutnie porażające - opowiada w rozmowie z Interią Magdalena Silska.

Rozmawialiśmy z wolontariuszami, którzy podejmowali interwencję w Radysach. Zebrany materiał w sprawie to ponad 100 tomów akt.

Nasi rozmówcy podkreślają, że największym problemem schroniska było zbyt wiele psów w boksach. W konsekwencji zwierzęta walczyły ze sobą lub o jedzenie.

Wymienione przypadki schronisk to zaledwie kilka przykładów. Dr Silską pytamy, dlaczego historie dramatów w prywatnych schroniskach pojawiają się regularnie i skąd wynika problem.

- Po pierwsze cały czas na wysokim poziomie funkcjonuje bezdomność zwierząt w Polsce. Natomiast system finansowania i kontroli schronisk zawiera bardzo dużo luk proceduralnych. Część schronisk jest prowadzona przez przedsiębiorców, biznesmenów nastawionych na zysk. System funkcjonuje tak, że w zależności od gminy za samo wyłapanie psa jest około trzech tysięcy złotych. Dodatkowo zwierzę, które już znajduje się w schronisku, też jest finansowane przez gminę - zaznacza pełnomocniczka OTOZ Animals.

- Dla przedsiębiorcy, dla którego taki ''biznes'' to jedyne źródło dochodu, nie jest korzystne inwestowanie w leczenie, lepszą karmę, infrastrukturę, szkolenia dla pracowników. Po prostu się to nie opłaca. To okrutne, ale tak to wygląda i schroniska prowadzone przez firmy nastawione na zysk zawsze będą tak wyglądały. Motywacją są pieniądze, a nie dobrostan zwierząt - podkreśla.

Jej zdaniem remedium na problem z prywatnymi schroniskami może być obywatelski projekt ustawy o ochronie praw zwierząt.

- Projekt w Sejmie złożyliśmy półtora roku temu. Pracowało nad nim kilka organizacji prozwierzęcych, OTOZ Animals, Viva!, Mondo Cane. Projekt ustawy uszczelnia system finansowania schronisk, kładzie silny akcent na projekty adopcyjne, na wykwalifikowanych pracowników - zaznacza Silska.

- Projekt dotyka też kwestii kastracji oraz chipowania zwierząt, czyli jednych z głównych remediów na problemy z bezdomnością zwierząt. Wprowadza też większą odpowiedzialność gmin. Bardziej rzetelne kontrole oraz rozliczenia finansowych działalności - mówi dalej.

Pod projektem podpisało się ponad pół miliona obywateli. Ma nadany sejmowy numer druku, ale wciąż czeka aż ruszy proces legislacyjny.

Naszych rozmówców pytamy również jak wiele jest jeszcze w Polsce miejsc, w których dochodzi do znęcania się nad zwierzętami. Część od razu mówi o przygotowaniach do interwencji w kilku obiektach.

- Byłabym bardziej ponura, jeśli chodzi o statystyki. Według mnie takich miejsc może być nawet kilkadziesiąt w skali kraju. Dostajemy zgłoszenia z prośbami o pomoc, które brzmią "błagam, przyjedźcie do tego psa, bo inaczej trafi do schroniska X, Y, a to przecież mordownia!". Znamy wiele mrocznych punktów na mapie Polski, gdzie jak bezdomne zwierzę wpadnie, to tak jakby wpadło w otchłań, znieczulicy, obojętności, i nieskutecznie działającego systemu ochrony - podkreśla rozmówczyni Interii.

Jakub Krzywiecki

Ułagan i Kosz-Agacz to najbardziej odległe wioski w Republice Ałtaju. Są położone blisko granicy z Mongolią. Stąd do Moskwy jest ponad trzy i pół tysiąca kilometrów.

Większość mieszkańców Ułaganu i Kosz-Agacz to Telengici, rdzenny, niewielki naród, wyznający szamanizm. Telengici wierzą, że ziemia ich przodków jest święta i strzeżona przez duchy, których nie wolno niepokoić.

Kiedy w lutym 2022 roku Rosja zaatakowała Ukrainę, z wioski Kosz-Agacz do wojska powołano 26 mężczyzn, w tym 24 Telengitów.

- Od tamtego czasu nasz region pogrążył się w żałobie. Co miesiąc mamy pogrzeby. Telengici idą na wojnę jako ochotnicy. Miesiąc lub dwa - i wracają do domu w cynkowych trumnach. Wielu z nich było ojcami, mieli po troje, czworo dzieci - mówiła dziennikarzom rosyjskiej sekcji Radio Swoboda jedna z mieszkanek Kosz-Agacz.

Kompromis

W Rosji mieszka 47 rdzennych, niewielkich narodów Północy, Syberii, Dalekiego Wschodu i Kaukazu. Liczebność każdego z nich nie przekracza 50 tysięcy. Niektóre społeczności liczą zaledwie kilkadziesiąt lub kilkaset osób. Według spisu ludności z 2021 roku Kereków, mieszkających na wschodzie Syberii, pozostało tylko dwudziestu trzech. Alutorów, zamieszkujących Kamczatkę - 96.

Dmitrij Bieriezkow, Itelmen z Kamczatki, jest obrońcą praw człowieka i redaktorem naczelnym portalu Rosja Rdzennych Narodów, zakazanego przez władze w Moskwie. Kontaktuję się z nim za pośrednictwem mediów społecznościowych. Wyjaśnia, że do rdzennych, nielicznych narodów władze rosyjskie zaliczają społeczności, liczące mniej niż 50 tysięcy osób, zamieszkujące ziemie przodków, zachowujące tradycyjny tryb życia i rzemiosło.

O godzinie 00.50 straż pożarna została zadysponowana do zdarzenia na przejeździe kolejowym w miejscowości Błonie, na ulicy Księcia Józefa Poniatowskiego. "Samochód osobowy zjechał z jezdni i znalazł się na torach" - poinformowało w komunikacie w mediach społecznościowych OSP Błonie.

"Jeszcze przed naszym dojazdem Powiatowe Stanowisko Kierowania Komendanta Komenda Powiatowa PSP w Powiecie Warszawskim Zachodnim poinformowało nas, że ruch pociągów został wstrzymany. Było to możliwe dzięki szybkiej reakcji osoby zgłaszającej, która przekazała kluczową informację na numer alarmowy 112" - opisało interwencję OSP Błonie.

Strażacy ochotnicy podkreślili, że to doskonały przykład na to, jak jedna szybka i właściwa decyzja może zapobiec tragedii. "Całe szczęście, że w tym przypadku wszystko zadziałało na czas" - dodali. Przypomnieli, że w przypadku zagrożenia na przejazdach kolejowych każda sekunda ma znaczenie, a natychmiastowe powiadomienie służb może uratować życie.

Działania straży pożarnej polegały na zabezpieczeniu miejsca zdarzenia oraz wyciągnięciu pojazdu z torów i przemieszczeniu go na jezdnię.

Auto na torach w miejscowości Błonie

Promile, narkotyki i zakaz prowadzenia

Na miejscu pracowali także policjanci. Zgłoszenie o zdarzeniu otrzymali w sobotę o godzinie 00.45. Funkcjonariuszy zawiadomił świadek zdarzenia, przekazując, że na przejeździe utknął samochód osobowy.

Policjanci po dotarciu na miejsce zastali fiata, który był unieruchomiony. - Funkcjonariusze poinformowali dyspozytora PKP o konieczności wstrzymania ruchu pociągów na tym odcinku. Dodatkowo wyłamali szlaban, by mieć pewność, że alert dla pociągów został uruchomiony - przekazał Bartłomiej Śniadała z Komendy Stołecznej Policji.

Obok pojazdu stały dwie osoby: kobieta i mężczyzna. - Żadne z nich nie przyznawało się do kierowania. Zostali przebadani na zawartość alkoholu, mężczyzna miał 2 promile alkoholu w organizmie, kobieta ponad 0,5 promila. Policjanci znaleźli też przy nich narkotyki. Dodatkowo mężczyzna posiadał dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów - opisał Śniadała.

36-letnia kobieta i 34-letni mężczyzna zostali zatrzymani. Policjanci wyjaśniają, która osoba kierowała samochodem. Od zatrzymanych pobrano też krew do badań na zawartość zabronionych substancji.

Dwa pociągi uderzyły w auto

Na tym samym przejeździe kolejowym, do bardzo niebezpiecznej sytuacji, doszło pod koniec stycznia. Wówczas dwa pociągi uderzyły w samochód osobowy, który zepsuł się na przejeździe. Kierowca chciał go zepchnąć z torów, niestety nie zdążył i w auto uderzył pociąg Intercity relacji Szczecin Główny-Rzeszów Główny. Samochód wpadł na drugi tor, gdzie uderzył w niego drugi skład Intercity Warszawa-Berlin. Na szczęście nikomu nic się nie stało.

Zderzenie na przejeździe w miejscowości Błonie

Wybuchł pożar, który objął samochód i lokomotywę jednego z pociągów. Z obu składów ewakuowano łącznie 590 osób. Pociąg wraz z wrakiem samochodu stanął około 200 metrów od przejazdu kolejowego.

Wyłączenie terminali Starlink używanych przez rosyjskie wojska wywołało poważne zakłócenia w ich systemie dowodzenia i łączności.

Jak opisuje "The Telegraph", decyzja ta w krótkiej perspektywie może dać Siłom Zbrojnym Ukrainy wyraźną przewagę na froncie, choć analitycy nie mają wątpliwości, żeMoskwa będzie próbowała znaleźć alternatywne rozwiązania.

Po zablokowaniu satelitarnego internetu niemal 90 proc. rosyjskich jednostek na froncie straciło łączność. Wojskowi blogerzy z Rosji alarmowali, że dowodzenie zostało sparaliżowane, a komunikacja "pogrążyła się w chaosie".

Starlink był bowiem kluczowym narzędziem nie tylko do kontaktu między oddziałami, ale także do sterowania dronami - powietrznymi, naziemnymi i morskimi - oraz do przeprowadzania ataków średniego zasięgu.

To echa ruchu Ukrainy, która zawarła porozumienie z firmą SpaceX Elona Muska, na mocy którego na jej terytorium mogą działać wyłącznie terminale Starlink zarejestrowane w Kijowie.

Wprowadzono także ograniczenie prędkości do 75 km/h, co uniemożliwia korzystanie z systemu w połączeniu z bronią poruszającą się z dużą prędkością, w tym w części dronów i rakiet. W praktyce oznacza to, że urządzenia przemycane i wykorzystywane przez Rosjan przestały działać.

- Najpilniejszym problemem jest to, że utrudni to efektywne użycie bezzałogowych systemów oraz przeprowadzanie ataków średniego zasięgu. W krótkiej perspektywie z pewnością przyniesie to pozytywny efekt - ocenił Rob Lee, starszy analityk amerykańskiego think tanku Foreign Policy Research Institute.

Po uniemożliwieniu rosyjskim wojskom korzystania z terminali Starlink ich system dowodzenia został sparaliżowany. Taka sytuacja występuje prawdopodobnie wzdłuż całej linii frontu - poinformował ukraińsko-tatarski ruch oporu Atesz.

Dodano, że jego źródła z kierunków zaporoskiego i kupiańskiego jednocześnie doniosły o przypadkach tzw. friendly fire, czyli wzajemnego omyłkowego ostrzeliwania się przez rosyjskich żołnierzy.

Jak podano w komunikacie, rosyjscy łącznościowcy są zdesperowani. Próbują uruchomić zapasowe kanały łączności, lecz bez powodzenia. Jednocześnie standardowe środki walki radioelektronicznej przeciwnika regularnie zakłócają jego własne radiostacje - przekazał Atesz.

"Bez stabilnej łączności na pierwszej linii frontu zaczyna się chaos. Brak koordynacji już prowadzi do poważnych strat - i to nie tylko od ognia wroga" - napisał ukraińsko-tatarski ruch oporu.

Według partyzantów do przypadku omyłkowego otwarcia ognia w obwodzie zaporoskim doszło właśnie z powodu całkowitego zerwania łączności, ponieważ rosyjskie pododdziały nie miały żadnych informacji o sobie nawzajem. W jednym z takich incydentów grupa szturmowa wojsk rosyjskich, licząca 12 osób, miała zostać całkowicie zniszczona przez "własne siły".

"Zależność armii rosyjskiej od cywilnych technologii obróciła się przeciwko niej. Gdy tylko znika łączność, system dowodzenia się rozpada, a wojska zaczynają wyniszczać same siebie" - podkreślili partyzanci.

Eksperci podkreślają jednak, że Rosja nie pozostaje całkowicie bez alternatyw. Moskwa dysponuje własnymi systemami łączności satelitarnej i pracuje nad niezależnym internetem satelitarnym na niskiej orbicie okołoziemskiej.

W przeszłości Moskwa wykorzystywała też inne rozwiązania, m.in. modemy komórkowe z kartami SIM od ukraińskich operatorów w dronach dalekiego zasięgu zaprojektowanych w Iranie. Takie systemy są jednak mniej stabilne i znacznie bardziej podatne na zakłócenia oraz ataki.

Anonimowy bloger wojskowy znany jako "Informator wojskowy" przyznał, że wyłączenie Starlinków może "cofnąć rosyjską armię o kilka lat", zmuszając ją do korzystania ze starszych technologii. Takie ograniczenia znacząco utrudniają wykorzystanie dronów powietrznych i naziemnych, które wcześniej opierały się na łączności satelitarnej.

Decyzja Kijowa ma jednak również swoje konsekwencje dla ukraińskich żołnierzy. Część jednostek korzystała z prywatnie zakupionych lub przekazanych w darze terminali Starlink, które nie zawsze były wcześniej zarejestrowane. Amerykańska ochotniczka Rebekah Maciorowski, służąca jako sanitariuszka bojowa, relacjonowała, że mimo spełnienia formalnych wymogów jej terminal przestał działać. "To nie była awaria sprzętu ani błąd operatora. System po prostu się wyłączył" - napisała w mediach społecznościowych.

Mimo problemów analitycy są zgodni: nowe zasady użytkowania Starlinka, uzgodnione między Kijowem a SpaceX, mogą w dłuższej perspektywie wzmocnić Ukrainę.

- To będzie znacząca przewaga, jeśli Rosja nie będzie mogła korzystać z tego systemu, a Ukraina tak. Rosjanie znajdą sposoby obejścia ograniczeń, ale będą one mniej skuteczne niż pełny dostęp do Starlinka - ocenił Rob Lee.

Choć nie ma pewności, czy zakłócenia doprowadzą do załamania rosyjskich linii obronnych, "The Telegraph" zauważa, że jest to jeden z najpoważniejszych ciosów w rosyjskie zdolności dowodzenia od miesięcy.

Dla Ukrainy oznacza to "rzadkie okno możliwości": chwilę, w której chaos po stronie przeciwnika - w tym ryzyko ostrzału własnych oddziałów - może przełożyć się na realne korzyści na polu walki.

Źródła: "The Telegraph", Unian

W czwartek pogoda w Grecji znacznie się pogorszyła. Od zachodu przez kraj przeszedł układ burzowy, który przyniósł silny wiatr i intensywne opady deszczu. Z danych Obserwatorium Narodowego w Atenach wynika, że w zachodniej Grecji w czwartkowy wieczór spadło miejscami ponad 100 litrów wody na metr kwadratowy.

Osuwisko w Olimpii

Burza najbardziej dotknęła region Morza Jońskiego. Władze informowały o powodziach, powalonych drzewach oraz przerwach w dostawie prądu i wody w kilku regionach.

W czwartek w mieście Pirgos w zachodniej części Półwyspu Peloponeskiego doszło do zalania domów i ulic. Strażacy wypompowywali wodę i ratowali mieszkańców z zalanych posesji. Z powodu uszkodzeń władze miasta zdecydowały o zamknięciu wszystkich szkół, żłobków i świetlic.

Nieopodal Olimpii, znanej ze starożytnych igrzysk, doszło do osuwiska i częściowego zawalenia się mostu. W rezultacie uszkodzony został główny wodociąg, co odcięło dopływ wody do Pirgos i okolicznych miejscowości. Władze przekazały, że na miejscu pracują ekipy remontowe, ale naprawa może potrwać.

Woda porwała mężczyznę

Groźna pogoda zaznaczyła się nie tylko na Peloponezie. W stolicy Grecji, Atenach, ulewy wywołały poważne problemy na drogach, a na północy kraju, w Polikastro, woda zalała kilka tysięcy hektarów upraw. Na Korfu, w wiosce Afionas, rozwinęła się trąba powietrzna, która uszkodziła dachy kilku budynków.

W wyniku ataku żywiołu śmierć poniosła co najmniej jedna osoba. Na północnym wschodzie kraju świadkowie donieśli o mężczyźnie, który został porwany przez wodę w czwartek rano, gdy próbował przekroczyć rzekę. Od tego czasu strażacy prowadzili poszukiwania. Ostatecznie znaleźli ciało mężczyzny w mieście Komotini.

Nikoleta Ziakopoulou, meteorolog państwowej stacji ERT przekazała, że pogoda w Grecji poprawi się w sobotę. Jednocześnie ostrzegła, że od niedzieli aura znów stanie się niestabilna.